Adhyaya 14

Verse 1

भीष्म उवाच । कथं त्रिपुरुषाज्जातो ह्यर्जुनः परवीरहा । कथं कर्णस्तु कानीनः सूतजः परिकीर्त्यते

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಪರವೀರಹನ್ತನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಮೂರು ಪುರುಷರಿಂದ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದನು? ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಣನು ಕಾನೀನನೂ, ಸೂತಜನನೂ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ?

Verse 2

वरं तयोः कथं भूतं निसर्गादेव तद्वद । बृहत्कौतूहलं मह्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति

ಆ ಇಬ್ಬರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆ ವರವು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು—ಆದಿಯಿಂದಲೇ ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆದಂತೆಯೇ—ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ. ನನಗೆ ಮಹತ್ ಕೌತೂಹಲ; ನೀವು ವಿವರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯರು.

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । छिन्ने वक्त्रे पुरा ब्रह्मा क्रोधेन महता वृतः । ललाटे स्वेदमुत्पन्नं गृहीत्वा ताडयद्भुवि

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಖವು ಛಿನ್ನವಾದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹಾಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವರಿತನಾದನು. ಅವನು ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬೆವರನ್ನು ತೆಗೆದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು.

Verse 4

स्वेदतः कुंडली जज्ञे सधनुष्को महेषुधिः । सहस्रकवची वीरः किंकरोमीत्युवाच ह

ದೇವನ ಸ್ವೇದದಿಂದ ಕುಂಡಲೀ ಎಂಬ ವೀರನು ಜನಿಸಿದನು—ಧನುರ್ಧಾರಿ, ಮಹಾಶರಸಂಪನ್ನ, ಸಹಸ್ರ ಕವಚಧಾರಿ—ಅವನು ಹೇಳಿದನು: “ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಸೇವೆಗೆ ಏನು ಆಜ್ಞೆ?”

Verse 5

तमुवाच विरिंचस्तु दर्शयन्रुद्रमोजसा । हन्यतामेष दुर्बुद्धिर्जायते न यथा पुनः

ಆಮೇಲೆ ವಿರಿಂಚ (ಬ್ರಹ್ಮ) ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ರುದ್ರನನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—“ಈ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿರಿ, ಇದಕ್ಕೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗದಂತೆ.”

Verse 6

ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा धनुरुद्यम्य पृष्ठतः । संप्रतस्थे महेशस्य बाणहस्तोतिरौद्रदृक्

ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಧನಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಾಣ ಹಿಡಿದು, ಅತಿರೌದ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಹೇಶನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 7

दृष्ट्वा पुरुषमत्युग्रं भीतस्तस्य त्रिलोचनः । अपक्रांतस्ततो वेगाद्विष्णोराश्रममभ्यगात्

ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರನಾದ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿ ತ್ರಿಲೋಚನನು ಭಯಪಟ್ಟನು; ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 8

त्राहित्राहीति मां विष्णो नरादस्माच्च शत्रुहन् । ब्रह्मणा निर्मितः पापो म्लेच्छरूपो भयंकरः

“ತ್ರಾಹಿ ತ್ರಾಹಿ, ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ಹೇ ಶತ್ರುಹನ್! ಈ ನರನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪಾಪಿ, ಮ್ಲೇಚ್ಛರೂಪ, ಭಯಂಕರನು ಇವನು.”

Verse 9

यथा हन्यान्न मां क्रुद्धस्तथा कुरु जगत्पते । हुंकारध्वनिना विष्णुर्मोहयित्वा तु तं नरम्

ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ನನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಯದಂತೆ ಮಾಡು. ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ‘ಹುಂ’ಕಾರಧ್ವನಿಯಿಂದ ಆ ನರನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 10

अदृश्यः सर्वभूतानां योगात्मा विश्वदृक्प्रभुः । तत्र प्राप्तं विरूपाक्षं सांत्वयामास केशवः

ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯನಾದ, ಯೋಗಸ್ವರೂಪನಾದ, ವಿಶ್ವದರ್ಶಿ ಪ್ರಭು ಕೇಶವನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿದನು.

Verse 11

ततस्स प्रणतो भूमौ दृष्टो देवेन विष्णुना । विष्णुरुवाच । पौत्रो हि मे भवान्रुद्र कं ते कामं करोम्यहम्

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಷ್ಟಾಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಣತವಾಗಿದ್ದಾಗ ದೇವ ವಿಷ್ಣುವು ಅವನನ್ನು ಕಂಡನು. ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರುದ್ರ, ನೀನು ನನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನೇ; ನಿನ್ನ ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ?

Verse 12

दृष्ट्वा नारायणं देवं भिक्षां देहीत्युवाच ह । कपालं दर्शयित्वाग्रे प्रज्वलंस्तेजसोत्कटम्

ನಾರಾಯಣ ದೇವನನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು “ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಮುಂದೆ ಕಪಾಲಪಾತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು.

Verse 13

कपालपाणिं संप्रेक्ष्य रुद्रं विष्णुरचिन्तयत् । कोन्यो योग्यो भवेद्भिक्षुर्भिक्षादानस्य सांप्रतम्

ಕಪಾಲವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ರುದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಷ್ಣುವು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ಭಿಕ್ಷು ಇನ್ನಾರು ಇರಬಹುದು?”

Verse 14

योग्योऽयमिति संकल्प्य दक्षिणं भुजमर्पयत् । तद्बिभेदातितीक्ष्णेन शूलेन शशिशेखरः

“ಇವನು ಯೋಗ್ಯನು” ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಅವನು ತನ್ನ ಬಲ ಭುಜವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಆಗ ಶಶಿಶೇಖರನಾದ ಶಿವನು ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು.

Verse 15

प्रावर्तत ततो धारा शोणितस्य विभोर्भुजात् । जांबूनदरसाकारा वह्निज्वालेव निर्मिता

ನಂತರ ಆ ಮಹಾವಿಭುವಿನ ಭುಜದಿಂದ ರಕ್ತಧಾರೆ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ಅದು ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದ ಕರಗಿದ ರಸದಂತೆ, ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಗಳ ನಾಲಿಗೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದಂತೆ ತೋಚಿತು.

Verse 16

निपपात कपालांतश्शम्भुना सा प्रभिक्षिता । ऋज्वी वेगवती तीव्रा स्पृशंती त्वांबरं जवात्

ಶಂಭುವು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಕಪಾಲದ ಒಳಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾರೂಪವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಅವಳು ನೇರವಾಗಿ, ವೇಗವತಿಯಾಗಿ, ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಿದ್ದಳು—ಅಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ ತೋಚಿತು.

Verse 17

पंचाशद्योजना दैर्घ्याद्विस्ताराद्दशयोजना । दिव्यवर्षसहस्रं सा समुवाह हरेर्भुजात्

ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಯೋಜನಗಳು, ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಯೋಜನಗಳು ಇರುವ ಆ ಧಾರೆ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 18

इयंतं कालमीशोसौ भिक्षां जग्राह भिक्षुकः । दत्ता नारायणेनाथ कापाले पात्र उत्तमे

ಇಷ್ಟೊಂದು ಕಾಲ ಆ ಈಶ್ವರನು ಭಿಕ್ಷುಕವೇಷದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಓ ನಾಥಾ! ನಾರಾಯಣನು ಆ ದಾನವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಕಪಾಲಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದನು.

Verse 19

ततो नारायणः प्राह शंभुं परमिदं वचः । संपूर्णं वा न वा पात्रं ततो वै परमीश्वरः

ಆಗ ನಾರಾಯಣನು ಶಂಭುವಿಗೆ ಈ ಪರಮ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು— “ಪಾತ್ರನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇರದಿರಲಿ; ಪರಮೇಶ್ವರನು ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಾನೆ।”

Verse 20

सतोयांबुदनिर्घोषं श्रुत्वा वाक्यं हरेर्हरः । शशिसूर्याग्निनयनः शशिशेखरशोभितः

ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಹರಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರ (ಶಿವ) ಚಂದ್ರ–ಸೂರ್ಯ–ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ನೇತ್ರಗಳಿರುವವನು, ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।

Verse 21

कपाले दृष्टिमावेश्य त्रिभिर्नेत्रैर्जनार्दनम् । अंगुल्या घटयन्प्राह कपालं परिपूरितम्

ಕಪಾಲಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ತ್ರಿನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ನೋಡುತ್ತ, ಬೆರಳಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಹೇಳಿದರು— “ಕಪಾಲವು ಸಂಪೂರ್ಣ ತುಂಬಿದೆ।”

Verse 22

श्रुत्वा शिवस्य तां वाणीं विष्णुर्धारां समाहरत् । पश्तोऽथ हरेरीशः स्वांगुल्या रुधिरं तदा

ಶಿವನ ಆ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಷ್ಣು ಧಾರೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಹರಿಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಈಶ್ವರನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆರಳಿನಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಿದನು।

Verse 23

दिव्यवर्षसहस्रं च दृष्टिपातैर्ममंथ सः । मथ्यमाने ततो रक्ते कलिलं बुद्बुदं क्रमात्

ಅವನು ಕೇವಲ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಮಾತ್ರದಿಂದ ಸಹಸ್ರ ದಿವ್ಯವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಮಥನ ಮಾಡಿದನು. ಆ ರಕ್ತ ಮಥನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲು ಕ್ರಮೇಣ ಮಲಿನ ನುರಿ ಮತ್ತು ಬುಬ್ಬುಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 24

बभूव च ततः पश्चात्किरीटी सशरासनः । बद्धतूणीरयुगलो वृषस्कंधोङ्गुलित्रवान्

ಅನಂತರ ಅವನು ಕಿರೀಟಧಾರಿಯಾಗಿ, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು. ಜೋಡಿ ತೂಣೀರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ವೃಷಭಸ್ಕಂಧದಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಂಗುಲಿತ್ರ (ಬೆರಳು-ರಕ್ಷಕ) ಧರಿಸಿದ್ದನು।

