Adhyaya 1

Verse 1

स्वच्छं चंद्रावदातं करिकरमकरक्षोभसंजातफेनं । ब्रह्मोद्भूतिप्रसक्तैर्व्रतनियमपरैः सेवितं विप्रमुख्यैः । कारालंकृतेन त्रिभुवनगुरुणा ब्रह्मणा दृष्टिपूतं । संभोगाभोगरम्यं जलमशुभहरं पौष्करं वः पुनातु

ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ನಿರ್ಮಲ ಪುಷ್ಕರಜಲ—ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಕರಗಳ ಕಲಕಲದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನುರಗಿನಿಂದ ಕೂಡಿದದು—ವ್ರತ-ನಿಯಮಪರ, ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಭವ-ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಸೇವಿತ. ತ್ರಿಭುವನಗುರು ಬ್ರಹ್ಮನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡು, ದಿವ್ಯಶೋಭೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ ಎರಡಕ್ಕೂ ರಮ್ಯವಾಗಿ, ಅಶುಭನಾಶಕವಾದ ಆ ಜಲವು ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಪಾವನತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿ।

Verse 2

सूतमेकांतमासीनं व्यासशिष्यं महामतिः । लोमहर्षणनामा वा उग्रश्रवसमाह तत्

ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ ಸೂತನನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹಾಮುನಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ನೀನು ಲೋಮಹರ್ಷಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಉಗ್ರಶ್ರವಸ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆ.”

Verse 3

ऋषीणामाश्रमांस्तात गत्वा धर्मान्समासतः । पृच्छतां विस्तराद्ब्रूहि यन्मत्तः श्रुतवानसि

ಓ ತಾತ, ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸು; ಅವರು ಕೇಳುವಾಗ, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳಿದುದನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 4

वेदव्यासान्मया पुत्र पुराणान्यखिलानि च । तवाख्यातानि प्राप्तानि मुनिभ्यो वद विस्तरात्

ಓ ಪುತ್ರ, ವೇದವ್ಯಾಸರಿಂದ ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ನಿನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಈಗ ನೀನು ಅವನ್ನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 5

प्रयागे मुनिवर्यैश्च यथापृष्टः स्वयं प्रभुः । पृष्टेन चानुशिष्टास्ते मुनयो धर्मकांक्षिणः

ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೋ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭು ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಆ ಮುನಿಗಳು, ಕೇಳಿದ ವಿಷಯದಂತೆ ಉಪದೇಶಿತರಾದರು।

Verse 6

देशं पुण्यमभीप्संतो विभुना च हितैषिणा । सुनाभं दिव्यरूपं च सत्यगं शुभविक्रमं

ಪವಿತ್ರ ದೇಶವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಹಿತೈಷಿಯಾದ ಸರ್ವಶಕ್ತ ಪ್ರಭುವಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ದಿವ್ಯರೂಪಿಯಾದ ಸುನಾಭನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು—ಅವನು ಸತ್ಯಾಚರಣೆಯುಳ್ಳವನು, ಶುಭ ಪರಾಕ್ರಮಸಂಪನ್ನನು.

Verse 7

अनौपम्यमिदं चक्रं वर्तमानमतंद्रिताः । पृष्टतो यातनियमात्पदं प्राप्स्यथ यद्धितम्

ಈ ಅನನ್ಯ ಚಕ್ರವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ನಿಯಮ-ಸಂಯಮದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿ; ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಹಿತಕರ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ.

Verse 8

गच्छतो धर्मचक्रस्य यत्र नेमिर्विशीर्यते । पुण्यः स देशो मंतव्य इत्युवाच स्वयं प्रभुः

ಚಲಿಸುವ ಧರ್ಮಚಕ್ರದ ಎಲ್ಲಿ ನೇಮಿ (ಅಂಚು) ಜೀರ್ಣಿಸಿ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ದೇಶವನ್ನು ಪರಮ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಎಂದು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭು ಹೇಳಿದರು.

Verse 9

उक्त्वा चैवमृषीन्सर्वानदृश्यत्वमगात्पुनः । गंगावर्तसमाहारो नेमिर्यत्र व्यशीर्यत

ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು. ಗಂಗೆಯ ಭ್ರಮರಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದ ನೇಮಿ ಒಡೆದು ಚೂರಾಯಿತು.

