ವಸು–ಮೋಹಿನೀ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನೀ, ಪುಷ್ಕರದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗೌತಮಾಶ್ರಮದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ವಸು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಗೌತಮನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಆಶ್ರಮ ಪಾಪನಾಶಕ ಆಶ್ರಯ, ಕ್ಲೇಶಶಮನ; ದೀರ್ಘ ವ್ರತ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವಲೋಕಪ್ರದ. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದ ದುರ್ಭಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಸಿದ ಋಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅನ್ನ ಬೇಡಿದಾಗ, ಕರుణಾಮಯ ಗೌತಮನು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಗಂಗಾ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪ್ರकटವಾಗಿ ಗೋದಾವರಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ತಪೋಬಲದಿಂದ ಅದೇ ದಿನ ಅಕ್ಕಿ ಬಿತ್ತಿ ಕೊಯ್ದು, ದುರ್ಭಿಕ್ಷ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಹಾರ ಒದಗುತ್ತದೆ. ಸಂತುಷ್ಟ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಶಿವನು ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಸಮೀಪದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯನಿವಾಸದ ವರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಆ ಪರ್ವತ ತ್ರ್ಯಂಬಕವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋದಾವರಿಯಲ್ಲಿ (ಗಂಗಾ) ಸ್ನಾನ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಪೂಜೆ, ಪಿತೃಕರ್ಮ, ಪಂಚವಟಿಯಲ್ಲಿ ವ್ರತಗಳು—ರಾಮನ ತ್ರೇತಾಯುಗ ವಾಸದಿಂದಲೂ ಪವಿತ್ರ—ಮೋಕ್ಷಫಲದಾಯಕ; ಪಠಣ-ಶ್ರವಣದಿಂದ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ.
No shlokas available for this adhyaya yet.
It demonstrates tapas as both spiritual and social power: Gautama’s austerity summons Gaṅgā as Godāvarī and enables daily nourishment, modeling dharma as compassionate hospitality (atithi-sevā) and establishing the āśrama/river complex as a living tīrtha where sin is removed and afflictions are pacified.
Bathing in the Godāvarī (treated as Gaṅgā), worshipping Tryambaka (Śiva) on the mountain with prescribed offerings, and performing pitṛ satisfaction rites; with vow-observance at Pañcavaṭī, these acts are said to free one from saṃsāra and grant desired aims.