Verse 25

पुरुषो वह्निसंकाशः कपाले संप्रदृश्यते । तं दृष्ट्वा भगवान्विष्णुः प्राह रुद्रमिदं वचः

ಕಪಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ರುದ್ರ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 26

कपाले भव को वाऽयं प्रादुर्भूतोऽभवन्नरः । वचः श्रुत्वा हरेरीशस्तमुवाच विभो शृणु

“ಹೇ ಭವ (ಶಿವ), ಕಪಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದ ಈ ನರನು ಯಾರು?” ಎಂದು ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ವಿಭೋ, ಕೇಳು।”

Verse 27

नरो नामैष पुरुषः परमास्त्रविदां वरः । भवतोक्तो नर इति नरस्तस्माद्भविष्यति

ಈ ಪುರುಷನ ಹೆಸರು ‘ನರ’; ಪರಮಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ನೀವು ‘ನರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ‘ನರ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು।

Verse 28

नरनारायणौ चोभौ युगे ख्यातौ भविष्यतः । संग्रामे देवकार्येषु लोकानां परिपालने

ನರ-ನಾರಾಯಣರು ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತರಾಗುವರು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ದೇವಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳ ಪರಿಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ।

Verse 29

एष नारायणसखो नरस्तस्माद्भविष्यति । अथासुरवधे साह्यं तव कर्ता महाद्युतिः

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ‘ನರ’ನಾಗಿ, ನಾರಾಯಣನ ಸಖನಾಗುವನು. ಅಸುರವಧದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ನಿನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವನು.

Verse 30

मुनिर्ज्ञानपरीक्षायां जेता लोके भविष्यति । तेजोधिकमिदं दिव्यं ब्रह्मणः पंचमं शिरः

ಜ್ಞಾನಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮುನಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗುವನು. ಇದು ದಿವ್ಯವಾದ, ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾದುದು—ಬ್ರಹ್ಮನ ಪಂಚಮ ಶಿರಸ್ಸು.

Verse 31

तेजसो ब्रह्मणो दीप्ताद्भुजस्य तव शोणितात् । मम दृष्टि निपाताच्च त्रीणि तेजांसि यानि तु

ಬ್ರಹ್ಮನ ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ, ನಿನ್ನ ಭುಜದ ರಕ್ತದಿಂದ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಪಾತದಿಂದ—ಈ ಮೂರು ತೇಜಸ್ಸುಗಳು (ಅಗ್ನಿಶಕ್ತಿಗಳು) ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ.

Verse 32

तत्संयोगसमुत्पन्नः शत्रुं युद्धे विजेष्यति । अवध्या ये भविष्यंति दुर्जया अपि चापरे

ಆ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಜಯಿಸುವನು. ಅವಧ್ಯರಾದವರನ್ನೂ, ಇತರ ದುರ್ಜಯರನ್ನೂ ಸಹ ಅವನು ಸೋಲಿಸುವನು.

Verse 33

शक्रस्य चामराणां च तेषामेष भयंकरः । एवमुक्त्वा स्थितः शंभुर्विस्मितश्च हरिस्तदा

ಇವನು ಶಕ್ರನಿಗೂ (ಇಂದ್ರನಿಗೂ) ಅಮರರಿಗೂ (ದೇವರಿಗೆ) ಭಯಂಕರನು. ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಶಂಭು (ಶಿವ) ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ವಿಸ್ಮಿತರಾದನು.

Verse 34

कपालस्थः स तत्रैव तुष्टाव हरकेशवौ । शिरस्यंजलिमाधाय तदा वीर उदारधीः

ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕಪಾಲದ ಮೇಲೆಯೇ ಕುಳಿತು, ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ವೀರನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿ ಇಟ್ಟು, ಹರನನ್ನೂ ಕೇಶವನನ್ನೂ ಎರಡನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 35

किंकरोमीति तौ प्राह इत्युक्त्वा प्रणतः स्थितः । तमुवाच हरः श्रीमान्ब्रह्मणा स्वेन तेजसा

ಅವನು “ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತನು. ಆಗ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಹರ (ಶಿವ) ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 36

सृष्टो नरो धनुष्पाणिस्त्वमेनं तु निषूदय । इत्थमुक्त्वांजलिधरं स्तुवंतं शंकरो नरम्

“ಬಿಲ್ಲು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ—ನೀನು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ನರನಿಗೆ ಶಂಕರನು ನುಡಿದನು।

Verse 37

तथैवांजलिसंबद्धं गृहीत्वा च करद्वयम् । उद्धृत्याथ कपालात्तं पुनर्वचनमब्रवीत्

ಅದೇ ರೀತಿ ಅಂಜಲಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದ ಅವನ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವನನ್ನು ಕಪಾಲದಿಂದ ಎತ್ತಿ, ಮತ್ತೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 38

स एष पुरुषो रौद्रो यो मया वेदितस्तव । विष्णुहुंकाररचितमोहनिद्रां प्रवेशितः

ಇವನೇ ಆ ರೌದ್ರ ಪುರುಷನು—ನಾನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದವನು; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹುಂಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮೋಹನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ।

Verse 39

विबोधयैनं त्वरितमित्युक्त्वान्तर्दधे हरः । नारायणस्य प्रत्यक्षं नरेणानेन वै तदा

“ಇವನನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಎಬ್ಬಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹರ (ಶಿವ) ಅಂತರಧಾನನಾದನು. ಆಗ ಆ ನರನ ಮೂಲಕ ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 40

वामपादहतः सोपि समुत्तस्थौ महाबलः । ततो युद्धं समभवत्स्वेदरक्तजयोर्महत्

ಎಡಪಾದದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡರೂ ಆ ಮಹಾಬಲನು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದನು. ನಂತರ ಸ್ವೇದಜ ಮತ್ತು ರಕ್ತಜರ ನಡುವೆ ಮಹಾಯುದ್ಧವು ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 41

विस्फारितधनुः शब्दं नादिताशेषभूतलम् । कवचं स्वेदजस्यैकं रक्तजेन त्वपाकृतम्

ಬಿಲ್ಲಿನ ಟಂಕಾರದ ಶಬ್ದವು ಸಮಸ್ತ ಭೂತಲವನ್ನೂ ನಾದಗೊಳಿಸಿತು. ಆಗ ರಕ್ತಜನು ಸ್ವೇದಜನ ಏಕೈಕ ಕವಚವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದನು.

Verse 42

एवं समेतयोर्युद्धे दिव्यं वर्षद्वयं तयोः । युध्यतोः समतीतं च स्वेदरक्तजयोर्नृप

ಹೀಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಎದುರುಮುಖ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ಎರಡು ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು; ಸ್ವೇದಜ ಮತ್ತು ರಕ್ತಜರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.

Verse 43

रक्तजं द्विभुजं दृष्ट्वा स्वेदजं चैव संगतौ । विचिन्त्य वासुदेवोगाद्ब्रह्मणः सदनं परम्

ರಕ್ತಜನನ್ನು ದ್ವಿಭುಜನೆಂದು ಮತ್ತು ಸ್ವೇದಜನೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ವಾಸುದೇವನು ಚಿಂತಿಸಿ, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮ ಸದನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 44

ससंभ्रममुवाचेदं ब्रह्माणं मधुसूदनः । रक्तजेनाद्य भो ब्रह्मन्स्वेदजोयं निपातितः

ಅತೀವ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಮಧುಸೂದನನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು— “ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಇಂದು ರಕ್ತಜನಿಂದ ಈ ಸ್ವೇದಜನು ನಿಪಾತಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 45

श्रुत्वैतदाकुलो ब्रह्मा बभाषे मधुसूदनम् । हरे द्यजन्मनि नरो मदीयो जीवतादयम्

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಕಲನಗೊಂಡು ಮಧುಸೂದನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಹರಿ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಈ ನರನು ಜೀವಂತನಾಗಿರಲಿ— ಅಂಥ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.”

Verse 46

तथा तुष्टोऽब्रवीत्तं च विष्णुरेवं भविष्यति । गत्वा तयो रणमपि निवार्याऽऽह च तावुभौ

ಆಗ ತೃಪ್ತನಾದ ವಿಷ್ಣುವು— “ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 47

अन्यजन्मनि भविता कलिद्वापरयोर्मिथः । संधौ महारणे जाते तत्राहं योजयामि वां

ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಲಿ–ದ್ವಾಪರ ಯುಗಗಳ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಪರಸ್ಪರ ಎದುರುಗೊಳಿಸುವೆನು.

Verse 48

विष्णुना तु समाहूय ग्रहेश्वरसुरेश्वरौ । उक्ताविमौ नरौ भद्रौ पालनीयौ ममाज्ञया

ವಿಷ್ಣುವು ಗ್ರಹೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಸುರೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಕರೆದು ಹೇಳಿದನು— “ಈ ಇಬ್ಬರು ಭದ್ರ ನರರು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.”

Verse 49

सहस्रांशो स्वेदजोयं स्वकीयोंऽशो धरातले । द्वापरांतेवतार्योयं देवानां कार्यसिद्धये

ಇವನು ಸಹಸ್ರಕಿರಣ ಸೂರ್ಯನು; ಸ್ವೇದಜನ್ಯನು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಕೀಯ ಅಂಶ. ದ್ವಾಪರಾಂತದಲ್ಲಿ ದೇವಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇವನು ಅವತರಿಸುವನು.

Verse 50

यदूनां तु कुले भावी शूरोनाम महाबलः । तस्य कन्या पृथा नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि

ಯದುಕುಲದಲ್ಲಿ ಶೂರನೆಂಬ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠನು ಹುಟ್ಟುವನು. ಅವನ ಪುತ್ರಿಯ ಹೆಸರು ಪೃಥಾ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಸಮನಿಲ್ಲ.