Verse 10

ईजिरे दीर्घसत्रेण ऋषयो नैमिषे तदा । तत्र गत्वा तु तान्ब्रूहि पृच्छतो धर्मसंशयान्

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ದೀರ್ಘ ಸತ್ರಯಾಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳು; ಅವರು ಧರ್ಮಸಂದೇಹಗಳಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 11

उग्रश्रवास्ततो गत्वा ज्ञानविन्मुनिपुंगवान् । अभिगम्योपसंगृह्य नमस्कृत्वा कृतांजलिः

ಆಗ ಉಗ್ರಶ್ರವಾ ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನರಾದ ಮುನಿಪುಂಗವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 12

तोषयामास मेधावी प्रणिपातेन तानृषीन् । ते चापि सत्रिणः प्रीताः ससदस्या महात्मने

ಆ ಮೇಧಾವಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮದಿಂದ ಆ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು; ಸತ್ರಯಾಗದ ಋತ್ವಿಜರು ಹಾಗೂ ಸಭಾಸದರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತರಾದರು।

Verse 13

तस्मै समेत्य पूजां च यथावत्प्रतिपेदिरे । ऋषय ऊचुः । कुतस्त्वमागतः सूत कस्माद्देशादिहागतः

ಅವರು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು। ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಸೂತ! ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದೆ?”

Verse 14

कारणं चागमे ब्रूहि वृंदारकसमद्युते । सूत उवाच । पित्राहं तु समादिष्टो व्यासशिष्येण धीमता

“ದೇವಸಮಾನ ದ್ಯುತಿಯುಳ್ಳವನೇ! ಇಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಹೇಳು.” ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— “ನನ್ನ ತಂದೆ ನನಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು; ಅವರು ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯರು.”

Verse 15

शुश्रूषस्व मुनीन्गत्वा यत्ते पृच्छंति तद्वद । वदंतु भगवंतो मां कथयामि कथां तु यां

“ಮುನಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರ ಶಿಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡು; ಅವರು ಏನು ಕೇಳಿದರೂ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳು. ಭಗವಂತ ಋಷಿಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿ— ಆಗ ನಾನು ತಿಳಿದಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 16

पुराणं चेतिहासं वा धर्मानथ पृथग्विधान् । तां गिरं मधुरां तस्य शुश्रुवुरृषिसत्तमाः

ಅದು ಪುರಾಣವಾಗಲಿ ಇತಿಹಾಸವಾಗಲಿ, ನಾನಾವಿಧ ಧರ್ಮವಿಷಯಗಳಾಗಲಿ—ಅವನ ಮಧುರ ವಾಣಿಯನ್ನು ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣಮಾಡಿದರು।

Verse 17

अथ तेषां पुराणस्य शुश्रूषा समपद्यत । दृष्ट्वा तमतिविश्वस्तं विद्वांसं लौमहर्षणिं

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಆ ಪುರಾಣವನ್ನು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕರಾದರು; ಏಕೆಂದರೆ ಲೋಮಹರ್ಷಣನ ಪುತ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹನೂ ಪಂಡಿತನೂ ಆದ ಋಷಿಯೆಂದು ಕಂಡರು।

Verse 18

तस्मिन्सत्रे कुलपतिस्सर्वशास्त्राविशारदः । शौनको नाम मेधावी विज्ञानारण्यके गुरुः

ಆ ಸತ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ಮೇಧಾವಿ ಶೌನಕನು—ವಿಜ್ಞಾನಾರಣ್ಯದ ಸಭೆಗೆ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುವಾಗಿದ್ದನು।

Verse 19

इत्थं तद्भावमालंब्य धर्माञ्छुश्रूषुराह तम् । त्वया सूत महाबुद्धे भगवान्ब्रह्मवित्तमः

ಇಂತೆ ಆ ಭಾವವನ್ನು ಆಲಂಬಿಸಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಞಾನಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಸೂತ, ಹೇ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ! ನಿನ್ನ ಮೂಲಕ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತಮನ ವಾಕ್ಯ (ನಮಗೆ) ಲಭಿಸಲಿ।”

Verse 20

इतिहासपुराणार्थं व्यासः सम्यगुपासितः । दुदोहिथमतिं तस्य त्वं पुराणाश्रयां शुभां

ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ನೀನು ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹಾಲಿನಂತೆ ದೋಹಿಸಿ, ಪುರಾಣಾಶ್ರಿತ ಶುಭ ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೀ।

Verse 21

अमीषां विप्रमुख्यानां पुराणं प्रति सम्प्रति । शुश्रूषाऽस्ते महाबुद्धे तछ्रावयितुमर्हसि

ಓ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಲು ನಾನು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಅದನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 22

सर्वे हीमे महात्मानो नानागोत्राः समागताः । स्वान्स्वानंशान्पुराणोक्ताञ्छृण्वन्तु ब्रह्मवादिनः

ವಿವಿಧ ಗೋತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾತ್ಮರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಈ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಈಗ ಕೇಳಲಿ.

