Adhyaya 105

Verse 1

कुंजल उवाच । गता सा नंदनवनं सखीभिः सह क्रीडितुम् । तत्राकर्ण्य महद्वाक्यमप्रियं तु तदा पितुः

ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳು ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸಲು ನಂದನವನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಗಂಭೀರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವು ಅವಳಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 2

चारणानां सुसिद्धानां भाषतां हर्षणेन तु । आयोर्गेहे महावीर्यो विष्णुतुल्यपराक्रमः

ಚಾರಣರು ಮತ್ತು ಸುಸಿದ್ಧರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಯೋರಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಾವೀರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮವು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು।

Verse 3

भविष्यति सुतश्रेष्ठो हुंडस्यांतं करिष्यति । एवंविधं महद्वाक्यमप्रियं दुःखदायकम्

“ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪುತ್ರನು ಉದಯಿಸಿ ಹುಣ್ಡನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವನು”—ಎಂಬ ಆ ಮಹಾವಾಕ್ಯ ಅಪ್ರಿಯವೂ ದುಃಖಕಾರಕವೂ ಆಯಿತು.

Verse 4

समाकर्ण्य समायाता पितुरग्रे निवेदितम् । समासेन तया तस्य पुरतो दुःखदायकम्

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಬಂದು ತಂದೆಯ ಮುಂದೆ ನಿವೇದಿಸಿದಳು; ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಅವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ದುಃಖಕಾರಕ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಳು.

Verse 5

पितुरग्रे जगादाथ पिता श्रुत्वा स विस्मितः । शापमशोकसुंदर्याः सस्मार च पुराकृतम्

ನಂತರ ಅವನು ತಂದೆಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ತಂದೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು, ಅಶೋಕಸುಂದರಿಯ ಪುರಾತನ ಶಾಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 6

एतस्यार्थे तपस्तेपे सेयं चाशोकसुंदरी । गर्भस्य नाशनायैव इंदुमत्याः स दानवः

ಈ ಅರ್ಥಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಶೋಕಸುಂದರಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು; ಆ ದಾನವನು ಇಂದుమತಿಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು.

Verse 7

विचक्रे उद्यमं दुष्टः कालाकृष्टो दुरात्मवान् । छिद्रान्वेषी ततो भूत्वा इंदुमत्यास्तु नित्यशः

ಕಾಲದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಆ ದುಷ್ಟ ದುರಾತ್ಮನು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು; ನಂತರ ದೋಷಾನ್ವೇಷಿಯಾಗಿ ಇಂದుమತಿಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಯಾವುದೋ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 8

यदा पश्यति तां राज्ञीं रूपौदार्यगुणान्विताम् । दिव्यतेजः समायुक्तां रक्षितां विष्णुतेजसा

ಅವನು ಆ ರಾಣಿಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ—ರೂಪ, ಔದಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೀಪ್ತಳಾಗಿ, ವಿಷ್ಣು-ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿತಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.

Verse 9

दिव्येन तेजसा युक्तां सूर्यबिंबोपमां तु ताम् । तस्याः पार्श्वे महाभाग रक्षणार्थं स्थितः सदा

ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಅವಳು ಸೂರ್ಯಬಿಂಬದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು; ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಅವಳ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಅವನು ಸದಾ ಅವಳ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದನು.

Verse 10

दूरात्स दानवो दुष्टस्तस्याश्च बहुदर्शयन् । नानाविद्यां महोग्रां च भीषिकां सुविभीषिकाम्

ದೂರದಿಂದಲೇ ಆ ದುಷ್ಟ ದಾನವನು ಅವಳಿಗೆ ಅನೇಕವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ನಾನಾವಿಧ ಮಹೋಘ್ರ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು—ಭಯಂಕರ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿಭೀಷಿಕರವಾದವುಗಳನ್ನು—ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.

Verse 11

गर्भस्य तेजसा युक्ता रक्षिता विष्णुतेजसा । भयं न जायते तस्या मनस्येव कदापुनः

ಗರ್ಭದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ವಿಷ್ಣು-ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿತಳಾದ ಅವಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟದು; ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು?

