
Instruction to Śatrughna and the Mobilization for Rāma’s Aśvamedha
ವಸಂತ ಋತು ಬಂದಾಗ ವಸಿಷ್ಠರು ರಾಮನಿಗೆ—ಇದು ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕಾಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪೂಜಿತ ಅಶ್ವಮೇಧಾಶ್ವವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು, ದಯೆಯಿಂದ ದಾನಧರ್ಮ ಮಾಡುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ವ್ರತಸಮಾನ ನಿಯಮಗಳು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಯನ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ—ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಯಜ್ಞಾಶ್ವವನ್ನು ತರಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಮಾವೇಶಗೊಳಿಸಿ ಕಠಿಣ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅಶ್ವದ ವೈಭವಯಾತ್ರೆ, ಸೇನೆಯ ಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆ, ಸಭೆಯ ಯುದ್ಧಮಯ ವೈಭವ ಇವುಗಳ ವರ್ಣನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞಮಂಡಪ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಪ್ರಮುಖರು, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಅಧ್ವರ್ಯುವಾಗಿ, ಕಣ್ವನು ದ್ವಾರಪಾಲಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೆಸರು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಋಷಿಗಳು ವಿವಿಧ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅಶ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರಾಯುಧ, ಭೀತ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಶರಣಾಗತನ ಮೇಲೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಡ. ಮುಂದಾಗಿ ವೈಷ್ಣವ ನೀತಿತತ್ತ್ವ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಗವದ್ಭಾವ, ಅദ್ವೈತಸಮಾನ ಗೌರವಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 1
शेष उवाच । इत्थं संशृण्वतो धर्मान्वसंतः समुपस्थितः । यत्र यज्ञ क्रियादीनां प्रारंभः सुमहात्मनाम्
ಶೇಷನು ಹೇಳಿದರು— ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ವಸಂತ ಋತು ಸಮೀಪಿಸಿತು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರು ಯಜ್ಞಾದಿ ಪವಿತ್ರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆರಂಭ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
Verse 2
दृष्ट्वा तं समयं धीमान्वसिष्ठः कलशोद्भवः । रामचंद्रं महाराजं प्रत्युवाच यथोचितम्
ಆ ಸಮಯವು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಕಂಡು, ಕಲಶೋದ್ಭವ ಧೀಮಂತ ವಸಿಷ್ಠನು ಮಹಾರಾಜ ರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
Verse 3
वसिष्ठ उवाच । रामचंद्र महाबाहो समयः पर्यभूत्तव । हयो यत्र प्रमुच्येत यज्ञार्थं परिपूजितः
ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಮಚಂದ್ರಾ! ನಿನಗೆ ನಿಯತವಾದ ಕಾಲವು ಬಂದಿಹುದು; ಯಜ್ಞಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಶ್ವವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿ।
Verse 4
सामग्री क्रियतां तत्र आहूयंतां द्विजोत्तमाः । करोतु पूजां भगवान्ब्राह्मणानां यथोचिताम्
ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿ; ಭಗವಾನ್ (ರಾಜನು) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ।
Verse 5
दीनांधकृपणानां च दानं स्वांते समुत्थितम् । ददातु विधिवत्तेषां प्रतिपूज्याधिमान्य च
ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಕರುಣೆಯಿಂದ ದೀನರು, ಅಂಧರು, ದರಿದ್ರರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಲಿ; ಅವರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ ಮಹಾದರದಿಂದ ಯೋಗ್ಯ ದಾನ ಮಾಡಲಿ।
Verse 6
भवान्कनकसत्पत्न्या दीक्षितोऽत्र व्रतं चर । भूमिशायी ब्रह्मचारी वसुभोगविवर्जितः
ಸತ್ಪತ್ನಿ ಕನಕೆಯ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತರಾಗಿ ನೀನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸು, ಮತ್ತು ಧನಭೋಗ-ಸೌಖ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।
Verse 7
