
The Episode Leading to Vena: Aṅga Learns the Cause of Indra’s Sovereignty
ಇಂದ್ರನ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜ ಅಙ್ಗನು—ಇಂದ್ರನಂತೆಯೇ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ನನಗೆ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು. ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ತಂದೆ ಮಹರ್ಷಿ ಅತ್ರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಈ ರಾಜ್ಯಶ್ರೀ, ವೈಭವ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತ್ಯ ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ, ಯಾವ ಪೂರ್ವತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಲಭಿಸಿತು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಅತ್ರಿ ಆ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಇಂದ್ರನ ಪೂರ್ವಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುವ್ರತನೆಂಬ ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ/ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ಆ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಅದಿತಿ–ಕಶ್ಯಪರ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಪುಣ್ಯಗರ್ಭ’ನಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುಕೃಪೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿತತ್ತ್ವ ಬೋಧನೆ—ಗೋವಿಂದನು ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ-ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಸನ್ನನಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು, ಇಂದ್ರನಂತೆಯೇ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಙ್ಗನು ಉಪದೇಶವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮೇರೂಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು; ಇದರಿಂದ ವೇನ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಪೀಠಿಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 1
सूत उवाच । अथ त्वंगो महातेजा दृष्ट्वा इंद्रस्य संपदम् । भोगं चैव विलासं च लीलां तस्य महात्मनः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜ ಅಂಗನು ಇಂದ್ರನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು, ಅವನ ಭೋಗವಿಲಾಸಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಕ್ರೀಡಾಲೀಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ (ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು)।
Verse 2
कथं मे इंद्र सदृशः पुत्रः स्याद्धर्मसंयुतः । चिंतयित्वा क्षणं चैव अंगो धर्मभृतां वरः
“ನನಗೆ ಇಂದ್ರನಂತೆಯೇ ಧರ್ಮಸಂಯುಕ್ತ ಪುತ್ರನು ಹೇಗೆ ಸಿಗುವನು?” ಎಂದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಚಿಂತಿಸಿ, ಧರ್ಮಭೃತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಂಗನು (ಮುಂದೆ ಆಲೋಚಿಸಿದನು)।
Verse 3
स्वकं गेहं समायातः स त्वंगः सत्यतत्परः । अत्रिं पप्रच्छ पितरं प्रणतो नम्रकंधरः
ತನ್ನ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬಂದ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠನಾದ ಅಙ್ಗನು, ನಮ್ರಕಂಧರನಾಗಿ ಪಿತೃ ಅತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರಣಮಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।
Verse 4
कोऽयं पुण्यः समाचारैरिंद्रत्वं भुंजते महत् । कस्य पुण्यस्य वै पुष्टिः किं कृतं कर्म कीदृशम्
ಯಾವ ಪುಣ್ಯಾಚಾರಗಳಿಂದ ಮಹತ್ತಾದ ಇಂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ? ಈ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯಾವ ಪುಣ್ಯದ ಪುಷ್ಟಿ? ಯಾವ ಕರ್ಮ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅದು ಯಾವ ವಿಧದದು?
Verse 5
कीदृशं तप एतस्य कमाराधितवान्पुरा । एतन्मे विस्तरेण त्वं ब्रूहि सत्यवतां वर
ಅವನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಧದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಅದರಿಂದ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು? ಸತ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।
Verse 6
अत्रिरुवाच । साधुसाधु महाभाग यद्येवं पृच्छसे मयि । चरित्रमिंद्रस्य वत्स तन्मे निगदतः शृणु
ಅತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು— ಸಾಧು ಸಾಧು, ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನೀನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೀಯೆ. ವತ್ಸ, ಇಂದ್ರನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು।
Verse 7
सुव्रतो नाम मेधावी पुरा ब्राह्मणसत्तमः । तेन कृष्णो हृषीकेशस्तपसा चैव तोषितः
ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುವ್ರತನೆಂಬ ಮೇಧಾವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸತ್ತಮನು ಇದ್ದನು; ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು—ಹೃಷೀಕೇಶನು—ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು।
Verse 8