Verse 12

विफलो दानवो जात उद्यमश्च निरर्थकः । मनीप्सितं नैव जातं हुंडस्यापि दुरात्मनः

ಆ ದಾನವನ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಅವನ ಉದ್ಯಮವೂ ನಿರರ್ಥಕವಾಯಿತು; ದುರುಾತ್ಮ ಹೂಂಡನಿಗೂ ಮನೋಇಪ್ಸಿತವು ದೊರಕಲಿಲ್ಲ.

Verse 13

एवं वर्षशतं पूर्णं पश्यमानस्य तस्य च । प्रसूता सा हि पुत्रं च स्वर्भानोस्तनया तदा

ಹೀಗೆ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿರಲಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು; ಆಗ ಸ್ವರ್ಭಾನುತನಯೆ ಒಂದು ಶುಭ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು.

Verse 14

रात्रावेव सुतश्रेष्ठ तस्याः पुत्रो व्यजायत । तेजसातीव भात्येष यथा सूर्यो नभस्तले

ಅದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠಪುತ್ರಾ, ಅವಳಿಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅತಿಶಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

Verse 15

सूत उवाच । अथ दासी महादुष्टा काचित्सूतिगृहागता । अशौचाचारसंयुक्ता महामंगलवादिनी

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ಮಹಾದುಷ್ಟ ದಾಸಿ ಸೂತಿಗೃಹಕ್ಕೆ ಬಂದಳು; ಅಶೌಚಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಮಹಾಮಂಗಳ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 16

तस्याः सर्वं समाज्ञाय स हुंडो दानवाधमः । दास्या अंगं प्रविश्यैव प्रविष्टश्चायुमन्दिरे

ಅವಳ ವಿಷಯವೆಲ್ಲ ತಿಳಿದು, ದಾನವಾಧಮ ಹೂಂಡನು ದಾಸಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅದೇ ಮೂಲಕ ಆಯುವಿನ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿದನು.

Verse 17

महाजने प्रसुप्ते च निद्रयातीवमोहिते । तं पुत्रं देवगर्भाभमपहृत्य बहिर्गतः

ಮಹಾಜನರೆಲ್ಲ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಅತೀವ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ದೇವಗರ್ಭದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಪುತ್ರನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಹೊರಗೆ ಹೋದನು.

Verse 18

कांचनाख्यपुरे प्राप्तः स्वकीये दानवाधमः । समाहूय प्रियां भार्यां विपुलां वाक्यमब्रवीत्

ತನ್ನ ಕಾಂಚನಾಖ್ಯ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಆ ನೀಚ ರಾಕ್ಷಸನು, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ವಿಪುಲಳನ್ನು ಕರೆದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 19

वधस्वैनं महापापं बालरूपं रिपुं मम । पश्चात्सूदस्य वै हस्ते भोजनार्थं प्रदीयताम्

ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನ ಈ ಮಹಾಪಾಪಿ ಶತ್ರುವಿನ ವಧೆ ಮಾಡು. ತದನಂತರ ಭೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಇವನನ್ನು ಅಡುಗೆಯವನ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸು.

Verse 20

नानाभेदैर्विभेदैश्च पाचयस्व हि निर्घृणम् । सूदहस्तान्महाभागे पश्चाद्भोक्ष्ये न संशयः

ಎಲೈ ನಿರ್ದಯಿಯೇ! ಇವನನ್ನು ನಾನಾ ಬಗೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸು. ಎಲೈ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿಯೇ! ಬಾಣಸಿಗನ ಕೈಯಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಬಳಿಕ ನಾನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಭುಜಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 21

वाक्यमाकर्ण्य तद्भर्तुर्विपुला विस्मिताभवत् । कस्मान्निर्घृणतां याति भर्त्ता मम सुनिष्ठुरः

ತನ್ನ ಪತಿಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಪುಲೆಯು ವಿಸ್ಮಿತಳಾದಳು. ನನ್ನ ಪತಿಯು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಕಠೋರನಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಯನಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದಾನೆ?