मृगशृंगधरः कट्यां मेखलाजिनदंडभृत् । करोतु यज्ञसंभारं सर्वद्रव्यसमन्वितम्
ಮೃಗಶೃಂಗವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಖಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ದಂಡ ಮತ್ತು ಅಜಿನವನ್ನು ಹೊತ್ತವನು—ಎಲ್ಲ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಡನೆ ಯಜ್ಞಸಂಭಾರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ।
Verse 8
इति श्रुत्वा महद्वाक्यं वसिष्ठस्य यथार्थकम् । उवाच लक्ष्मणं धीमान्नानार्थपरिबृंहितम्
ವಸಿಷ್ಠನ ಯಥಾರ್ಥ ಮಹಾವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಧೀಮಂತ ಶ್ರೀರಾಮನು ಬಹ್ವರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಚನಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 9
श्रीराम उवाच । शृणु लक्ष्मण मद्वाक्यं श्रुत्वा तत्कुरु सत्वरम् । हयमानय यत्नेन वाजिमेधक्रियोचितम्
ಶ್ರೀರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು; ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ಯತ್ನದಿಂದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊ।
Verse 10
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । शत्रुघ्नशिक्षाकथनंनाम दशमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಪಾತಾಳಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶೇಷ-ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ, ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ ಪ್ರಸಂಗದ ‘ಶತ್ರುಘ್ನಶಿಕ್ಷಾಕಥನ’ ಎಂಬ ದಶಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।
Verse 11
लक्ष्मण उवाच । वीराकर्णय मे वचः सुमधुरं श्रुत्वा त्वरातः पुनः । कार्यं तत्क्षितिपालमौलिमुकुटैर्घृष्टांघ्रि रामाज्ञया । सेनां कालबलप्रभंजनबलप्रोद्यत्समर्थांगिनीं । सज्जां सद्रथहस्तिपत्तिसुहयारोहैर्विधे ह्यन्विताम्
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವೀರ, ನನ್ನ ಅತಿ ಮಧುರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು; ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೆ ಮತ್ತೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಮಾಡು. ರಾಮಾಜ್ಞೆಯಿಂದ—ರಾಜಮೌಳಿಮಕುಟಗಳು ಘರ್ಷಿಸುವ ಆ ಪಾದಗಳ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ—ಕಾಲಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಂಡ ಗಾಳಿಬಲದಂತೆ ಉಕ್ಕುವ, ಸಮರ್ಥ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡು; ಉತ್ತಮ ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಪಾದಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸು।
Verse 12
सज्जीयतां वायुजवास्तुरंगास्तरंगमाला ललितांघ्रिपाताः । सदश्वचारैर्बहुशस्त्रधारिभिः संरोहिता वैरिबलप्रहारिभिः
ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಂತೆ ಓಡುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಿ; ಅವುಗಳ ಖುರಗಳ ಪಾತಗಳು ತರಂಗಮಾಲೆಯಂತೆ ಲಲಿತವಾಗಿರಲಿ. ಅನೇಕ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಿಪುಣ ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಹರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಲಿ।
Verse 13
संलक्ष्यतां हस्तिनः पर्वताभा आधोरणैः प्रासकुंताग्रहस्तैः । शूरैः सास्त्रैर्भूरिदानोपहाराः क्षीबाणस्ते सर्वशस्त्रास्त्रपूर्णाः
ನೋಡಿರಿ, ಪರ್ವತಸಮಾನ ಆ ಆನೆಗಳು—ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಲೆ ಮತ್ತು ಕುಂತಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು—ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಶೂರರಿಂದ ಪರಿವೃತವಾಗಿ, ಅಪಾರ ದಾನ-ಉಪಹಾರಗಳಿಂದ ಭಾರಿತವಾಗಿ, ಮದೋನ್ಮತ್ತರಾಗಿ, ಸರ್ವ ವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಜ್ಜಾಗಿವೆ।
Verse 14
विततबहुसमृद्धिभ्राजमाना रथा मे पवनजवनवेगैर्वाजिभिर्युज्यमानाः । विविधरिपुविनाशस्मारकैरायुधास्त्रैर्भृतवलभिविभागानीयतां सूतवृंदैः