Verse 23

संपूर्णे दीर्घसत्रेस्मिंस्तांस्त्वं श्रावय वै मुनीन् । पाद्मं पुराणं सर्वेषां कथयस्व महामते

ಈ ದೀರ್ಘ ಯಜ್ಞಸತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಮೇಲೆ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿಸು; ಓ ಮಹಾಮತೇ, ಎಲ್ಲರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪದ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ಕಥಿಸು.

Verse 24

कथं पद्मं समुद्भूतं ब्रह्म तत्र कथं न्वभूत् । प्रोद्भूतेन कथं सृष्टिः कृता तां तु तथा वद

ಪದ್ಮವು ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಗೆ ಪ್ರकटನಾದನು? ಅವನು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಸೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಅದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 25

एवं पृष्टस्ततस्तांस्तु प्रत्युवाच शुभां गिरम् । सूक्ष्मं च न्यायसंयुक्तं प्राब्रवीद्रौमहर्षणिः

ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಅವರಿಗೆ ಶುಭವಾದ ವಚನಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ರೌಮಹರ್ಷಣಿಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 26

प्रीतोस्म्यनुगृहीतोस्मि भवद्भिरिह चोदनात् । पुराणार्थं पुराणज्ञैः सर्वधर्मपरायणैः

ನಾನು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿಮ್ಮ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರೆತಿದೆ. ಪುರಾಣಜ್ಞರೂ ಸರ್ವಧರ್ಮಪರಾಯಣರೂ ಆದ ಸಜ್ಜನರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪುರಾಣಾರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 27

यथाश्रुतं सुविख्यातं तत्सर्वं कथयामि वः । धर्म एष तु सूतस्य सद्भिर्दृष्टः सनातनः

ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದಂತೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುವೆನು. ಸಜ್ಜನರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಂತೆ ಇದೇ ಸೂತನ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.

Verse 28

देवतानामृषीणां च राज्ञां चामिततेजसाम् । वंशानां धारणं कार्यं स्तुतीनां च महात्मनाम्

ದೇವತೆಗಳ, ಋಷಿಗಳ ಮತ್ತು ಅಮಿತತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಜರ ವಂಶಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾತ್ಮರ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನೂ ಉಳಿಸಬೇಕು.

Verse 29

इतिहासपुराणेषु दृष्टा ये ब्रह्मवादिनः । न हि वेदेष्वधीकारः कश्चित्सूतस्य दृश्यते

ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸೂತನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 30

वैन्यस्य हि पृथोर्यज्ञे वर्त्तमाने महात्मनः । मागधश्चैव सूतश्च तमस्तौतां नरेश्वरम्

ಮಹಾತ್ಮ ವೈನ್ಯಪುತ್ರ ಪೃಥುವಿನ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಾಘಧನೂ ಸೂತನೂ ಆ ನರೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 31

तुष्टेनाथ तयोर्द्दत्तो वरो राज्ञा महात्मना । सूताय सूतविषयो मगधो मागधाय च

ಆಮೇಲೆ ಅವರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನು ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಸೂತನಿಗೆ ಸೂತವಿಷಯವನ್ನು, ಮಾಗಧನಿಗೆ ಮಗಧದೇಶವನ್ನೂ ಸಹ ದತ್ತನಾದನು।

Verse 32

तत्र सूत्यां समुत्पन्नः सूतो नामेह जायते । ऐन्द्रे सत्रे प्रवृत्ते तु ग्रहयुक्ते बृहस्पतौ

ಅಲ್ಲಿ ಸೂತೀ ಯಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಜನಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ‘ಸೂತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಸತ್ರಯಾಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಗ್ರಹಯೋಗಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 33

तमेवेंद्रं बार्हस्पत्ये तत्र सूतो व्यजायत । शिष्यहस्तेन यत्पृक्तमभिभूतं गुरोर्हविः

ಅಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸಂಬಂಧಿತ ಆ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಂದಲೇ ಸೂತನು ಜನಿಸಿದನು; ಶಿಷ್ಯನ ಕೈಯಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತವಾದುದರಿಂದ ಗುರುವಿನ ಹವಿಸು ಅಭಿಭೂತವಾಯಿತು।

Verse 34

अधरोत्तरधारेण जज्ञे तद्वर्णसंकरम् । येत्र क्षत्रात्समभवन्ब्राह्मण्याश्चैव योनितः

ಕೆಳ-ಮೇಲಿನ ಧಾರೆಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಆ ವರ್ಣಸಂಕರವು ಜನಿಸಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ತಂದೆಯಿಂದಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟಿದರು।

Verse 35

पूर्वेणैव तु साधर्म्याद्वैधर्मास्ते प्रकीर्तिताः । मध्यमो ह्येष सूतस्य धर्मः क्षेत्रोपजीविनः

ಹಿಂದಿನದೊಂದಿಗಿನ ಸಾಧರ್ಮ್ಯದಿಂದ ಆ ವೈಧರ್ಮ್ಯಗಳು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಆದರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಸೇವೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಸೂತನಿಗೆ ಇದು ಮಧ್ಯಮ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ।

Verse 36

पुराणेष्वधिकारो मे विहितो ब्राह्मणैरिह । दृष्ट्वा धर्ममहं पृष्टो भवद्भिर्ब्रह्मवादिभिः

ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನನಗೆ ಪುರಾಣಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳೇ, ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದೀರಿ.

Verse 37

तस्मात्सम्यग्भुवि ब्रूयां पुराणमृषिपूजितम् । पितॄणां मानसी कन्या वासवं समपद्यत

ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಪೂಜಿಸಿದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವೆನು. ಪಿತೃಗಳ ಮಾನಸಕನ್ಯೆ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಳಾದಳು.

Verse 38

अपध्याता च पितृभिर्मत्स्यगर्भे बभूव सा । अरणीव हुताशस्य निमित्तं पुण्यजन्मनः

ಪಿತೃಗಳಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತಳಾಗಿ ಆಕೆ ಮೀನಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಳು. ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರಣಿ ಹೇಗೆ ಕಾರಣವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಪುಣ್ಯಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಆಕೆ ನಿಮಿತ್ತಕಾರಣಳಾದಳು.

Verse 39

तस्यां बभूव पूतात्मा महर्षिस्तु पराशरात् । तस्मै भगवते कृत्वा नमः सत्याय वेधसे

ಅವಳಿಂದ ಪರಾಶರನ ಮೂಲಕ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮನಾದ ಮಹರ್ಷಿ ಜನಿಸಿದನು. ಆ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ ಸರ್ವವಿಧಾತ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ (ಅವನು) ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಣಮಿಸಿದನು.

Verse 40

पुरुषाय पुराणाय ब्रह्मवाक्यानुवर्तिने । मानवच्छद्मरूपाय विष्णवे शंसितात्मने

ಆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಅವನೇ ಪರಮಪುರುಷ, ಪುರಾತನ, ಬ್ರಹ್ಮವಾಕ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು, ಮಾನವಛದ್ಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತ ಸ್ವಭಾವವನು.

Verse 41

जातमात्रं च यं वेद उपतस्थे ससंग्रहः । मतिमंथानमाविध्य येनासौ श्रुतिसागरात्

ಅವನು ಜನ್ಮಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ವೇದವು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಡನೆ ಅವನ ಸೇವೆಗೆ ಹಾಜರಾಯಿತು. ಅವನು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಥನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಶ್ರುತಿ-ಸಾಗರದಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದನು.

Verse 42

प्रकाशो जनितो लोके महाभारत चंद्रमाः । भारतं भानुमान्विष्णुर्यदि न स्युरमी त्रयः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶವು ಉದಯಿಸಿತು—ಮಹಾಭಾರತವು ಚಂದ್ರನಂತೆ. ಭಾರತವು ಸೂರ್ಯರೂಪನಾದ ವಿಷ್ಣು; ಈ ಮೂರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಂತಹ ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲಿ?

Verse 43

ततोऽज्ञानतमोंधस्य कावस्था जगतो भवेत् । कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम्

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಜ್ಞಾನತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂಧವಾದ ಜಗತ್ತು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು? ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ವ್ಯಾಸನನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭು ನಾರಾಯಣನೆಂದು ತಿಳಿ.