Verse 22

सर्वलक्षणसंपन्नं देवगर्भोपमं सुतम् । कस्य कस्मात्प्रभक्ष्येत क्षमाहीनः सुनिर्घृणः

ಸರ್ವಲಕ್ಷಣ ಸಂಪನ್ನನಾದ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಮಗುವಿನಂತಿರುವ ಈ ಪುತ್ರನನ್ನು, ಕ್ಷಮೆಯಿಲ್ಲದ ಯಾವ ಅತಿ ನಿರ್ದಯಿಯು ಭಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲನು? ಮತ್ತು ಇವನು ಯಾರ ಮಗ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ?

Verse 23

इत्येवं चिंतयामास कारुण्येन समन्विता । पुनः पप्रच्छ भर्तारं कस्माद्भक्ष्यसि बालकम्

ಹೀಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿ ಅವಳು ಚಿಂತಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಗಂಡನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು—“ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಈ ಬಾಲಕನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲಿದ್ದೀಯ?”

Verse 24

कस्माद्भवसि संक्रुद्धो अतीव निरपत्रपः । सर्वं मे कारणं ब्रूहि तत्त्वेन दनुजेश्वर

“ನೀನು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀಯ, ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ನಿರ್ಲಜ್ಜನಾಗಿದ್ದೀಯ? ಹೇ ದಾನವೇಶ್ವರ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು.”

Verse 25

आत्मदोषं च वृत्तांतं समासेन निवेदितम् । शापमशोकसुंदर्या हुंडेनापि दुरात्मना

ಅವನು ತನ್ನ ದೋಷವನ್ನೂ ನಡೆದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು—ದುರಾತ್ಮ ಹುಂಡನು ಅಶೋಕಸುಂದರಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೋ ಎಂದು।

Verse 26

तया ज्ञातं तु तत्सर्वं कारणं दानवस्य वै । वध्योऽयं बालकः सत्यं नो वा भर्त्ता मरिष्यति

ಆಗ ಅವಳು ಆ ದಾನವನ ಕೃತ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಳು—“ಈ ಬಾಲಕನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಧ್ಯನು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನನ್ನ ಪತಿ ಮರಣಿಸುವನು.”

Verse 27

इत्येवं प्रविचार्यैव विपुला क्रोधमूर्च्छिता । मेकलां तु समाहूय सैरंध्रीं वाक्यमब्रवीत्

ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದ ವಿಪುಲಾ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆವರಿತಳಾದಳು. ಅವಳು ದಾಸಿ ಮೇകലೆಯನ್ನು ಕರೆಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 28

जह्येनं बालकं दुष्टं मेकलेऽद्य महानसे । सूदहस्ते प्रदेहि त्वं हुण्डभोजनहेतवे

ಈ ದುಷ್ಟ ಬಾಲಕನನ್ನು ಇಂದು ಮೆಕಲಾದ ಮಹಾ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಳ್ಳಿಬಿಡು. ಹೂಂಡರ ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಅಡುಗೆಗಾರನ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸು.

Verse 29

मेकला बालकं गृह्य सूदमाहूय चाब्रवीत् । राजादेशं कुरुष्वाद्य पचस्वैनं हि बालकम्

ಮೆಕಲಾ ಬಾಲಕನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಡುಗೆಗಾರನನ್ನು ಕರೆದು ಹೇಳಿದಳು—“ಇಂದು ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು; ಈ ಬಾಲಕನನ್ನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಬೇಯಿಸು.”

Verse 30

एवमाकर्णितं तेन सूदेनापि महात्मना । आदाय बालकं हस्ताच्छस्त्रमुद्यम्य चोद्यतः

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಅಡುಗೆಗಾರನೂ ಬಾಲಕನ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೊಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 31

एष वै देवदेवस्य दत्तात्रेयस्य तेजसा । रक्षितस्त्वायुपुत्रश्च स जहास पुनः पुनः

“ದೇವದೇವನಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ವಾಯುಪುತ್ರನು ರಕ್ಷಿತನಾದನು; ಅವನು ಮರುಮರು ನಗುತ್ತಿದ್ದನು.”