ನನ್ನ ರಥಗಳು—ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅಪಾರ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಪವನವೇಗದಂತೆ ವೇಗವಂತ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ—ಅನೇಕ ಶತ್ರುನಾಶವನ್ನು ಸಾರುವ ಆಯುಧಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತ, ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ—ಸೂತರ ವೃಂದದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ತರಲ್ಪಡಲಿ।
Verse 15
पत्तयः शतशो मह्यमायांत्वस्त्राग्न्यपाणयः । हयमेधार्हवाहस्य रक्षणे विततोद्यमाः
ನೂರಾರು ಪಾದಾತಿ ಸೈನಿಕರು ನನಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಬಂದರು—ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು—ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಶ್ವದ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲರಾಗಿದ್ದರು।
Verse 16
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य लक्ष्मणस्य महात्मनः । सेनानी कालजिन्नामा कारयामास सज्जताम्
ಮಹಾತ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಾಲಜಿನ್ ಎಂಬ ಸೇನಾನಾಯಕನು ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು।
Verse 17
दशध्रुवकमंडितो लघुसुरोमशोभान्वितो विविक्तगलशुक्तिभृद्विततकंठको शेमणिः मुखे विशदकांतिधृत्त्वसितकांतिभृत्कर्णयोर्व्यराजत तदाह यो धृतकराग्ररश्मिच्छटः
ಹತ್ತು ದೃಢ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ কোমಲ ರೋಮಶೋಭೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮುತ್ತನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವಿಸ್ತೃತ ಕಂಠವಿರುವ ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮಣಿಸಮಾನನು ವಿರಾಜಿಸಿದನು. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಕಾಂತಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು, ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ-ದೀಪ್ತ ಕುಂಡಲಗಳು ಮಿನುಗಿದವು; ಆಗ ಅವನು ಮಾತಾಡಿದನು—ಬೆರಳ ತುದಿಗಳಿಂದ ಕಿರಣಗಳ ಛಟೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 18
कलासंशोभितमुखः स्फुरद्रत्नविशोभितः । मुक्ताफलानां मालाभिः शोभितो निर्ययौ हयः
ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಲಾವೈಭವದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಸ್ಫುರಿಸುವ ರತ್ನಗಳಿಂದ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುತ್ತಿನ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾಗಿ ಆ ಅಶ್ವನು ಹೊರಬಂದನು।
Verse 19
श्वेतातपत्ररचितः सितचामरशोभितः । बहुशोभापरीतांगो निर्ययौ हयराट्ततः
ಆಮೇಲೆ ಅಶ್ವಾಧಿಪತಿ ಶ್ವೇತ ಛತ್ರದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಶ್ವೇತ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಬಹುಶೋಭೆಯಿಂದ ಆವರಿತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು।
Verse 20
अग्रतो मध्यतश्चैके पृष्ठतः सैनिकास्तथा । देवा हरिं यथापूर्वं सेवंते सेवनोचितम्
ಕೆಲವು ಸೈನಿಕರು ಮುಂದೆ, ಕೆಲವರು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತವರು ಹಿಂದೆ ನಿಂತರು; ದೇವರುಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಹರಿಯನ್ನು ಸೇವೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಧದಿಂದ ಸೇವಿಸಿದರು।
Verse 21
अथ सैन्यं समाहूय सर्वमाज्ञापयत्तदा । हस्त्यश्वरथपादातवृन्दैः सुबहुसंकुलम्
ನಂತರ ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು; ಆ ದಳವು ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಪಾದಾತಿ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು।
Verse 22
ततस्ततः समेतानां सैन्यानां श्रूयते ध्वनिः । ततो दुंदुभिनादोऽभूत्तस्मिन्पुरवरे तदा
ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸೇನೆಗಳ ಗದ್ದಲ ಕೇಳಿಬಂತು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ದುಂದುಭಿಗಳ ಗಂಭೀರ ನಾದ ಉಂಟಾಯಿತು।
Verse 23
तन्निनादेन शूराणां प्रियेण महता तदा । कंपंति गिरिशृंगाणि प्रासादा विचलंति च
ಆಗ ಶೂರರ ಆ ಮಹತ್ತಾದ, ಪ್ರಿಯವಾದ ನಿನಾದದಿಂದ ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳು ಕಂಪಿಸಿದವು; ಪ್ರಾಸಾದಗಳೂ ಅಲುಗಾಡಿದವು।