Verse 51

उत्पत्स्यति महाभागा देवानां कार्यसिद्धये । दुर्वासास्तु वरं तस्यै मंत्रग्रामं प्रदास्यति

ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ದೇವಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜನಿಸುವಳು. ದುರ್ವಾಸ ಮಹರ್ಷಿ ಅವಳಿಗೆ ವರ ನೀಡಿ ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರಸಮೂಹವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವನು.

Verse 52

मंत्रेणानेन यं देवं भक्त्या आवाहयिष्यति । देवि तस्य प्रसादात्तु तव पुत्रो भविष्यति

ಹೇ ದೇವಿ! ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯಾವ ದೇವತೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡುವೆಯೋ, ಆ ದೇವತೆಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿನಗೆ ಪುತ್ರನು ಉಂಟಾಗುವನು.

Verse 53

सा च त्वामुदये दृष्ट्वा साभिलाषा रजस्वला । चिंताभिपन्ना तिष्ठंती भजितव्या विभावसो

ಅವಳು ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗಿ, ಅಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಉದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಳಳಾಗಿ ನಿಂತಳು. ಹೇ ವಿಭಾವಸು (ಅಗ್ನಿ)! ಅವಳು ಸಂಗಗ್ರಹಣಯೋಗ್ಯಳು.

Verse 54

तस्या गर्भे त्वयं भावी कानीनः कुंतिनंदनः । भविष्यति सुतो देवदेवकार्यार्थसिद्धये

ಅವಳ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀನು ಗರ್ಭಿತನಾಗುವಿ, ಓ ಕುಂತೀನಂದನ, ಕಾನೀನ (ವಿವಾಹೇತರ) ಪುತ್ರನಾಗಿ; ಆ ಪುತ್ರನು ದೇವದೇವರ ದಿವ್ಯ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜನಿಸುವನು.

Verse 55

तथेति चोक्त्वा प्रोवाच तेजोराशिर्दिवाकरः । पुत्रमुत्पादयिष्यामि कानीनं बलगर्वितम्

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತೇಜೋರಾಶಿಯಾದ ದಿವಾಕರನು ಘೋಷಿಸಿದನು—“ನಾನು ಬಲಗರ್ವದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಕಾನೀನ (ವಿವಾಹೇತರ) ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನಿಸುವೆನು.”

Verse 56

यस्य कर्णेति वै नाम लोकः सर्वो वदिष्यति । मत्प्रसादादस्य विष्णो विप्राणां भावितात्मनः

ಸರ್ವ ಲೋಕವೂ ಅವನನ್ನು ‘ಕರ್ಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯುವುದು. ಓ ವಿಷ್ಣು, ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಭಾವಿತಾತ್ಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವನು.

Verse 57

अदेयं नास्ति वै लोके वस्तु किंचिच्च केशव । एवं प्रभावं चैवैनं जनये वचनात्तव

ಓ ಕೇಶವ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಕೊಡಬಾರದು’ ಎಂದು ತಡೆಯಬೇಕಾದ ವಸ್ತು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ವಚನದಿಂದಲೇ ಅವನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಪ್ರಭಾವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಜನಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 58

एवमुक्त्वा सहस्रांशुर्देवं दानवघातिनम् । नारायणं महात्मानं तत्रैवांतर्दधे रविः

ದಾನವಘಾತಕ ಮಹಾತ್ಮ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಸಹಸ್ರಾಂಶು ರವಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡನು.

Verse 59

अदर्शनं गते देवे भास्करे वारितस्करे । वृद्धश्रवसमप्येवमुवाच प्रीतमानसः

ದಿವ್ಯ ಭಾಸ್ಕರನು ಅಸ್ತಂಗತನಾದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರನ್ನು ತಡೆದಾಗ, ಪ್ರೀತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ವೃದ್ಧಶ್ರವಸನಿಗೂ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 60

सहस्रनेत्ररक्तोत्थो नरोऽयं मदनुग्रहात् । स्वांशभूतो द्वापरांते योक्तव्यो भूतले त्वया

ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ನರನು ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ರಕ್ತದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ನನ್ನ ಸ್ವಾಂಶಭೂತನು; ದ್ವಾಪರಾಂತದಲ್ಲಿ ನೀನು ಇವನನ್ನು ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು।

Verse 61

यदा पांडुर्महाभागः पृथां भार्यामवाप्स्यति । माद्रीं चापि महाभाग तदारण्यं गमिष्यति

ಮಹಾಭಾಗನಾದ ಪಾಂಡು ಪೃಥಾ (ಕುಂತಿ)ಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಾಗ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಾಗ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಆಗ ಅವನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು।

Verse 62

तस्याप्यरण्यसंस्थस्य मृगः शापं प्रदास्यति । तेन चोत्पन्नवैराग्यः शतशृगं गमिष्यति

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಮೃಗವು ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡುವುದು; ಅದರಿಂದ ಅವನಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಗಿ, ಅವನು ಶತಶೃಂಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು।

Verse 63

पुत्रानभीप्सन्क्षेत्रोत्थान्भार्यां स प्रवदिष्यति । अनीप्संती तदा कुंती भर्त्तारं सा वदिष्यति

ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನು ಕ್ಷೇತ್ರೋತ್ಥ (ನಿಯೋಗಜನ್ಯ) ಪುತ್ರರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಗೆ ಹೇಳುವನು; ಆದರೆ ಇಚ್ಛಿಸದ ಕುಂತಿ ಆಗ ತನ್ನ ಭರ್ತಾರನಿಗೆ ಮಾತಾಡುವಳು।

Verse 64

नाहं मर्त्यस्य वै राजन्पुत्रानिच्छे कथंचन । दैवतेभ्यः प्रसादाच्च पुत्रानिच्छे नराधिप

ಹೇ ರಾಜನ್, ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮರಣಶೀಲ ಮಾನವನಿಂದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ನರಾಧಿಪ, ದೇವತೆಗಳ ಕೃಪೆ-ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 65

प्रार्थयंत्यै त्वया शक्र कुंत्यै देयो नरस्ततः । वचसा च मदीयेन एवं कुरु शचीपते

ಹೇ ಶಕ್ರ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುಂತಿಗೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು (ಸಂತಾನಾರ್ಥ) ನೀಡಲ್ಪಡಬೇಕು. ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ—ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡು, ಹೇ ಶಚೀಪತೇ.

Verse 66

अथाब्रवीत्तदा विष्णुं देवेशो दुःखितो वचः । अस्मिन्मन्वंतरेऽतीते चतुर्विंशतिके युगे

ಆಗ ದೇವೇಶನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಕಳೆದ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಯುಗದಲ್ಲಿ…”।

Verse 67

अवतीर्य रघुकुले गृहे दशरथस्य च । रावणस्य वधार्थाय शांत्यर्थं च दिवौकसाम्

ರಘುಕೂಲದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿ ದಶರಥನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ, ರಾವಣವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಗೂ ದಿವೌಕಸರಿಗೆ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ (ಅವರು ಬಂದರು).

Verse 68

रामरूपेण भवता सीतार्थमटता वने । मत्पुत्रो हिंसितो देव सूर्यपुत्रहितार्थिना

ಹೇ ದೇವ, ನೀವು ರಾಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ವನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸೂರ್ಯಪುತ್ರ (ಸುಗ್ರೀವ) ಹಿತಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬನು ನನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದನು.

Verse 69

वालिनाम प्लवंगेंद्रः सुग्रीवार्थे त्वया यतः । दुःखेनानेन तप्तोहं गृह्णामि न सुतं नरम्

ಸುಗ್ರೀವನ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀನು ವಾನರೇಂದ್ರ ವಾಲಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ; ಈ ಶೋಕದಿಂದ ನಾನು ದಗ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ನರ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 70

अगृह्णमानं देवेंद्रं कारणांतरवादिनम् । हरिः प्रोचे शुनासीरं भुवो भारावतारणे

ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ಒಪ್ಪದೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರಲು, ಭೂಮಿಯ ಭಾರ ನಿವಾರಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಶುನಾಸೀರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 71

अवतारं करिष्यामि मर्त्यलोके त्वहं प्रभो । सूर्यपुत्रस्य नाशार्थं जयार्थमात्मजस्य ते

ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವತಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರನ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ।

Verse 72

सारथ्यं च करिष्यामि नाशं कुरुकुलस्य च । ततो हृष्टोभवच्छक्रो विष्णुवाक्येन तेन ह

“ನಾನು ಸಾರಥ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಕುರುಕುಲದ ನಾಶವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇನೆ.” ವಿಷ್ಣುವಿನ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು।

Verse 73

प्रतिगृह्य नरं हृष्टः सत्यं चास्तु वचस्तव । एवमुक्त्वा वरं देवः प्रेषयित्वाऽच्युतः स्वयम्

ಆ ನರನನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ದೇವನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನ ವಚನ ಸತ್ಯವಾಗಲಿ.” ಹೀಗೆ ವರ ನೀಡಿ ಅಚ್ಯುತನು ಅವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 74

गत्वा तु पुंडरीकाक्षो ब्रह्माणं प्राह वै पुनः । त्वया सृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ಆಗ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನು (ಪದ್ಮನೇತ್ರ ಭಗವಾನ್) ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು— “ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಈ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ।”

Verse 75

आवां कार्यस्य करणे सहायौ च तव प्रभो । स्वयं कृत्वा पुनर्नाशं कर्तुं देव न बुध्यसे

“ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ನಿನ್ನ ಸಹಾಯಕರು; ಆದರೆ ನೀನೇ ಮಾಡಿದುದನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಾಶಮಾಡುವುದು (ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದು) ಹೇಗೆ—ಹೇ ದೇವ—ನೀನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ।”

Verse 76

कृतं जुगुप्सितं कर्म शंभुमेतं जिघांसता । त्वया च देवदेवस्य सृष्टः कोपेन वै पुमान्