Verse 32

हसंतं तं समालोक्य स सूदः कृपयान्वितः । सैरंध्री च कृपायुक्ता सूदं तं प्रत्यभाषत

ಅವನ ನಗುವನ್ನು ನೋಡಿ ಅಡುಗೆಗಾರನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಸೈರಂಧ್ರೀಯೂ ದಯೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ ಆ ಅಡುಗೆಗಾರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 33

नैष वध्यस्त्वया सूद शिशुरेव महामते । दिव्यलक्षणसंपन्नः कस्य जातः सुसत्कुले

ಹೇ ಸೂದ, ನೀನು ಇವನನ್ನು ವಧಿಸಬಾರದು; ಇವನು ಕೇವಲ ಶಿಶುವೇ, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ. ದಿವ್ಯಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನನಾದ ಈ ಬಾಲಕನು ಯಾವ ಸತ್ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ?

Verse 34

सूद उवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे वाक्यं वै कृपयान्वितम् । राजलक्षणसंपन्नो रूपवान्कस्य बालकः

ಸೂದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದೆ; ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ರಾಜಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನನಾದ ಈ ರೂಪವಂತ ಬಾಲಕನು ಯಾರ ಮಗ?

Verse 35

कस्माद्भोक्ष्यति दुष्टात्मा हुंडोऽयं दानवाधमः । येन वै रक्षितो वंशः पूर्वमेव सुकर्मणा

ಈ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ಹೂಂಡನು—ದಾನವಾಧಮನು—ಏಕೆ ಭೋಗಿಸಬೇಕು? ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಸತ್ಕರ್ಮದಿಂದ ವಂಶವು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗ.

Verse 36

आपत्स्वपि स जीवेत दुर्गेषु नान्यथा भवेत् । सिंधुवेगेन नीतस्तु वह्निमध्ये गतोऽथवा

ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಬದುಕಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು; ದುರ್ಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಬಾರದು—ನದಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೂ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರೂ.

Verse 37

जीवतेनात्र संदेहो यश्च कर्मसहायवान् । तस्माद्धि क्रियते कर्म धर्मपुण्यसमन्वितम्

ಜೀವಂತನಾದವನ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ಮಸಹಾಯವಿರುವವನಿಗೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮಪುಣ್ಯಸಮನ್ವಿತವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 38

आयुष्मंतो नरास्तेन प्रवदंति सुखं ततः । तारकं पालकं कर्म रक्षते जाग्रते हि तत्

ಆ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಜನರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಸುಖದಿಂದ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಜಾಗೃತ ಕರ್ಮ—ತಾರಕವೂ ಪಾಲಕವೂ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 39

मुक्तिदं जायते नित्यं मैत्रस्थानप्रदायकम् । दानपुण्यान्वितं कर्म प्रियवाक्यसमन्वितम्

ಆ ಕರ್ಮ ನಿತ್ಯವೂ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಮೈತ್ರೀಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ದಾನಪുണ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಿಯವಾದ ವಚನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.

Verse 40

उपकारयुतं यश्च करोति शुभकृत्तदा । तमेव रक्षते कर्म सर्वदैव न संशयः

ಯಾರು ಉಪಕಾರಯುಕ್ತವಾದ ಶುಭಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಆಗ ಅದೇ ಕರ್ಮವು ಅವರನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 41

अन्ययोनिं प्रयाति स्म प्रेरितः स्वेन कर्मणा । किं करोति पिता माता अन्ये स्वजनबान्धवाः

ತನ್ನದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ಮತ್ತೊಂದು ಯೋನಿಗೆ (ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮಕ್ಕೆ) ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸ್ವಜನ-ಬಂಧುಗಳು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲರು?

Verse 42

कर्मणा निहतो यस्तु न स्युस्तस्य च रक्षणे । सूत उवाच । येनैव कर्मणा चैव रक्षितश्चायुनंदनः

ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ನಿಹತನಾದವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವರು ಯಾರೂ ಇರರು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆದರೆ ಅದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ಆಯುವಿನ ವಂಶಜನು ಕೂಡ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 43

तस्मात्कृपान्वितो जातः सूदः कर्मवशानुगः । सैरंध्री च तथा जाता प्रेरिता तस्य कर्मणा

ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಮವಶಾನುಸಾರಿಯಾಗಿ ಕೃಪಾಸಂಪನ್ನನಾದ ಸೂದನು ಜನ್ಮಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಕರ್ಮಬಲದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸೈರಂಧ್ರೀ ಎಂಬ ದಾಸಿಯೂ ಜನ್ಮಿಸಿದಳು.