Verse 24
हेषारवो महानासीद्वाजिनां मुह्यतां नृप । रथांगघातसंघुष्टा धरा संचलतीव सा
ಓ ರಾಜನೇ! ಕುದುರೆಗಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡಾಗ ಮಹಾ ಹೇಷಾರವ ಉಂಟಾಯಿತು; ರಥಚಕ್ರಗಳ ಘಾತಘೋಷದಿಂದ ಧರೆಯೇ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು।
Verse 25
चलितैर्गजयूथैश्च पृथ्वी रुद्धा समंततः । रजस्तु प्रचलत्तत्र जनांतर्द्धानमादधात्
ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಚಲಿಸಿದುದರಿಂದ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರುದ್ಧವಾದಂತೆ ಆಯಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ಧೂಳು ಜನರನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು।
Verse 26
निर्जगाम महासैन्यं छत्रैः संछाद्य भास्करम् । सेनान्याकालजिन्नाम्ना प्रेरितं जनसंकुलम्
ಮಹಾಸೈನ್ಯವು ಹೊರಟಿತು; ಅದರ ಛತ್ರಗಳು ಭಾಸ್ಕರನನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ ಕಂಡವು. ‘ಆಕಾಲಜಿನ್’ ಎಂಬ ಸೇನಾನಾಯಕನು ಅದನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು; ಅದು ಜನಸಂಕುಲವಾಗಿತ್ತು।
Verse 27
गर्जंतस्तलवीराग्र्याः कुर्वंतो रणसंभ्रमम् । रघुनाथस्य यागाय सज्जास्ते प्रययुर्मुदा
ಆ ಅಗ್ರಶೂರರು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ರಣಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ, ರಘುನಾಥನ ಯಾಗಾರ್ಥ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೊರಟರು।
Verse 28
मृगमदमयमंगेष्वंगरागं दधानाः कुसुमविमलमालाशोभितस्वोत्तमांगाः । मुकुटकटकभूषाभूषितांगाः समस्ताः प्रययुरवनिनाथप्रेरितास्तेऽपि सर्वे
ಅವರು ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ಮೃಗಮದ ಲೇಪದ ಅಂಗರಾಗವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಿರ್ಮಲ ಕುಸುಮಮಾಲೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಶಿರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಶೋಭಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮುಕುಟ, ಕಟಕ ಮೊದಲಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ದೇಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವನೀನಾಥ (ರಾಜ)ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಟರು।
Verse 29
इत्येवं ते महाराजं ययुः सेनाचरा वराः । धनुर्धराः पाशधराः खड्गधाराः स्फुटक्रमाः
ಹೀಗೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೇನಿಕರು ಮಹಾರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಕೆಲವರು ಧನುರ್ಧರರು, ಕೆಲವರು ಪಾಶಧರರು, ಕೆಲವರು ಖಡ್ಗಧರರು; ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಅವರು ಸಾಗಿದರು।
Verse 30
एवं शनैःशनैः प्राप्तो मंडपं यागचिह्नितम् । हयः खुरक्षततलां भूमिं कुर्वन्नभः प्लवन्
ಹೀಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆ ಕುದುರೆ ಯಾಗಚಿಹ್ನಿತ ಮಂಟಪವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಖುರಗಳ ಆಘಾತದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ತಳವನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತೇಲುವಂತೆ ಕಾಣಿತು।
Verse 31
रामो दृष्ट्वा हरिं प्राप्तं बहुसंतुष्टमानसः । वसिष्ठं प्रेरयामास क्रियाकर्तव्यतां प्रति
ಹರಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಮನ ಮನಸ್ಸು ಬಹಳ ಸಂತೃಪ್ತವಾಯಿತು. ಆಗ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು।
Verse 32
वसिष्ठो राममाहूय स्वर्णपत्नीसमन्वितम् । प्रयोगं कारयामास ब्रह्महत्यापनोदनम्
ವಸಿಷ್ಠರು ರಾಮನನ್ನು ಕರೆದು, ಅವನ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗ (ಅನುಷ್ಠಾನ)ವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।
Verse 33
ब्रह्मचर्यव्रतधरो मृगशृंगपरिग्रहः । तत्कर्म कारयामास रामः परपुरंजयः
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಚಿಹ್ನವಾಗಿ ಮೃಗಶೃಂಗವನ್ನು ಪರಿಗ್ರಹಿಸಿದ ಪರಪುರಂಜಯ ಶ್ರೀರಾಮನು ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿಸಿದನು।
Verse 34