पुण्यगर्भं पुनः प्राप्तो ह्यदित्याः कश्यपात्किल । विष्णोश्चैव प्रसादेन सुरराजो बभूव ह
ಅವನು ಪುನಃ ಅದಿತಿ–ಕಶ್ಯಪರಿಂದ ‘ಪುಣ್ಯಗರ್ಭ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದನು; ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನಾದನು।
Verse 9
अंग उवाच । कथमिंद्रसमः पुत्रो मम स्यात्पुत्रवत्सल । तदुपायं समाचक्ष्व भवाञ्ज्ञानवतां वरः
ಅಂಗನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪುತ್ರವತ್ಸಲ! ನನಗೆ ಇಂದ್ರಸಮಾನ ಪುತ್ರನು ಹೇಗೆ ದೊರೆಯಲಿ? ಅದರ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳು; ನೀನು ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು।
Verse 10
अत्रिरुवाच । समासेनैव तस्यैव सुव्रतस्य महात्मनः । चरित्रमखिलं पुण्यं निशामय महामते
ಅತ್ರಿಯು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಆ ಸುವ್ರತ ಮಹಾತ್ಮನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುಣ್ಯಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕೇಳು।
Verse 11
यथा सुव्रत मेधावी पुराराधितवान्हरिम् । तस्य भावं च भक्तिं च ध्यानं चैव महात्मनः
ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು—ಮೇಧಾವಿ ಸುವ್ರತನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಆರಾಧಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಭಾವ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವನ್ನೂ।
Verse 12
समालोक्य जगन्नाथो दत्तवान्वै महत्पदम् । स ऐंद्रं सर्वभोगाढ्यं त्रैलोक्यं सचराचरम्
ಜಗನ್ನಾಥನು ಸಮಾಲೋಕಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಮಹತ್ಪದವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು—ಇಂದ್ರಪದ, ಸರ್ವಭೋಗಸಮೃದ್ಧ; ಚರಾಚರಗಳೊಡನೆ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯ।
Verse 13
विष्णोश्चैव प्रसादाच्च पदं भुंक्ते त्रिलोकधृक् । एवं ते सर्वमाख्यातमिंद्रस्यापि विचेष्टितम्
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ತ್ರಿಲೋಕಧಾರಕನು ತನ್ನ ಪದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಇಂದ್ರನ ಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 14
भक्त्या तुष्यति गोविंदो भावध्यानेन सत्तम । सर्वं ददाति तुष्टात्मा भक्त्या संतोषितो हरिः
ಹೇ ಸತ್ತಮ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಧ್ಯಾನದಿಂದಲೂ ಗೋವಿಂದನು ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಹರಿ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮನಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 15
तस्मादाराध्य गोविंदं सर्वदं सर्वसंभवम् । सर्वज्ञं सर्ववेत्तारं सर्वेषां पुरुषं वरम्
ಆದ್ದರಿಂದ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು—ಅವನು ಸರ್ವದಾತ, ಸರ್ವಸಂಭವ; ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸರ್ವವೇತ್ತ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮಪುರುಷನು.
Verse 16
तस्मात्प्राप्स्यसि सर्वं त्वं यद्यदिच्छसि नंदन
ಆದ್ದರಿಂದ, ನಂದನ, ನೀನು ಏನೇನು ಬಯಸುವೆಯೋ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಪಡೆಯುವೆ.
Verse 17
सुखस्य दाता परमार्थदाता मोक्षस्य दाता जगतां हि नाथः । तस्मात्तमाराधय गच्छ पुत्र संप्राप्स्यसे इंद्रसमं हि पुत्रम्
ಅವನು ಸುಖದಾತ, ಪರಮಾರ್ಥದಾತ, ಮೋಕ್ಷದಾತ—ಜಗತ್ತಿನ ನಾಥನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪುತ್ರ, ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಇಂದ್ರಸಮಾನ ಪುತ್ರನು ದೊರೆಯುವನು.
Verse 18
आकर्ण्य वाक्यं परमार्थयुक्तमुक्तं महात्मा ऋषिणा हि तेन । संगृह्य तत्त्वं वचनस्य तस्य प्रणम्य तं शाश्वतमभ्ययात्सः
ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಪರಮಾರ್ಥಯುಕ್ತ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾತ್ಮನು ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಗ್ರಹಿಸಿದನು; ಆ ಶಾಶ್ವತ ಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು।
Verse 19
आमंत्र्य चांगः पितरं महात्मा ब्रह्मात्मजं ब्रह्मसमानमेव । संप्राप्तवान्मेरुगिरेस्तु शृंगं तं कांचनै रत्नमयैः समेतम्
ಮಹಾತ್ಮ ಅಂಗರಾಜನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು—ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ, ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾನನಾದವನನ್ನು—ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಕಂಚನ-ರತ್ನಮಯ ವೈಭವದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಮೇರುಗಿರಿಯ ಶೃಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿದನು।
Verse 31
इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । वेनोपाख्याने एकत्रिंशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಪಂಚಪಂಚಾಶತ್ಸಹಸ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನ’ ಎಂಬ ಏಕತ್ರಿಂಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।