Verse 44

द्वाभ्यामेव सुतश्चायो रक्षितश्चारुलक्षणः । रात्रावेव प्रणीतोऽसौ तस्माद्गेहान्महाश्रमे

ಸುಂದರ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದ ಆ ಪುತ್ರನು ಕೇವಲ ಆ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೇ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಮತ್ತು ಅದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಮಹಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.

Verse 45

वशिष्ठस्याश्रमे पुण्ये सैरंध्र्या पुण्यकर्मणा । शुभे पर्णकुटीद्वारे तस्मिन्नेव महाश्रमे

ವಶಿಷ್ಠರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಳಾದ ಸೈರಂಧ್ರೀಯಿಂದ, ಅದೇ ಮಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿನ ಪರ್ಣಕುಟಿಯ ಶುಭ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ...

Verse 46

गता सा स्वगृहं पश्चान्निक्षिप्य बालकोत्तमम् । एणं निपात्य सूदेन पाचितं मांसमेव हि

ನಂತರ ಅವಳು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಲಕನನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಒಂದು ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಕೆಡವಿಸಿ, ಸೂದನು ಅದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಾಂಸವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದನು.

Verse 47

भोजयित्वा सुदैत्येंद्रो हुंडो हृष्टोभवत्तदा । शापमशोकसुंदर्या मोघं मेने तदासुरः

ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಸುದೈತ್ಯೇಂದ್ರನಾದ ಹುಂಡನು ಆ ವೇಳೆ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು; ಆಗ ಆ ಅಸುರನು ಅಶೋಕಸುಂದರಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.

Verse 48

हर्षेण महताविष्टः स हुंडो दानवेश्वरः । कुंजल उवाच । प्रभाते विमले जाते वशिष्ठो मुनिसत्तमः

ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾದ ದಾನವಾಧಿಪತಿ ಹುಂಡನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು. ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು—ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಶಿಷ್ಠರು (ಅಲ್ಲಿ) ಬಂದರು.

Verse 49

बहिर्गतो हि धर्मात्मा कुटीद्वारात्प्रपश्यति । संपूर्णं बालकं दृष्ट्वा दिव्यलक्षणसंयुतम्

ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಕುಟಿಯ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದನು. ದಿವ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಾಲಕನನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು.

Verse 50

संपूर्णेंदुप्रतीकाशं सुंदरं चारुलोचनम् । वशिष्ठ उवाच । पश्यंतु मुनयः सर्वे यूयमागत्य बालकम्

ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಸುಂದರವಾದ, ಚಾರುಲೋಚನ ಬಾಲಕ. ವಶಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಮುನಿಗಳೇ, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಬಂದು ಈ ಬಾಲಕನನ್ನು ನೋಡಿ.

Verse 51

कस्य केन समानीतं रात्रौ द्वारांगणे मम । देवगंधर्वगर्भाभं राजलक्षणसंयुतम्

ಇದು ಯಾರದು? ಯಾರು—ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ—ನನ್ನ ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ತಂದರು? ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರ ಸಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ರಾಜಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಇದು ಯಾರು?

Verse 52

कंदर्पकोटिसंकाशं पश्यंतु मुनयोऽमलम् । महाकौतुकसंयुक्ता हृष्टा द्विजवरास्ततः

ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಕಂದರ್ಪನಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಆ ನಿರ್ಮಲ (ಬಾಲಕನನ್ನು) ಮುನಿಗಳು ನೋಡಿದರು. ಆಗ ಮಹಾ ಕೌತುಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಹರ್ಷಿಸಿದರು.

Verse 53

समपश्यन्सुतं ते तु आयोश्चैव महात्मनः । वशिष्ठः स तु धर्मात्मा ज्ञानेनालोक्य बालकम्

ಆಗ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಮಹರ್ಷಿ ವಶಿಷ್ಠನು ಮಹಾತ್ಮ ಆಯುವಿನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು. ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅವನ ನಿಜಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿತನು.

Verse 54

आयुपुत्रं समाज्ञातं चरित्रेण समन्वितम् । वृत्तांतं तस्य दुष्टस्य हुण्डस्यापि दुरात्मनः

ಆಯುವಿನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಅವನ ಆಚರಣೆ-ಸ್ವಭಾವಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಆ ದುಷ್ಟನಾದ ದುರಾತ್ಮ ಹುಣ್ಡನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ಅರಿತುಕೊಂಡರು.