प्रारेभे यागकर्मार्थं कुंडं मण्डपसंमितम् । तत्राचार्योभवद्धीमान्वेदशास्त्रविचारवित्
ಯಾಗಕರ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಂಟಪದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕುಂಡವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅವನು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಧೀಮಂತನಾದ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾದ ಆಚಾರ್ಯನು ಇದ್ದನು।
Verse 35
वसिष्ठो रघुनाथस्य कुलपूर्वगुरुर्मुनिः । ब्रह्मंस्तत्राचरद्ब्रह्मकर्मागस्त्यस्तपोनिधिः
ರಘುನಾಥನ ಕುಲಪೂರ್ವಗುರು ಮುನಿವರ ವಸಿಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು (ವೈದಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು) ಆಚರಿಸಿದನು; ತಪೋನಿಧಿಯಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯನೂ ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।
Verse 36
वाल्मीकिर्मुनिरध्वर्युर्मुनिः कण्वस्तु द्वारपः । अष्टौ द्वाराणि तत्रासन्सतोरण शुभानि वै
ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿವರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಅಧ್ವರ್ಯುವಾಗಿ (ಯಜ್ಞಪುರೋಹಿತನಾಗಿ) ಇದ್ದನು, ಮುನಿ ಕಣ್ವನು ದ್ವಾರಪನಾಗಿದ್ದನು; ಅಲ್ಲಿ ಶುಭ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು ದ್ವಾರಗಳು ಇದ್ದವು।
Verse 37
द्वारि द्वारि द्वयं विप्र ब्राह्मणस्याधिमंत्रवित् । पूर्वद्वारि मुनिश्रेष्ठौ देवलासित संज्ञितौ
ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಾರದಲ್ಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಅಧಿಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಇಬ್ಬರು ಇಬ್ಬರು ಪರಿಚಾರಕರು ಇದ್ದರು; ಪೂರ್ವದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ದೇವಲ ಮತ್ತು ಅಸಿತ ಎಂಬ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ನಿಂತಿದ್ದರು।
Verse 38
दक्षिणद्वारि भूमानौ कश्यपात्री तपोनिधी । पश्चिमद्वारि ऋषभौ जातूकर्ण्योऽथ जाजलिः
ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಾನ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಅತ್ರಿ—ತಪೋನಿಧಿಗಳು—ನಿಂತಿದ್ದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಋಷಭ, ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯ ಮತ್ತು ನಂತರ ಜಾಜಲಿ ಇದ್ದರು.
Verse 39
उत्तरद्वारि तु मुनी द्वौ द्वितैकत तापसौ । एवं द्वारविधिं कृत्वा वसिष्ठः कलशोद्भवः
ಉತ್ತರ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತ ಮತ್ತು ಏಕತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮುನಿಗಳು—ಇಬ್ಬರೂ ತಪಸ್ವಿಗಳು—ನಿಂತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ದ್ವಾರವಿಧಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಕಲಶೋದ್ಭವ ವಸಿಷ್ಠನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
Verse 40
हयवर्यस्य सत्पूजां कर्तुमारभत द्विज । सुवासिन्यः स्त्रियस्तत्र वासोलंकारभूषिताः
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನಂತರ ಅವನು ಹಯವರ್ಯನಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಸತ್ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಸುವಾಸಿನಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
Verse 41
हरिद्राक्षतगंधाद्यैः पूजयामासुरर्चितम् । नीराजनं ततः कृत्वा धूपयित्वागुरूक्षणैः
ಅವರು ಪೂಜ್ಯ ದೇವರನ್ನು ಹರಿದ್ರಾ, ಅಕ್ಷತ, ಗಂಧಾದಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಿದರು. ನಂತರ ನೀರಾಜನ (ಆರತಿ) ಮಾಡಿ ಅಗುರುದ ಸುಗಂಧಿತ ಕಣಗಳಿಂದ ಧೂಪ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.
Verse 42
वर्धापनं ततो वेश्याश्चक्रुस्ता वाडवाज्ञया । एवं संपूज्य विमले भाले चंदनचर्चिते
ನಂತರ ವಾಡವೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ವೇಶ್ಯೆಯರು ವರ್ಧಾಪನ (ಮಂಗಳೋತ್ಸವ) ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದನಲೇಪಿತಳಾದ ವಿಮಲೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರು.