“ಈ ಶಂಭುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ ನೀನು ನಿಂದ್ಯವಾದ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದೆ; ದೇವದೇವನ ಕೋಪದಿಂದ (ಆ ಕೋಪದಿಂದಲೇ) ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದನು।”

Verse 77

शुद्ध्यर्थमस्य पापस्य प्रायश्चित्तं परं कुरु । गृह्णन्वह्नित्रयं देव अग्निहोत्रमुपाहर

“ಈ ಪಾಪದ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪರಮ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡು; ಹೇ ದೇವ, ತ್ರಿವಿಧ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಆಚರಿಸು।”

Verse 78

पुण्यतीर्थे तथा देशे वने वापि पितामह । स्वपत्न्या सहितो यज्ञं कुरुष्वास्मत्परिग्रहात्

“ಹೇ ಪಿತಾಮಹ, ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಪವಿತ್ರ ದೇಶದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ವನವಲ್ಲಿಯೂ—ಸ್ವಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ನಮ್ಮಿಂದ ಅರ್ಪಿತ (ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ) ಸಾಮಗ್ರಿಯಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು।”

Verse 79

सर्वे देवास्तथादित्या रुद्राश्चापि जगत्पते । आदेशं ते करिष्यंति यतोस्माकं भवान्प्रभुः

ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ! ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು, ಆದಿತ್ಯರು ಮತ್ತು ರುದ್ರರೂ ಸಹ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವರು; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರಭು।

Verse 80

एकोहि गार्हपत्योग्निर्दक्षिणाग्निर्द्वितीयकः । आहवनीयस्तृतीयस्तु त्रिकुंडेषु प्रकल्पय

ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಗ್ನಿ ಒಂದು, ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ ಎರಡನೆಯದು, ಆಹವನೀಯಾಗ್ನಿ ಮೂರನೆಯದು—ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಮೂರು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸು।

Verse 81

वर्तुले त्वर्चयात्मानम्मामथो धनुराकृतौ । चतुःकोणे हरं देवं ऋग्यजुःसामनामभिः

ವೃತ್ತಾಕಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು, ನಂತರ ಧನುರ್ವಾಕಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ; ಚತುಷ್ಕೋಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮ ನಾಮಗಳಿಂದ ದೇವ ಹರನನ್ನು ಪೂಜಿಸು।

Verse 82

अग्नीनुत्पाद्य तपसा परामृद्धिमवाप्य च । दिव्यं वर्षसहस्रं तु हुत्वाग्नीन्शमयिष्यसि

ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಮ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ದಿವ್ಯ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವೆ।

Verse 83

अग्निहोत्रात्परं नान्यत्पवित्रमिह पठ्यते । सुकृतेनाग्निहोत्रेण प्रशुद्ध्यंति भुवि द्विजाः

ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪವಿತ್ರಕರ್ಮ ಮತ್ತೊಂದು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಸುವಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಿಂದ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 84

पंथानो देवलोकस्य ब्राह्मणैर्दशितास्त्वमी । एकोग्निः सर्वदा धार्यो गृहस्थेन द्विजन्मना

ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಕಾರಣ ದ್ವಿಜ ಗೃಹಸ್ಥನು ಸದಾ ಒಂದೇ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 85

विनाग्निना द्विजेनेह गार्हस्थ्यन्न तु लभ्यते । भीष्म उवाच । योऽसौ कपालादुत्पन्नो नरो नाम धनुर्द्धरः

ಅಗ್ನಿಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅನ್ನಾಹಾರ ದೊರೆಯದು. ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಕಪಾಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ‘ನರ’ ಎಂಬ ಧನುರ್ಧರ…”

Verse 86

किमेष माधवाज्जात उताहो स्वेन कर्मणा । उत रुद्रेण जनितो ह्यथवा बुद्धिपूर्वकम्

ಇವನು ಮಾಧವ (ವಿಷ್ಣು)ನಿಂದ ಜನಿಸಿದನೋ, ಅಥವಾ ತನ್ನದೇ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನೋ? ಅಥವಾ ರುದ್ರನಿಂದ ಜನಿತನೋ—ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತನೋ?

Verse 87

ब्रह्मन्हिरण्यगर्भोऽयमंडजातश्चतुर्मुखः । अद्भुतं पञ्चमं तस्य वक्त्रं तत्कथमुत्थितम्

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ಈ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು ಅಂಡಜಾತನಾಗಿ ಚತುರ್ಮುಖನು. ಹಾಗಾದರೆ ಅವನಿಗೆ ಆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಐದನೇ ಮುಖ ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತು?

Verse 88

सत्वे रजो न दृश्येत न सत्वं रजसि क्वचित् । सत्वस्थो भगवान्ब्रह्मा कथमुद्रेकमादधात्

ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ರಜಸ್ಸು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ರಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸತ್ತ್ವಸ್ಥನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನಲ್ಲಿ ರಜೋಉದ್ರೇಕ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು?

Verse 89

मूढात्मना नरो येन हंतुं हि प्रहितो हरं । पुलस्त्य उवाच । महेश्वरहरी चैतो द्वावेव सत्पथि स्थितौ

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹರನನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು) ಹತಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ತಿಳಿ; ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 90

तयोरविदितं नास्ति सिद्धासिद्धं महात्मनोः । ब्रह्मणः पंचमं वक्त्रमूर्द्ध्वमासीन्महात्मनः

ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಸಿದ್ಧವೂ ಅಸಿದ್ಧವೂ ಯಾವುದೂ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಇರುವ ಐದನೇ ಮುಖವಿತ್ತು।

Verse 91

ततो ब्रह्माभवन्मूढो रजसा चोपबृंहितः । ततोऽयं तेजसा सृष्टिममन्यत मया कृता

ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಬ್ಬಿ ಮೋಹಿತನಾದನು. ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ—ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಿದೆನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು।

Verse 92

मत्तोऽन्यो नास्ति वै देवो येन सृष्टिः प्रवर्तिता । सह देवाः सगंधर्वाः पशुपक्षिमृगाकुलाः

ನನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ದೇವನಿಲ್ಲ; ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಿದವನು ನಾನೇ—ದೇವರೊಂದಿಗೆ, ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೂ ಪಶು-ಪಕ್ಷಿ-ಮೃಗಗಳ ಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ।

Verse 93

एवं मूढः स पंचास्यो विरिंचिरभवत्पुनः । प्राग्वक्त्रं मुखमेतस्य ऋग्वेदस्य प्रवर्तकम्

ಹೀಗೆ ಮೋಹಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಪಂಚಮುಖನು ಮತ್ತೆ ವಿರಿಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ಯಾದನು. ಅವನ ಪೂರ್ವಮುಖವು ಋಗ್ವೇದದ ಪ್ರವર્તಕವಾಯಿತು।

Verse 94

द्वितीयं वदनं तस्य यजुर्वेदप्रवर्तकम् । तृतीयं सामवेदस्य अथर्वार्थं चतुर्थकम्

ಅವನ ಎರಡನೆಯ ಮುಖವು ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಿತು; ಮೂರನೆಯದು ಸಾಮವೇದದ ಮೂಲವಾಯಿತು; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಅಥರ್ವವೇದಾರ್ಥ-ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಪಡಿಸಿತು।

Verse 95

सांगोपांगेतिहासांश्च सरहस्यान्ससंग्रहान् । वेदानधीते वक्त्रेण पंचमेनोर्द्ध्वचक्षुषा

ಊರ್ಧ್ವದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ತನ್ನ ಐದನೆಯ ಮುಖದಿಂದ ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನು ಸಾಂಗೋಪಾಂಗವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಹಸ್ಯೋಪದೇಶಗಳೂ ಸಂಗ್ರಹಗಳೂ ಸಹಿತ ಸಮ್ಯಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 96

तस्याऽसुरसुराः सर्वे वक्त्रस्याद्भुतवर्चसः । तेजसा न प्रकाशंते दीपाः सूर्योदये यथा

ಅವನ ಮುಖದ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿಲ್ಲ—ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳು ನಿಷ್ಪ್ರಭವಾಗುವಂತೆ।

Verse 97

स्वपुरेष्वपि सोद्वेगा ह्यवर्तंत विचेतसः । न कंचिद्गणयेच्चान्यं तेजसा क्षिपते परान्

ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ವಿಗ್ನರಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾರನ್ನೂ ಗಣಿಸದೆ, ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರರನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 98

नाभिगंतु न च द्रष्टुं पुरस्तान्नोपसर्पितुम् । शेकुस्त्रस्ताः सुरास्सर्वे पद्मयोनिं महाप्रभुम्

ಭಯಭೀತರಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಆ ಮಹಾಪ್ರಭು ಪದ್ಮಯೋನಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಯ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾರದೆ, ನೋಡಲಾರದೆ, ಸಮೀಪಿಸಲಾರದೆ ಇದ್ದರು।

Verse 99

अभिभूतमिवात्मानं मन्यमाना हतत्विषः । सर्वे ते मंत्रयामासुर्दैवता हितमात्मनः

ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪರಾಭವಗೊಂಡವರಂತೆ ಭಾವಿಸಿ, ಕಳೆಗುಂದಿದ ತೇಜಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ, ಆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಹಿತವೇನು ಎಂದು ಸೇರಿ ಮಂತ್ರಣೆ ಮಾಡಿದರು।

Verse 100

गच्छामः शरणं शंभुं निस्तेजसोऽस्य तेजसा । देवा ऊचुः । नमस्तेसर्वसत्वेश महेश्वर नमोनमः

ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾವು ನಿಸ್ತೇಜರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಶಂಭುವಿನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಸರ್ವಸತ್ತ್ವೇಶ್ವರನೇ! ಮಹೇಶ್ವರನೇ! ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 101

जगद्योने परंब्रह्म भूतानां त्वं सनातनः । प्रतिष्ठा सर्वजगतां त्वं हेतुर्विष्णुना सह

ಹೇ ಜಗದ್ಯೋನಿ, ಹೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ! ನೀನು ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ಸನಾತನನು. ನೀನೇ ಸರ್ವ ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರ; ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ನೀನೇ ಕಾರಣನು।