Verse 55

कृपया ब्रह्मपुत्रस्तु समुत्थाय सुबालकम् । कराभ्यामथ गृह्णाति यावद्द्विजो वरोत्तमः

ನಂತರ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನು ಎದ್ದು, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಆ ಸುಬಾಲಕನನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಆ ವರೋತ್ತಮ ದ್ವಿಜನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.

Verse 56

तावत्पुष्पसुवृष्टिं च चक्रुर्देवाः सुतोपरि । ललितं सुस्वरं गीतं जगुर्गंधर्वकिन्नराः

ಆಗ ದೇವರುಗಳು ಆ ಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪಗಳ ಸುಂದರ ವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು. ಗಂಧರ್ವ-ಕಿನ್ನರರು ಮಧುರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಲಲಿತ ಗೀತವನ್ನು ಹಾಡಿದರು.

Verse 57

ऋषयो वेदमंत्रैस्तु स्तुवंति नृपनंदनम् । वशिष्ठस्तं समालोक्य वरं वै दत्तवांस्तदा

ಋಷಿಗಳು ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಆಗ ವಶಿಷ್ಠನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಒಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 58

नहुषेत्येव ते नाम ख्यातं लोके भविष्यति । हुषितो नैव तेनापि बालभावैर्नराधिप

“ನಹುಷ” ಎಂಬುದೇ ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು. ಆದರೂ, ನರಾಧಿಪನೇ, ಅದರಿಂದಲೂ ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬಾಲಸ್ವಭಾವಗಳು ಉಳಿಯುವವು.

Verse 59

तस्मान्नहुष ते नाम देवपूज्यो भविष्यसि । जातकर्मादिकं कर्म तस्य चक्रे द्विजोत्तमः

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ‘ನಹುಷ’ ಆಗುವುದು; ನೀನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪೂಜ್ಯನಾಗುವೆ. ನಂತರ ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಅವನಿಗೆ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 60

व्रतदानं विसर्गं च गुरुशिष्यादिलक्षणम् । वेदं चाधीत्य संपूर्णं षडंगं सपदक्रमम्

ಅವನು ವ್ರತ-ದಾನ ವಿಧಿ, ವಿಸರ್ಜನ ನಿಯಮಗಳು, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಷಡಂಗಗಳೊಡನೆ ವೇದವನ್ನು ಪದಪದ ಪಾಠಕ್ರಮ ಸಹಿತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 61

सर्वाण्येव च शास्त्राणि अधीत्य द्विजसत्तमात् । वशिष्ठाच्च धनुर्वेदं सरहस्यं महामतिः

ಆ ಮಹಾಮತಿಯಾದವನು ಆ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ವಶಿಷ್ಠರಿಂದ ರಹಸ್ಯಸಹಿತ ಧನುರ್ವೇದವನ್ನೂ ಕಲಿತನು.

Verse 62

शस्त्राण्यस्त्राणि दिव्यानि ग्राहमोक्षयुतानि च । ज्ञानशास्त्रादिकं न्याय राजनीतिगुणादिकान्

ಅವನು ದಿವ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಗ್ರಾಹದಿಂದ ಮೋಕ್ಷದ ವಿಧಿಗಳು, ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ನ್ಯಾಯವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ರಾಜನೀತಿಯ ಗುಣ-ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಪಡೆದನು.

Verse 63

वशिष्ठादायुपुत्रश्च शिष्यरूपेण भक्तिमान् । एवं स सर्वनिष्पन्नो नाहुषश्चातिसुंदरः

ವಶಿಷ್ಠನ ಪುತ್ರನಾದ ಆಯು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿಷ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ನಹುಷನು ಸರ್ವವಿಧವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನಾದನು.

Verse 64

वशिष्ठस्य प्रसादाच्च चापबाणधरोभवत्

ವಶಿಷ್ಠನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಧನುಸ್ಸು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನಾದನು.

Verse 105

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे पंचोत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ, ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನದೊಳಗಿನ ಗುರುತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಚ್ಯವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೂರೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.