Verse 43
कुंकुमादिकगंधाढ्ये सर्वशोभासमन्विते । बबंध भास्वरं पत्रं तप्तहाटकनिर्मितम्
ಕುಂಕುಮಾದಿ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ಸರ್ವಶೋಭೆಯಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ, ಅವನು ತಪ್ತ-ಶುದ್ಧ ಹಾಟಕಸುವರ್ಣದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪತ್ರಾಭರಣವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು।
Verse 44
तत्रालिखद्दाशरथेः प्रतापबलमूर्जितम् । सूर्यवंशध्वजो धन्वी धनुर्दीक्षा गुरुर्गुरुः
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ದಾಶರಥಿ ರಾಮನ ಪ್ರತಾಪ-ಬಲದಿಂದ ಊರ್ಜಿತವಾದ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದನು—ಸೂರ್ಯವಂಶಧ್ವಜ, ಧನುರ್ಧರ ವೀರ, ಧನುರ್ವಿದ್ಯಾ ದೀಕ್ಷಾಗುರು, ಗುರುಗಳಿಗೂ ಗುರು।
Verse 45
यं देवाः सासुराः सर्वे नमंति मणिमौलिभिः । तस्यात्मजो वीरबलदर्पहारी रघूद्वहः
ಯಾರನ್ನು ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಮಣಿಮೌಳಿಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವನ ಪುತ್ರನೇ ರಘೂದ್ವಹ—ವೀರಬಲಜನಿತ ದರ್ಪವನ್ನು ಹರಿಸುವವನು।
Verse 46
रामचंद्रो महाभागः सर्वशूरशिरोमणिः । तन्माता कोसलनृपपत्नीगर्भसमुद्भवा
ರಾಮಚಂದ್ರನು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು, ಸರ್ವ ಶೂರರಲ್ಲಿ ಶಿರೋಮಣಿ. ಅವನ ತಾಯಿ ಕೋಸಲನೃಪನ ಪಟರಾಣಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಜನಿಸಿದವಳು।
Verse 47
तस्याः कुक्षिभवं रत्नं रामः शत्रुक्षयंकरः । करोति हयमेधं वै ब्राह्मणेन सुशिक्षितः
ಅವಳ ಗರ್ಭದಿಂದ ರತ್ನಸಮಾನನಾದ ರಾಮನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಶತ್ರುಕ್ಷಯಕರ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಸುಶಿಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 48
रावणाभिधविप्रेंद्र वधपापापनुत्तये । मोचितस्तेन वाहानां मुख्योऽसौ वाजिनां वरः
ಹೇ ರಾವಣನಾಮಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅವನ ವಧದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನೂ ವಾಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಆ ಉತ್ತಮ ಅಶ್ವವನ್ನು ಅವನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು।
Verse 49
महाबलपरीवार परिखाभिः सुरक्षितः । तद्रक्षकोऽस्ति तद्भ्राता शत्रुघ्नो लवणांतकः
ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪರಿಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದು ಅದು; ಅದರ ರಕ್ಷಕನು ಅವನ ಸಹೋದರ ಶತ್ರುಘ್ನ—ಲವಣಾಂತಕನು।
Verse 50
हस्त्यश्वरथपादात सेनासंघसमन्वितः । यस्य राज्ञ इति श्रेष्ठो मानः स्यात्स्वबलोन्मदात्
ಹಸ್ತಿ, ಅಶ್ವ, ರಥ, ಪಾದಾತಿ ಸೈನ್ಯಸಂಘದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ರಾಜನು, ತನ್ನದೇ ಬಲಮದದಿಂದ ‘ನಾನೇ ರಾಜ’ ಎಂಬ ‘ಶ್ರೇಷ್ಠ’ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು।
Verse 51
वयं धनुर्धराः शूराः श्रेष्ठा वयमिहोत्कटाः । ते गृह्णंतु बलाद्वाहं रत्नमालाविभूषितम्
‘ನಾವು ಧನುರ್ಧರರು, ನಾವು ಶೂರರು; ಇಲ್ಲಿ ನಾವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರರೂ. ಅವರು ರತ್ನಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಆ ವಾಹನವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲಿ.’
Verse 52
मनोवेगं कामजवं सर्वगत्यधिभास्वरम् । ततो मोचयिता भ्राता शत्रुघ्नो लीलया हयम्
ಮನೋವೇಗದಂತೆ ವೇಗವಂತ, ಕಾಮಜವದಂತೆ ತ್ವರಿತ, ಎಲ್ಲ ಗತಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ಆಗ ಸಹೋದರ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಲೀಲೆಯಿಂದಲೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು।
Verse 53
शरासनविनिर्मुक्त वत्सदंतैः शिखाशितैः
ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಆ ಬಾಣಗಳು ಕರುದಂತಗಳಿಂದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಡಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಗ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಶಾಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।
Verse 54
इत्येवमादि विलिलेख महामुनींद्रः । श्रीरामचंद्र भुजवीर्यलसत्प्रतापम् । शोभानिधानमतिचंचलवायुवेगं । पातालभूतलविशेषगतिं मुमोच
ಇಂತೆಲ್ಲಾ ವಿಧಗಳಿಂದ ಮಹಾಮುನೀಂದ್ರನು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಕಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು—ಅವನ ಭುಜವೀರ್ಯದ ಪ್ರತಾಪವು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಅವನು ಶೋಭಾನಿಧಿ, ಅವನ ಗತಿ ಚಂಚಲ ವಾಯುವೇಗದಂತೆ ಅತಿ ವೇಗ; ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪಾತಾಳಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗತಿಪಥವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।