Verse 44

को ह्यन्यः पुंडरीकाक्षान्महाभारतकृद्भवेत् । तस्मादहमुपाश्रौषं पुराणं ब्रह्मवादिनः

ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಹಾಭಾರತದ ಕರ್ತೃ ಇನ್ನಾರು ಆಗಬಲ್ಲರು? ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ನಾನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದೆನು.

Verse 45

सर्वज्ञात्सर्वलोकेषु पूजिताद्दीप्ततेजसः । पुराणं सर्वशास्त्राणां प्रथमं ब्रह्मणा स्मृतम्

ಈ ಪುರಾಣವು ಸರ್ವಜ್ಞನಿಗೆ ತಿಳಿದದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿತದ್ದು, ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 46

उत्तमं सर्वलोकानां सर्वज्ञानोपपादकम् । त्रिवर्गसाधनं पुण्यं शतकोटिप्रविस्तरम्

ಇದು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಪರಮೋತ್ತಮ, ಸರ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದು; ತ್ರಿವರ್ಗ (ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ) ಸಾಧನೆಗೆ ಪುಣ್ಯೋಪಾಯ, ಶತಕೋಟಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಹಾವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳದು।

Verse 47

निःशेषेषु च लोकेषु वाजिरूपेण केशवः । ब्रह्मणस्तु समादेशाद्वेदानाहृतवानसौ

ಆಗ ಕೇಶವನು ಅಶ್ವರൂപವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯಾವ ಲೋಕವನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶಾನುಸಾರ ವೇದಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದನು।

Verse 48

अंगानि चतुरो वेदान्पुराणन्यायविस्तरम् । असुरेणाखिलं शास्त्रमपहृत्यात्मसात्कृतम्

ವೇದಾಂಗಗಳು, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶಾಲ ವಿಸ್ತಾರ—ಅಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಸಂಪತ್ತು—ಒಬ್ಬ ಅಸುರನು ಅಪಹರಿಸಿ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡನು।

Verse 49

मत्स्यरूपेणाजहार कल्पादावुदकार्णवे । अशेषमेतदवददुदकांतर्गतो विभुः

ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಭುವು ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜಲಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ (ಅದನ್ನು) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರಳಿ ಪಡೆದನು; ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗತನಾಗಿಯೇ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 50

श्रुत्वा जगाद च मुनीन्प्रतिवेदांश्चतुर्मुखः । प्रवृत्तिस्सर्वशास्त्राणां पुराणस्याभवत्तदा

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿವೇದಪಾರಂಗತರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಆಗ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಾಣದ—ಪರಂಪರಾಪ್ರವೃತ್ತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು।

Verse 51

कालेनाग्रहणं दृष्ट्वा पुराणस्य तदा विभुः । व्यासरूपस्तदा ब्रह्मा संग्रहार्थं युगे युगे

ಕಾಲಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪುರಾಣವು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡದೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನು ವ್ಯಾಸರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು।

Verse 52

चतुर्लक्षप्रमाणेन द्वापरे द्वापरे जगौ । तदाष्टादशधा कृत्वा भूलोकेस्मिन्प्रकाशितं

ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದು ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ನಂತರ ಅದನ್ನು ಹದಿನೆಂಟು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಈ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 53

अद्यापि देवलोकेषु शतकोटिप्रविस्तरम् । तदेवात्र चतुर्लक्षं संक्षेपेण निवेशितम्

ಇಂದಿಗೂ ದೇವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಶತಕೋಟಿವರೆಗೆ ಇದೆ; ಅದೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 54

प्रवक्ष्यामि महापुण्यं पुराणं पाद्मसञ्ज्ञितम् । सहस्रं पञ्चपञ्चाशत्पंचखण्डैस्समन्वितम्

ನಾನು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾದ ‘ಪಾದ್ಮ’ ಎಂಬ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರವಚಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಐವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಐದು ಖಂಡಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ।

Verse 55

तत्रादौ सृष्टिखण्डं स्याद्भूमिखण्डं ततः परम् । स्वर्गखण्डं ततः पश्चात्ततः पातालखण्डकम्

ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲು ಸೃಷ್ಟಿಖಂಡ; ನಂತರ ಭೂಮಿಖಂಡ. ಆಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗಖಂಡ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಾತಾಳಖಂಡವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 56

पञ्चमं च ततः ख्यातमुत्तरं खण्डमुत्तमम् । एतदेव महापद्ममुद्भूतं यन्मयं जगत्

ಅನಂತರ ಐದನೆಯ ವಿಭಾಗವು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ‘ಉತ್ತರಖಂಡ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾಪದ್ಮದಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಉದ್ಭವಿಸಿ, ತದ್ಮಯವಾಗಿದೆ.