Verse 102

एवं संस्तूयमानोसौ देवर्षिपितृदानवैः । अंतर्हित उवाचेदं देवाः प्रार्थयतेप्सितम्

ದೇವರು, ದೇವರ್ಷಿ, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಅಂತರಹಿತನಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವರೆ, ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡಿ।

Verse 103

देवा ऊचुः । प्रत्यक्षदर्शनं दत्वा देहि देव यथेप्सितम् । कृत्वा कारुण्यमस्माकं वरश्चापि प्रदीयताम्

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾ! ನಮಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಾವು ಬಯಸಿದುದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ಮಾಡಿ ಒಂದು ವರವನ್ನೂ ನೀಡು।

Verse 104

यदस्माकं महद्वीर्यं तेज ओजः पराक्रमः । तत्सर्वं ब्रह्मणा ग्रस्तं पंचमास्यस्य तेजसा

ನಮಗಿದ್ದ ಮಹಾವೀರ್ಯ, ತೇಜಸ್ಸು, ಓಜಸ್ಸು, ಪರಾಕ್ರಮ—ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಪಂಚಮುಖ ರೂಪದ ತೇಜದಿಂದ ಗ್ರಸಿಸಿದನು।

Verse 105

विनेशुः सर्वतेजांसि त्वत्प्रसादात्पुनः प्रभो । जायते तु यथापूर्वं तथा कुरु महेश्वर

ಎಲ್ಲ ತೇಜಸ್ಸುಗಳು ನಾಶವಾದವು; ಪ್ರಭೋ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವು ಮತ್ತೆ ಯಥಾಪೂರ್ವವಾಗಿ ಉದಯಿಸಲಿ—ಹಾಗೆ ಮಾಡು, ಮಹೇಶ್ವರ।

Verse 106

ततः प्रसन्नवदनो देवैश्चापि नमस्कृतः । जगाम यत्र ब्रह्माऽसौ रजोहंकारमूढधीः

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾಗಿ, ದೇವರಿಂದಲೂ ನಮಸ್ಕೃತನಾಗಿ, ರಜಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮೋಹಿತಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು।

Verse 107

स्तुवंतो देवदेवेशं परिवार्य समाविशन् । ब्रह्मा तमागतं रुद्रं न जज्ञे रजसावृतः

ದೇವದೇವೇಶನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಆದರೆ ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಂದ ರುದ್ರನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 108

सूर्यकोटिसहस्राणां तेजसा रंजयन्जगत् । तदादृश्यत विश्वात्मा विश्वसृग्विश्वभावनः

ಆಗ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನು—ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಪೋಷಕ—ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ತೇಜದಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು।

Verse 109

सपितामहमासीनं सकलं देवमंडलम् । अभिगम्य ततो रुद्रो ब्रह्माणं परमेष्ठिनम्

ಪಿತಾಮಹನೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ದೇವಮಂಡಲವು ಆಸೀನವಾಗಿರಲು, ರುದ್ರನು ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಸಮೀಪಿಸಿದನು।

Verse 110

अहोतितेजसा वक्त्रमधिकं देव राजते । एवमुक्त्वाट्टहासं तु मुमोच शशिशेखरः

“ಅಹೋ ದೇವಾ! ನಿನ್ನ ಮುಖವು ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶಶಿಶೇಖರನು ಅಟ್ಟಹಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು।

Verse 111

वामांगुष्ठनखाग्रेण ब्रह्मणः पंचमं शिरः । चकर्त कदलीगर्भं नरः कररुहैरिव

ಎಡ ಅಂಗುಷ್ಠದ ನಖಾಗ್ರದಿಂದ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪಂಚಮ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು—ಮನುಷ್ಯನು ನಖಗಳಿಂದ ಬಾಳೆಗಿಡದ ಮೃದು ಗರ್ಭವನ್ನು ಚೀರುವಂತೆ।

Verse 112

विच्छिन्नं तु शिरः पश्चाद्भवहस्ते स्थितं तदा । ग्रहमंडलमध्यस्थो द्वितीय इव चंद्रमाः

ನಂತರ ಛಿನ್ನವಾದ ಆ ಶಿರಸ್ಸು ಭವನ (ಶಿವನ) ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿತು; ಗ್ರಹಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು।

Verse 113

करोत्क्षिप्तकपालेन ननर्त च महेश्वरः । शिखरस्थेन सूर्येण कैलास इव पर्वतः

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಕಪಾಲಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದನು; ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿರುವ ಆ ಪರ್ವತವು ಕೈಲಾಸದಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 114

छिन्ने वक्त्रे ततो देवा हृष्टास्तं वृषभध्वजम् । तुष्टुवुर्विविधैस्तोत्रैर्देवदेवं कपर्दिनम्

ಆಮೇಲೆ ಮುಖವು ಛಿನ್ನವಾದಾಗ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ, ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ದೇವದೇವ, ಜಟಾಧಾರಿ ಕಪರ್ಧಿ ಶಿವನನ್ನು ನಾನಾವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 115

देवा ऊचुः । नमः कपालिने नित्यं महाकालस्य कालिने । ऐश्वर्यज्ञानयुक्ताय सर्वभागप्रदायिने

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಕಪಾಲೀ, ಮಹಾಕಾಲನ ಕಾಲಸ್ವರೂಪನೇ! ನಿನಗೆ ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ. ಐಶ್ವರ್ಯ-ಜ್ಞಾನಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಪಾಲುಗಳನ್ನೂ (ಫಲ-ಭಾಗ್ಯವನ್ನು) ನೀಡುವ ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 116

नमो हर्षविलासाय सर्वदेवमयाय च । कलौ संहारकर्ता त्वं महाकालः स्मृतो ह्यसि

ಹರ್ಷವಿಲಾಸಸ್ವರೂಪನೇ, ಸರ್ವದೇವಮಯನೇ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರಕರ್ತನು ನೀನೇ; ನಿಜವಾಗಿ ನೀನು ‘ಮಹಾಕಾಲ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ.

Verse 117

भक्तानामार्तिनाशस्त्वं दुःखांतस्तेन चोच्यसे । शंकरोष्याशुभक्तानां तेन त्वं शंकरः स्मृतः

ನೀನು ಭಕ್ತರ ಆರ್ಥಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ‘ದುಃಖಾಂತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆ. ಶೀಘ್ರ ಭಕ್ತರಾಗುವವರಿಗೆ ನೀನು ಮಂಗಳಕರ್ತ; ಹೀಗಾಗಿ ನೀನು ‘ಶಂಕರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ.

Verse 118

छिन्नं ब्रह्मशिरो यस्मात्त्वं कपालं बिभर्षि च । तेन देव कपाली त्वं स्तुतो ह्यद्य प्रसीद नः

ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಛಿನ್ನಮಾಡಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಪಾಲವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀ, ಓ ದೇವಾ! ಹೀಗಾಗಿ ನೀನು ‘ಕಪಾಲೀ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇಂದು ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇವೆ—ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.

Verse 119

एवं स्तुतः प्रसन्नात्मा देवान्प्रस्थाप्य शंकरः । स्वानि धिष्ण्यानि भगवांस्तत्रैवासीन्मुदान्वितः

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದ ಶಂಕರನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆನಂದದಿಂದ ವಾಸಿಸಿದನು।

Verse 120

विज्ञाय ब्रह्मणो भावं ततो वीरस्य जन्म च । शिरो नीरस्य वाक्यात्तु लोकानां कोपशांतये

ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ನಂತರ ಆ ವೀರನ ಜನನವನ್ನೂ ತಿಳಿದು, ‘ನೀರಸ’ ಎಂಬ ವಾಕ್ಯಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಲೋಕಗಳ ಕೋಪಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಶಿರಸ್ಸು ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು।

Verse 121

शिरस्यंजलिमाधाय तुष्टावाथ प्रणम्य तम् । तेजोनिधि परं ब्रह्म ज्ञातुमित्थं प्रजापतिम्

ಅವನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ತೇಜೋನಿಧಿಯಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 122

निरुक्तसूक्तरहस्यैरृग्यजुः सामभाषितैः । रुद्र उवाच । अप्रमेय नमस्तेस्तु परमस्य परात्मने

ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮಗಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸೂಕ್ತರಹಸ್ಯಗಳಿಂದ ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಅಪ್ರಮೇಯ! ಪರಮ ಪರಾತ್ಮನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 123

अद्भुतानां प्रसूतिस्त्वं तेजसां निधिरक्षयः । विजयाद्विश्वभावस्त्वं सृष्टिकर्ता महाद्युते

ನೀನು ಅದ್ಭುತಗಳ ಪ್ರಸೂತಿ, ತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಕ್ಷಯ ನಿಧಿ. ವಿಜಯದಿಂದ ನೀನೇ ವಿಶ್ವಸ್ವರೂಪ; ಹೇ ಮಹಾದ್ಯುತಿ, ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು।

Verse 124

ऊर्द्ध्ववक्त्र नमस्तेस्तु सत्वात्मकधरात्मक । जलशायिन्जलोत्पन्न जलालय नमोस्तु ते

ಊರ್ಧ್ವಮುಖನೇ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ನೀನು ಸತ್ತ್ವರూప, ಧರಾಧರ. ಜಲಶಾಯಿ, ಜಲೋತ್ಪನ್ನ, ಜಲಾಲಯನೇ! ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 125

जलजोत्फुल्लपत्राक्ष जय देव पितामह । त्वया ह्युत्पादितः पूर्वं सृष्ट्यर्थमहमीश्वर

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲದಳಗಳಂತೆ ನೇತ್ರಗಳಿರುವವನೇ! ಜಯವಾಗಲಿ, ದೇವಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನೇ. ಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥವಾಗಿ, ಹೇ ಈಶ್ವರ, ನನನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 126

यज्ञाहुतिसदाहार यज्ञांगेश नमोऽस्तु ते । स्वर्णगर्भ पद्मगर्भ देवगर्भ प्रजापते

ಯಜ್ಞಾಹುತಿಗಳೇ ನಿತ್ಯಾಹಾರವಾಗಿರುವವನೇ, ಹೇ ಯಜ್ಞಾಂಗೇಶ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಪ್ರಜಾಪತೇ—ಸ್ವರ್ಣಗರ್ಭ, ಪದ್ಮಗರ್ಭ, ದೇವಗರ್ಭ—ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 127

त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारः स्वधा त्वं पद्मसंभव । वचनेन तु देवानां शिरश्छिन्नं मया प्रभो

ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ವಷಟ್ಕಾರ, ನೀನೇ ಸ್ವಧಾ, ಹೇ ಪದ್ಮಸಂಭವ. ಆದರೆ, ಹೇ ಪ್ರಭು, ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಶಿರಗಳು ಛಿನ್ನಗೊಂಡಿವೆ.