Verse 55
शत्रुघ्नमादिदेशाथ रामः शस्त्रभृतां वरः । याहि वाहस्य रक्षार्थं पृष्ठतः स्वैरगामिनः
ಆಗ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—“ಹೋಗು; ಸ್ವೈರವಾಗಿ ಸಾಗುವ ವಾಹನವನ್ನು ಹಿಂದೆ ನಿಂತು ರಕ್ಷಿಸು।”
Verse 56
शत्रुघ्न गच्छ वाहस्य मार्गं भद्रं भवेत्तव । भवेतां शत्रुविजयौ रिपुकर्षण ते भुजौ
ಹೇ ಶತ್ರುಘ್ನ, ನಿನ್ನ ವಾಹನದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಹೇ ರಿಪುಕರ್ಷಣ, ನಿನ್ನ ಭುಜಗಳು ಶತ್ರುವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ।
Verse 57
ये योद्धारः प्रतिरणगतास्ते त्वया वारणीया । वाहं रक्ष स्वकगुणगणैः संयुतः सन्महोर्व्याम् । सुप्तान्भ्रष्टान्विगतवसनान्भीतभीतांस्तु नम्रां । स्तान्मा हन्याः सुकृतकृतिनो येन शंसंति कर्म
ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಬಂದ ಯೋಧರನ್ನು ನೀನು ತಡೆಯಬೇಕು. ಹೇ ಮಹೋರ್ವಿಯ ಸಜ್ಜನನೇ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ನನ್ನ ವಾಹನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವರು, ಬಿದ್ದವರು, ವಸ್ತ್ರವಿಹೀನರಾದವರು, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುವವರು, ವಿನೀತರು—ಇವರನ್ನು ಹೊಡೆಯಬೇಡ; ಅವರು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಕರ್ತರು, ಅವರ ಕರ್ಮ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 58
विरथा भयसंत्रस्ता ये वदंति वयं तव । ते त्वया न हि हंतव्याः शत्रुघ्न सुकृतैषिणा
ರಥವಿಲ್ಲದೆ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ “ನಾವು ನಿನ್ನವರೇ” ಎಂದು ಹೇಳುವವರನ್ನು, ಹೇ ಶತ್ರುಘ್ನ, ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ನೀನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು।
Verse 59
यो हन्याद्विमदं मत्तं सुप्तं मग्नं भयातुरम् । तावकोऽहं ब्रुवाणं च स व्रजत्यधमां गतिम्
ನಿರಾಯುಧ/ನಿರ್ಮದ, ಮತ್ತ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ, ಭಯಾತುರ—ಮತ್ತು “ನಾನು ನಿನ್ನವನು” ಎಂದು ಶರಣು ಬೇಡುವವನನ್ನು ಯಾರು ಕೊಲ್ಲುವರೋ, ಅವರು ಅಧಮಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 60
परस्वे चित्तवृत्तिं त्वं मा कृथाः पारदारिके । नीचे रतिं न कुर्वीथाः सर्वसद्गुणपूरितः
ಪರರ ಧನದ ಕಡೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಡ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಕಡೆಗೂ ಚಿತ್ತ ಹರಿಸಬೇಡ. ನೀಚಾಚಾರದಲ್ಲಿ ರತಿ ಮಾಡಬೇಡ; ಎಲ್ಲ ಸದುಗುಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವನಾಗಿರು।
Verse 61
वृद्धानां प्रेरणं पूर्वं मा कुर्वीथा रणं जय । पूज्यपूजातिक्रमं त्वं मा विधेहि दयान्वितः
ಹೇ ಜಯ, ಮೊದಲು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಡ; ದಯಾವಂತನಾಗಿ ಪೂಜ್ಯರ ಪೂಜಾ-ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆಯಬೇಡ।
Verse 62
गां विप्रं च नमस्कुर्या वैष्णवं धर्मसंयुतम् । अभिवाद्य यतो गच्छेस्तत्र सिद्धिमवाप्नुयाः
ಗೋವಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ, ಧರ್ಮಸಂಪನ್ನ ವೈಷ್ಣವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಅವರನ್ನು ಅಭಿವಾದಿಸಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 63
विष्णुः सर्वेश्वरः साक्षी सर्वव्यापकदेहभृत् । ये तदीया महाबाहो तद्रूपा विचरंति हि
ವಿಷ್ಣು ಸರ್ವೇಶ್ವರನು, ಸಾಕ್ಷಿ, ಸರ್ವವ്യാപಕ ದೇಹಧಾರಿ. ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಅವನಿಗೆ ಸೇರಿದವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವನದೇ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 64
ये स्मरंति महाविष्णुं सर्वभूतहृदि स्थितम् । ते मंतव्या महाविष्णु समरूपा रघूद्वह
ಓ ರಘೂದ್ವಹ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವರನ್ನು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮರೂಪರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
Verse 65
यस्य स्वीयो न पारक्यो यस्य मित्रसमो रिपुः । ते वैष्णवाः क्षणादेव पापिनं पावयंति हि
ಯಾರಿಗೂ ‘ಸ್ವಂತ’ ‘ಪರ’ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ, ಶತ್ರುವನ್ನೂ ಮಿತ್ರಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವವರು—ಅಂತಹ ವೈಷ್ಣವರು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪಾಪಿಯನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 66
येषां प्रियं भागवतं येषां वै ब्राह्मणाः प्रियाः । वैकुंठात्प्रेषितास्तेऽत्र लोकपावनहेतवे
ಯಾರಿಗೇ ಭಾಗವತಭಕ್ತಿ ಪ್ರಿಯವೋ, ಯಾರಿಗೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಿಯರೋ—ಅವರು ಲೋಕಪಾವನಕ್ಕಾಗಿ ವೈಕುಂಠದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.