Verse 57

तद्वृत्तान्ताश्रयं यस्मात्पाद्ममित्युच्यते ततः । एतत्पुराणममलं विष्णुमाहात्म्यनिर्मलम्

ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಪಾದ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪುರಾಣ ಅಮಲ—ವಿಷ್ಣುಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಮಲ।

Verse 58

देवदेवो हरिर्यद्वै ब्रह्मणे प्रोक्तवान्पुरा । ब्रह्मणाभिहितं पूर्वं यावन्मात्रं मरीचये

ದೇವದೇವನಾದ ಹರಿಯು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಏನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನೋ, ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಮೊದಲು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮರೀಚಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 59

एतदेव च वै ब्रह्मा पाद्मं लोके जगाद वै । सर्वभूताश्रयं तच्च पाद्ममित्युच्यते बुधैः

ಇದನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಪಾದ್ಮ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಇದು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪಂಡಿತರು ಇದನ್ನು ‘ಪಾದ್ಮ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Verse 60

पाद्मं तत्पंचपंचाशत्सहस्राणीह पठ्यते । पंचभिः पर्वभिः प्रोक्तं संक्षेपाद्व्यासकारितात्

ಈ ಪಾದ್ಮಪುರಾಣವು ಇಲ್ಲಿ ಐವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡುದಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸನು ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಐದು ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 61

पौष्करं प्रथमं पर्व यत्रोत्पन्नः स्वयं विराट् । द्वितीयं तीर्थपर्व स्यात्सर्वग्रहगणाश्रयम्

ಪುಷ್ಕರವು ಮೊದಲ ಪರ್ವ; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ವಿರಾಟ್ ಪ್ರಕಟನಾದನು. ಎರಡನೆಯದು ತೀರ್ಥಪರ್ವ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಗ್ರಹಗಣಗಳ ಆಶ್ರಯವೂ ಆಧಾರವೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 62

तृतीयपर्वग्रहणा राजानो भूरिदक्षिणाः । वंशानुचरितं चैव चतुर्थे परिकीर्तितम्

ಮೂರನೇ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಬಹು ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿದ ರಾಜರ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ವಂಶಗಳ ಚರಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 63

पंचमे मोक्षतत्वं च सर्वतत्वं निगद्यते । पौष्करे नवधा सृष्टिः सर्वेषां ब्रह्मकारिता

ಐದನೇ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷತತ್ತ್ವವೂ ಸರ್ವತತ್ತ್ವವೂ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಒಂಬತ್ತು ವಿಧವೆಂದು ವರ್ಣಿತ—ಅದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಕೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 64

देवतानां मुनीनां च पितृसर्गस्तथापरः । द्वितीये पर्वताश्चैव द्वीपाः सप्त ससागराः

ದೇವತೆಗಳು, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು—ಸಾಗರಗಳೊಡನೆ—ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 65

तृतीये रुद्रसर्गस्तु दक्षशापस्तथैव च । चतुर्थे संभवो राज्ञां सर्ववंशानुकीर्त्तनम्

ಮೂರನೇ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಸಂಬಂಧ ಸರ್ಗವೂ ದಕ್ಷನ ಶಾಪವೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಸಂಭವ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ವಂಶಗಳ ಅನುಕೀರ್ತನ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 66

अन्त्येपवर्गसंस्थानं मोक्षशास्त्रानुकीर्त्तनम् । सर्वमेतत्पुराणेऽस्मित्कथयिष्यामि वो द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವೆನು—ಅಂತಿಮ ಅಪವರ್ಗ (ಮೋಕ್ಷ)ದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಮೋಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅನುಕೀರ್ತನ।

Verse 67

इदं पवित्रं यशसो निधानमिदं पितॄणामतिवल्लभं स्यात् इदं च देवस्य सुखाय नित्यमिदं महापातकभिच्च पुंसाम्

ಇದು ಪವಿತ್ರ, ಯಶಸ್ಸಿನ ನಿಧಿ; ಇದು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇವರಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಸುಖಕರ, ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।