Verse 128

ब्रह्महत्याभिभूतोस्मि मां त्वं पाहि जगत्पते । इत्युक्तो देवदेवेन ब्रह्मा वचनमब्रवीत्

“ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪದಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.” ದೇವದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದನು.

Verse 129

ब्रह्मोवाच । सखा नाराणो देवः स त्वां पूतं करिष्यति । कीर्तनीयस्त्वया धन्यः स मे पूज्यः स्वयं विभुः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ನಿನ್ನ ಸಖ; ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವನು. ಧನ್ಯನೇ, ಅವನನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸು; ಅವನೇ ನನ್ನ ಪೂಜ್ಯ, ಸ್ವಯಂ ವಿಭು।

Verse 130

अनुध्यातोऽसि वै नूनं तेन देवेन विष्णुना । येन ते भक्तिरुत्पन्ना स्तोतुं मां मतिरुत्थिता

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆ ದೇವ ವಿಷ್ಣುವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನಿಂದಲೇ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿ, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮತಿ ಉದಯಿಸಿದೆ।

Verse 131

शिरश्छेदात्कपाली त्वं सोमसिद्धांतकारकः । कोटीः शतं च विप्राणामुद्धर्तासि महाद्युते

ಶಿರಶ್ಛೇದದಿಂದ ನೀನು ಕಪಾಲೀ ಆಗಿ, ಸೋಮಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು. ಓ ಮಹಾದ್ಯುತೇ, ನೀನು ಶತಕೋಟಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಉದ್ಧಾರಕನು।

Verse 132

ब्रह्महत्याव्रतं कुर्या नान्यत्किंचन विद्यते । अभाष्याः पापिनः क्रूरा ब्रह्मघ्नाः पापकारिणः

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತರೂಪವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಉಪಾಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನರು ಪಾಪಿಗಳು, ಕ್ರೂರರು, ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಅಯೋಗ್ಯರು, ಪಾಪಕರ್ಮಕರ್ತರು।

Verse 133

वैतानिका विकर्मस्था न ते भाष्याः कथंचन । तैस्तु दृष्टैस्तथा कार्यं भास्करस्यावलोकनम्

ವೈತಾನಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರಾಗಿದ್ದರೂ ನಿಷಿದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮಾತನಾಡಬಾರದು. ಅಂಥವರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾದುದು—ಭಾಸ್ಕರನ (ಸೂರ್ಯನ) ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದು।

Verse 134

अंगस्पर्शे कृते रुद्र सचैलो जलमाविशेत् । एवं शुद्धिमवाप्नोति पूर्वं दृष्टां मनीषिभिः

ಹೇ ರುದ್ರಾ! ಅಂಗಸ್ಪರ್ಶ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ವಸ್ತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪೂರ್ವ ಮನುಷಿಗಳು ಕಂಡ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 135

स भवान्ब्रह्महन्तासि शुद्ध्यर्थं व्रतमाचर । चीर्णे व्रते पुनर्भूयः प्राप्स्यसि त्वं वरान्बहून्

ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ವ್ರತ ಪೂರ್ಣವಾದ ಮೇಲೆ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಅನೇಕ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 136

एवमुक्त्वा गतो ब्रह्मा रुद्रस्तन्नाभिजज्ञिवान् । अचिंतयत्तदाविष्णुं ध्यानगत्या ततः स्वयं

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೊರಟನು. ರುದ್ರನು ಅದನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 137

लक्ष्मीसहायं वरदं देवदेवं सनातनम् । अष्टांगप्रणिपातेन देवदेवस्त्रिलोचनः

ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಾಯನಾದ ವರದ, ದೇವದೇವ, ಸನಾತನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ತ್ರಿಲೋಚನ ದೇವದೇವ (ಶಿವ) ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಿಪಾತ ಮಾಡಿದನು.

Verse 138

तुष्टाव प्रणतो भूत्वा शंखचक्रगदाधरम् । रुद्र उवाच । परं पराणाममृतं पुराणं परात्परं विष्णुमनंतवीर्यं

ಪ್ರಣತವಾಗಿ ರುದ್ರನು ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ವಿಷ್ಣು ಪರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಪುರಾಣಪುರುಷ; ಪರಾತ್ಪರ, ಅನಂತವೀರ್ಯನು.”

Verse 139

स्मरामि नित्यं पुरुषं वरेण्यं नारायणं निष्प्रतिमं पुराणम् । परात्परं पूर्वजमुग्रवेगं गंभीरगंभीरधियां प्रधानम्

ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ಆ ವರಣೀಯ ಪುರುಷನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ಅಪ್ರತಿಮ, ಪುರಾತನ; ಪರಾತ್ಪರ, ಆದಿಜ, ಅಪ್ರತಿಹತ ವೇಗವಂತ, ಗಂಭೀರ ಧ್ಯಾನಬುದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಆಶ್ರಯ।

Verse 140

नतोस्मि देवं हरिमीशितारं परात्परं धामपरं च धाम । परापरं तत्परमं च धाम परापरेशं पुरुषं विशालम्

ನಾನು ದೇವ ಹರಿಯನ್ನು—ಪರಮೇಶ್ವರನೂ ನಿಯಂತನೂ ಆದವನನ್ನು—ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ಪರಾತ್ಪರ; ಪರಮ ಧಾಮ, ಎಲ್ಲ ಧಾಮಗಳಿಗೂ ಆಧಾರಧಾಮ; ಪರ-ಅಪರಗಳಾತೀತ, ಪರಮಾಶ್ರಯ; ಪರಾಪರೇಶ, ವಿಶಾಲ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪುರುಷ।

Verse 141

नारायणं स्तौमि विशुद्धभावं परापरं सूक्ष्ममिदं ससर्ज । सदास्थितत्वात्पुरुषप्रधानं शांतं प्रधानं शरणं ममास्तु

ನಾನು ವಿಶುದ್ಧಭಾವದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ಪರವೂ ಅಪರವೂ ಆಗಿ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಸದಾ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನೇ ಪರಮ ಪುರುಷ, ಪ್ರಧಾನ ತತ್ತ್ವ, ಶಾಂತ ಆದ್ಯ; ಅವನೇ ನನ್ನ ಶರಣಾಗಲಿ।

Verse 142

नारायणं वीतमलं पुराणं परात्परं विष्णुमपारपारम् । पुरातनं नीतिमतां प्रधानं धृतिक्षमाशांतिपरं क्षितीशम्

ನಾನು ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ನಿರ್ಮಲ, ಪುರಾತನ; ಪರಾತ್ಪರ ವಿಷ್ಣು, ಅಪಾರ, ಮಿತಿಗಳಾತೀತ. ಅವನು ಸನಾತನ, ನೀತಿವಂತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ; ಧೃತಿ, ಕ್ಷಮೆ, ಶಾಂತಿ ಸ್ವಭಾವ; ಭೂಮಿಯ ಈಶ್ವರ।

Verse 143

शुभं सदा स्तौमि महानुभावं सहस्रमूर्द्धानमनेकपादम् । अनंतबाहुं शशिसूर्यनेत्रं क्षराक्षरं क्षीरसमुद्रनिद्रम्

ನಾನು ಸದಾ ಆ ಶುಭ ಮಹಾನುಭಾವ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸಹಸ್ರಶಿರ, ಅನೇಕಪಾದ; ಅನಂತಬಾಹು, ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯನೇತ್ರ; ಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರಸ್ವರೂಪ, ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವವನು।

Verse 144

नारायणं स्तौमि परं परेशं परात्परं यत्त्रिदशैरगम्यम् । त्रिसर्गसंस्थं त्रिहुताशनेत्रं त्रितत्वलक्ष्यं त्रिलयं त्रिनेत्रम्

ದೇವರಿಗೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಪರಾತ್ಪರ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ತ್ರಿಸೃಷ್ಟಿಯ ಆಧಾರ; ತ್ರಿಹುತಾಶನವೇ ಅವನ ನೇತ್ರ; ತ್ರಿತತ್ತ್ವಲಕ್ಷ್ಯ, ತ್ರಿಲಯ ಮತ್ತು ತ್ರಿನೇತ್ರನು.