Verse 67
येषां वक्त्रे हरेर्नाम हृदि विष्णुः सनातनः । उदरे विष्णुनैवेद्यः स श्वपाकोऽपि वैष्णवः
ಯಾರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹರಿನಾಮ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣು, ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾತ್ರವೋ—ಅವನು ಶ್ವಪಾಕನಾದರೂ ನಿಜವಾದ ವೈಷ್ಣವನು.
Verse 68
येषां वेदाः प्रियतमा न च संसारजं सुखम् । स्वधर्मनिरता ये च तान्नमस्कुर्विहान्वितान्
ಯಾರಿಗೋ ವೇದಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ, ಸಂಸಾರಜನ್ಯ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸದವರು, ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುವವರು—ಅಂತಹ ಶಿಸ್ತಿನ, ಅಪ್ರಮಾದಿಗಳಾದ ಜನರಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 69
शिवे विष्णौ न वा भेदो न च ब्रह्ममहेशयोः । तेषां पादरजः पूतं वहाम्यघविनाशनम्
ಶಿವನಿಗೂ ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ ಭೇದವಿಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಮಹೇಶನಿಗೂ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪಾದರಜದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ನಾನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಪಾಪವಿನಾಶಕ.
Verse 70
गौरी गंगा महालक्ष्मीर्यस्य नास्ति पृथक्तया । ते मंतव्या नराः सर्वे स्वर्गलोकादिहागताः
ಯಾರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರಿ, ಗಂಗಾ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲವೋ, ಅಂಥ ಎಲ್ಲ ನರರೂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Verse 71
शरणागतरक्षी च मानदानपरायणः । यथाशक्ति हरेः प्रीत्यै स ज्ञेयो वैष्णवोत्तमः
ಶರಣಾಗತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು, ಮಾನ ನೀಡುವದು ಮತ್ತು ದಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿರುವವನು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಹರಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನು—ಅವನೇ ವೈಷ್ಣವೋತ್ತಮನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Verse 72
यस्य नाम महापापराशिं दहति सत्वरम् । तदीय चरणद्वंद्वे भक्तिर्यस्य स वैष्णवः
ಯಾರ ನಾಮವು ಮಹಾಪಾಪಗಳ ಮಹಾರಾಶಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ದಹಿಸುತ್ತದೆ—ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಯುಗಲದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಇದೆಯೋ, ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ವೈಷ್ಣವನು।
Verse 73
इंद्रियाणि वशे येषां मनोऽपि हरिचिंतकम् । तान्नमस्कृत्य पूयात्सह्या जन्ममरणांतिकात्
ಯಾರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮನಸ್ಸೂ ಹರಿಚಿಂತನೆಗೆ ಲೀನವಾಗಿದೆಯೋ—ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರೆ ಸಹ್ಯಾ (ಪ್ರದೇಶ/ನದಿ) ಜನ್ಮಮರಣಾಂತವರೆಗೆ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 74
परस्त्रियं त्वं करवालवत्त्यजन्भवेर्यशोभूषणभूतिभूमिः । एवं ममादेशमथाचरंश्च लभेः परं धाम सुयोगमीड्यम्
ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕತ್ತಿಯಂತೆ ತ್ಯಜಿಸು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನೀನು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಭೂಮಿಯೂ ಯಶಸ್ಸಿನ ಭೂಷಣವೂ ಆಗುವೆ. ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸುಯೋಗಿಗಳು ಸ್ತುತಿಸುವ ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.