Verse 145

नमामि नारायणमप्रमेयं कृते सितं द्वापरतश्च रक्तम् । कलौ च कृष्णं तमथो नमामि ससर्ज यो वक्त्रत एव विप्रान्

ಅಪ್ರಮೇಯ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ, ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ರಕ್ತವರ್ಣ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣ. ತನ್ನ ಮುಖದಿಂದಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅವನಿಗೆ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 146

भुजांतरात्क्षत्रमथोरुयुग्माद्विशः पदाग्राच्च तथैव शूद्रान् । नमामि तं विश्वतनुं पुराणं परात्परं पारगमप्रमेयम्

ಅವನ ಭುಜಗಳಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ಅವನ ಉರುಯುಗ್ಮದಿಂದ ವೈಶ್ಯರು, ಅವನ ಪಾದಾಗ್ರದಿಂದ ಶೂದ್ರರೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವವೇ ದೇಹವಾದ ಆ ಪುರಾತನ, ಪರಾತ್ಪರ, ಪಾರಾಪಾರತೀತ, ಅಪ್ರಮೇಯ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 147

सूक्ष्ममूर्त्तिं महामूर्त्तिं विद्यामूर्त्तिममूर्तिकम् । कवचं सर्वदेवानां नमस्ये वारिजेक्षणम्

ಸೂಕ್ಷ್ಮಮೂರ್ತಿ, ಮಹಾಮೂರ್ತಿ, ವಿದ್ಯಾಮೂರ್ತಿ ಆದರೂ ಅಮೂರ್ತನಾದ—ಸರ್ವದೇವರ ಕವಚವಾದ ಕಮಲನೇತ್ರನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 148

सहस्रशीर्षं देवेशं सहस्राक्षं महाभुजम् । जगत्संव्याप्य तिष्ठंतं नमस्ये परमेश्वरम्

ಸಹಸ್ರಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳ ದೇವೇಶ, ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ, ಮಹಾಬಾಹು—ಸಕಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 149

शरण्यं शरणं देवं विष्णुं जिष्णुं सनातनम् । नीलमेघप्रतीकाशं नमस्ये शार्ङ्गपाणिनम्

ಶರಣ್ಯನೂ ಶರಣವೂ ಆದ ದೇವ, ಸದಾ ವಿಜಯಶೀಲ ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ.

Verse 150

शुद्धं सर्वगतं नित्यं व्योमरूपं सनातनम् । भावाभावविनिर्मुक्तं नमस्ये सर्वगं हरिम्

ಶುದ್ಧನೂ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ, ನಿತ್ಯನೂ, ವ್ಯೋಮಸ್ವರೂಪ ಸನಾತನನೂ ಆಗಿರುವ—ಭಾವಾಭಾವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 151

न चात्र किंचित्पश्यामि व्यतिरिक्तं तवाच्युत । त्वन्मयं च प्रपश्यामि सर्वमेतच्चराचरम्

ಹೇ ಅಚ್ಯುತ! ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಯಾವುದನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಮಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.

Verse 152

एवं तु वदतस्तस्य रुद्रस्य परमेष्ठिनः । इतीरितेस्तेन सनातन स्वयं परात्परस्तस्य बभूव दर्शने

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ರುದ್ರನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಸ್ವಯಂ ಸನಾತನನು—ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮನು—ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 153

रथांगपाणिर्गरुडासनो गिरिं विदीपयन्भास्करवत्समुत्थितः । वरं वृणीष्वेति सनातनोब्रवीद्वरस्तवाहं वरदः समागतः

ಆಮೇಲೆ ಚಕ್ರಧಾರಿ, ಗರುಡಾಸನ ಸನಾತನ ಪ್ರಭು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಉದಯಿಸಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ನಾನು ವರದನು, ನಿನಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 154

इतीरिते रुद्रवरो जगाद ममातिशुद्धिर्भविता सुरेश । न चास्य पापस्य हरं हि चान्यत्संदृश्यतेग्र्यं च ऋते भवं तम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿ ರುದ್ರನು ನುಡಿದನು: 'ಹೇ ಸುರೇಶನೇ, ನನಗೆ ಪರಮ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುವುದು. ಈ ಪಾಪವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಆ ಭವನ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.'

Verse 155

ब्रह्महत्याभिभूतस्य तनुर्मे कृष्णतां गता । शवगंधश्च मे गात्रे लोहस्याभरणानि मे

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನನ್ನ ಶರೀರವು ಕಪ್ಪಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೆಣದ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಆಭರಣಗಳು ಕಬ್ಬಿನದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 156

कथं मे न भवेदेवमेतद्रूपं जनार्दनम् । किं करोमि महादेव येन मे पूर्विका तनूः

ಹೇ ಜನಾರ್ದನನೇ, ನನ್ನ ಈ ರೂಪವು ಹೀಗೇಕೆ ಆಗಬಾರದು? ಹೇ ಮಹಾದೇವನೇ, ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಶರೀರವು ಮರಳಿ ಬರಲು ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ?

Verse 157

त्वत्प्रसादेन भविता तन्मे कथय चाच्युत । विष्णुरुवाच । ब्रह्मवध्या परा चोग्रा सर्वकष्टप्रदा परा

'ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇ ಅಚ್ಯುತನೇ, ನನಗೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳು.' ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದನು: 'ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರವಾದ ಪಾಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.'

Verse 158

मनसापि न कुर्वीत पापस्यास्य तु भावनाम् । भवता देववाक्येन निष्ठा चैषा निबोधिता

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪಾಪದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬಾರದು. ನಿಮ್ಮ ದೈವವಾಣಿಯಿಂದ ಈ ನಿಷ್ಠೆಯು (ನಿಶ್ಚಯವು) ತಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 159

इदानीं त्वं महाबाहो ब्रह्मणोक्तं समाचर । भस्मसर्वाणि गात्राणि त्रिकालं घर्षयेस्तनौ

ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಈಗ ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಆಚರಿಸು; ಪ್ರತಿದಿನ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಲೇಪಿಸು.

Verse 160

शिखायां कर्णयोश्चैव करे चास्थीनि धारय । एवं च कुर्वतो रुद्र कष्टं नैव भविष्यति

ಜುಟ್ಟು, ಕಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸು. ಓ ರುದ್ರನೇ, ಹೀಗೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಯಾವ ಕಷ್ಟವೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 161

संदिश्यैवं स भगवांस्ततोंऽतर्द्धानमीश्वरः । लक्ष्मीसहायो गतवान्रुद्रस्तं नाभिजज्ञिवान्

ಹೀಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ, ಆ ಭಗವಂತನಾದ ಈಶ್ವರನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಹೊರಟುಹೋದನು, ಆದರೆ ರುದ್ರನು ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 162

कपालपाणिर्देवेशः पर्यटन्वसुधामिमाम् । हिमवंतं समैनाकं मेरुणा च सहैव तु

ಕಪಾಲಪಾಣಿಯಾದ ದೇವೇಶನು ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಹಿಮವಂತ, ಮೈನಾಕ ಮತ್ತು ಮೇರು ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 163

कैलासं सकलं विंध्यं नीलं चैव महागिरिम् । कांचीं काशीं ताम्रलिप्तां मगधामाविलां तथा

ಕೈಲಾಸ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತ, ನೀಲಗಿರಿ, ಮಹಾಗಿರಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಂಚಿ, ಕಾಶಿ, ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ, ಮಗಧ ಮತ್ತು ಆವಿಲಗಳಿಗೂ ಹೋದನು.

Verse 164

वत्सगुल्मं च गोकर्णं तथा चैवोत्तरान्कुरून् । भद्राश्वं केतुमालं च वर्षं हैरण्यकं तथा

ಅವನು ವತ್ಸಗುಲ್ಮ, ಗೋಕರ್ಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಕುರುಗಳನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಕೇತುಮಾಲ ಮತ್ತು ಹೈರಣ್ಯಕ ಎಂಬ ವರ್ಷವನ್ನೂ ಹೇಳಿದನು.

Verse 165

कामरूपं प्रभासं च महेंद्रं चैव पर्वतम् । ब्रह्महत्याभिभूतोसौ भ्रमंस्त्राणं न विंदति

ಅವನು ಕಾಮರೂಪ, ಪ್ರಭಾಸ ಹಾಗೂ ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತದವರೆಗೆ ಅಲೆದಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶರಣು—ವಿಮೋಚನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

Verse 166

त्रपान्वितः कपालं तु पश्यन्हस्तगतं सदा । करौ विधुन्वन्बहुशो विक्षिप्तश्च मुहुर्मुहुः

ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರುವ ಕಪಾಲವನ್ನು ಮರುಮರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಜಜ್ಜಾಡಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯಿಂದ ಅವನ್ನು ಇತ್ತಿಚ್ಚೆತ್ತೆ ಎಸೆದನು.

Verse 167

यदास्य धुन्वतो हस्तौ कपालं पतते न तु । तदास्य बुद्धिरुत्पन्ना व्रतं चैतत्करोम्यहम्

ಕೈಗಳನ್ನು ಜಜ್ಜಾಡಿಸಿದರೂ ಕಪಾಲವು ಬೀಳದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಉದಯವಾಯಿತು—“ನಾನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 168

मदीयेनैव मार्गेण द्विजा यास्यंति सर्वतः । ध्यात्वैवं सुचिरं देवो वसुधां विचचार ह

“ನನ್ನದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದ್ವಿಜರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುವರು.” ಎಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಆ ದೇವನು ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಅಲೆದಾಡಿದನು.

Verse 169

पुष्करं तु समासाद्य प्रविष्टोऽरण्यमुत्तमम् । नानाद्रुमलताकीर्णं नानामृगरवाकुलम्

ಪುಷ್ಕರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅದು ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷ-ಲತಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ವನ್ಯಮೃಗಗಳ ನಾದದಿಂದ ಗೋಜುಗೊಂಡಿತ್ತು।

Verse 170

द्रुमपुष्पभरामोद वासितं यत्सुवायुना । बुद्धिपूर्वमिव न्यस्तैः पुष्पैर्भूषितभूतलम्

ವೃಕ್ಷಪುಷ್ಪಗಳ ಘನ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೃದು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು. ಭೂತಲವು ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಡಲಾದ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 171

नानागधंरसैरन्यैः पक्वापक्वैः फलैस्तथा । विवेश तरुवृंदेन पुष्पामोदाभिनंदितः

ಪುಷ್ಪಸುವಾಸನೆಯಿಂದ ಅಭಿನಂದಿತವಾದ ವೃಕ್ಷವೃಂದದೊಳಗೆ ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಗಂಧ-ರಸಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಫಲಗಳು—ಕೆಲವು ಪಕ್ವ, ಕೆಲವು ಅಪಕ್ವ—ಇದ್ದವು।

Verse 172

अत्राराधयतो भक्त्या ब्रह्मा दास्यति मे वरम् । ब्रह्मप्रसादात्संप्राप्तं पौष्करं ज्ञानमीप्सितम्

ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ನನಗೆ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವನು. ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಪುಷ್ಕರದ ಅಭೀಷ್ಟ ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನವು ಲಭಿಸಿದೆ।

Verse 173

पापघ्नं दुष्टशमनं पुष्टिश्रीबलवर्द्धनम् । एवं वै ध्यायतस्तस्य रुद्रस्यामिततेजसः

ಅವನು ಪಾಪಘ್ನನು, ದುಷ್ಟಶಮನನು, ಮತ್ತು ಪುಷ್ಟಿ-ಶ್ರೀ-ಬಲಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು. ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ರುದ್ರನ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನಿಗೆ ಇದೇ ಫಲ।

Verse 174

आजगाम ततो ब्रह्मा भक्तिप्रीतोऽथ कंजजः । उवाच प्रणतं रुद्रमुत्थाप्य च पुनर्गुरुः

ಆಗ ಕಮಲಜನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ರುದ್ರನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು. ಪ್ರಣತ ರುದ್ರನನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಪೂಜ್ಯ ಗುರು ಮತ್ತೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 175

दिव्यव्रतोपचारेण सोहमाराधितस्त्वया । भवता श्रद्धयात्यर्थं ममदर्शनकांक्षया

ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯವ್ರತದ ಆಚರಣೆ-ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದೀ. ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ನನ್ನ ದರ್ಶನದ ತೀವ್ರ ಕಾತರದಿಂದ ನೀನು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದೆಯೆ।

Verse 176

व्रतस्था मां हि पश्यंति मनुष्या देवतास्तथा । तदिच्छया प्रयच्छामि वरं यत्प्रवरं वरम्

ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ ಮಾನವರು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳೂ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ವರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 177

सर्वकामप्रसिद्ध्यर्थं व्रतं यस्मान्निषेवितम् । मनोवाक्कायभावैश्च संतुष्टेनांतरात्मना

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು—ಅಂತರಾತ್ಮ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ, ದೇಹ ಮತ್ತು ಭಾವದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತನಾಗಿರುವವನು।

Verse 178

कं ददामि च वै कामं वद भोस्ते यथेप्सितम् । रुद्र उवाच । एष एवाद्य भगवन्सुपर्याप्तो महा वरः

“ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಲಿ, ಯಾವ ವರ ಬೇಕು? ಮಹಾಶಯ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಹೇಳು.” ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ಭಗವನ್, ಇಂದು ಇದೊಂದೇ ಮಹಾವರ; ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕು.”

Verse 179

यद्दृष्टोसि जगद्वंद्य जगत्कर्तर्नमोस्तुते । महता यज्ञसाध्येन बहुकालार्जितेन च

ಹೇ ಜಗತ್ಕರ್ತಾ, ಹೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗದ್ವಂದ್ಯ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಬಹುಕಾಲದ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಸಂಪಾದಿತವಾದ ಮಹಾಯಜ್ಞಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಇಂದು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವಾಯಿತು.

Verse 180

प्राणव्ययकरेण त्वं तपसा देव दृश्यते । इदं कपालं देवेश न करात्पतितं विभो

ಹೇ ದೇವಾ, ಪ್ರಾಣವ್ಯಯಕರವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನೀನು ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತೀ. ಹೇ ದೇವೇಶ, ಹೇ ವಿಭೋ—ಈ ಕಪಾಲಪಾತ್ರ ನಿನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ.

Verse 181

त्रपाकरा ऋषीणां च चर्यैषा कुत्सिता विभो । त्वत्प्रसादाद्व्रतं चेदं कृतं कापालिकं तु यत्

ಹೇ ವಿಭೋ, ಈ ಆಚರಣೆ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಲಜ್ಜಾಕರವಾಗಿಯೂ ನಿಂದಿತವಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇದೇ ಕಾಪಾಲಿಕ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 182

सिद्धमेतत्प्रपन्नस्य महाव्रतमिहोच्यताम् । पुण्यप्रदेशे यस्मिंस्तु क्षिपामीदं वदस्व मे

ಶರಣಾಗತನಿಗೆ ಇದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸು; ಯಾವ ಪುಣ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾನು ಇದನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕೋ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 183

पूतो भवामि येनाहं मुनीनां भावितात्मनाम् । ब्रह्मोवाच । अविमुक्तं भगवतः स्थानमस्ति पुरातनम्

ಯಾವುದರಿಂದ ನಾನು ಪವಿತ್ರನಾಗುವೆನು—ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಾತ್ಮರಾದ ಮುನಿಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನಿಗೆ ‘ಅವಿಮುಕ್ತ’ ಎಂಬ ಪುರಾತನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.

Verse 184

कपालमोचनं तीर्थं तव तत्र भविष्यति । अहं च त्वं स्थितस्तत्र विष्णुश्चापि भविष्यति

ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗಾಗಿ ‘ಕಪಾಲಮೋಚನ’ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ವಾಸಿಸುವೆವು; ವಿಷ್ಣುವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸನ್ನಿಧಾನವಾಗಿರುವನು.

Verse 185

दर्शने भवतस्तत्र महापातकिनोपि ये । तेपि भोगान्समश्नंति विशुद्धा भवने मम

ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳಾದವರೂ ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನನ್ನ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 186

वरणापि असीचापि द्वे नद्यौ सुरवल्लभे । अंतराले तयोः क्षेत्रे वध्या न विशति क्वचित्

ಓ ದೇವಪ್ರಿಯೆ, ವರಣಾ ಮತ್ತು ಅಸೀ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಧಾರ್ಹನು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 187

तीर्थानां प्रवरं तीर्थं क्षेत्राणां प्रवरं तव । आदेहपतनाद्ये तु क्षेत्रं सेवंति मानवाः

ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥ; ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅಗ್ರಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷೇತ್ರ. ದೇಹಪತನ (ಮರಣ) ಆಗುವವರೆಗೂ ಮಾನವರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 188

ते मृता हंसयानेन दिवं यांत्यकुतोभयाः । पंचक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रं दत्तं मया तव

ಅಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರು ಹಂಸಯಾನದಲ್ಲಿ ಆರೂಢರಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಐದು ಕ್ರೋಶ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 189

क्षेत्रमध्याद्यदा गंगा गमिष्यति सरित्पतिम् । तदा सा महती पुण्या पुरी रुद्र भविष्यति

ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಗಂಗೆಯು ಸರಿತ್ಪತಿ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಗಮಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸ್ಥಳವು ರುದ್ರನ ಮಹತ್ತಾದ ಪುಣ್ಯಪುರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 190

पुण्या चोदङ्मुखी गंगा प्राची चापि सरस्वती । उदङ्मुखी योजने द्वे गच्छते जाह्नवी नदी

ಪವಿತ್ರ ಗಂಗೆಯು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಸರಸ್ವತಿಯು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ; ಜಾಹ್ನವೀ ನದಿಯೂ ಎರಡು ಯೋಜನಗಳವರೆಗೆ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 191

तत्र वै विबुधाः सर्वे मया सह सवासवाः । आगता वासमेष्यंति कपालं तत्र मोचय

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು—ನನ್ನೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ—ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವರು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಕಪಾಲವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹಾಕು.

Verse 192

तस्मिंस्तीर्थे तु ये गत्वा पिण्डदानेन वै पितॄन् । श्राद्धैस्तु प्रीणयिष्यंति तेषां लोकोऽक्षयो दिवि

ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪಿಂಡದಾನದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ ಲೋಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 193

वाराणस्यां महातीर्थे नरः स्नातो विमुच्यते । सप्तजन्मकृतात्पापाद्गमनादेव मुच्यते

ವಾರಾಣಸಿಯ ಮಹಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಗಮನೆಯಿಂದಲೇ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 194

तत्तीर्थं सर्वतीर्थानामुत्तमं परिकीर्तितम् । त्यजंति तत्र ये प्राणान्प्राणिनः प्रणतास्तव

ಆ ತೀರ್ಥವು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 195

रुद्रत्वं ते समासाद्य मोदंते भवता सह । तत्रापि हि तु यद्दत्तं दानं रुद्र यतात्मना

ಅವರು ರುದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ರುದ್ರಾ, ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ನಿಯಮಿತಾತ್ಮನು ನೀಡಿದ ದಾನವು ನಿಜವಾದ ಪುಣ್ಯವರ್ಧಕವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 196

स्यान्महच्च फलं तस्य भविता भावितात्मनः । स्वांगस्फुटित संस्कारं तत्र कुर्वंति ये नराः

ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾದ ನಿಯಮಿತನಿಗೆ ಫಲವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವರು.

Verse 197

ते रुद्रलोकमासाद्य मोदंते सुखिनः सदा । तत्र पूजा जपो होमः कृतो भवति देहिनां

ಅವರು ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ ಸದಾ ಸುಖಿಯಾಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂಜೆ, ಜಪ, ಹೋಮಗಳು ನೆರವೇರಿದಂತೆಯೇ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 198

अनंतफलदः स्वर्गो रुद्रभक्तियुतात्मनः । तत्र दीपप्रदाने तु ज्ञानचक्षुर्भवेन्नरः

ರುದ್ರಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವು ಅನಂತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 199

अव्यंगं तरुणं सौम्यं रूपवंतं तु गोसुतम् । योङ्कयित्वा मोचयति स याति परमं पदम्

ನಿರ್ದೋಷ, ಯೌವನ, ಸೌಮ್ಯ, ರೂಪವಂತವಾದ ಕರುವನ್ನು ನೊಗಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬಳಿಕ ಬಿಡುವವನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 200

पितृभिः सहितो मोक्षं गच्छते नात्र संशयः । अथ किं बहुनोक्तेन यत्तत्र क्रियते नरैः

ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೇಳುವುದೇನು? ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಾಡುವುದೇ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ।