Shloka 1
Adhyaya 91 — The Gods’ Hymn to Kātyāyanī and the Goddess’ Prophecy of Future Manifestations
जज्वलुश्चाग्नयः शान्ताः शान्ता दिग्जनितस्वनाः ।
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये शुम्भवधोनाम नवतितमोऽध्यायः ।
एकनवतितमोऽध्यायः- ९१ ।
ऋषिरुवाच देव्याऽ हते तत्र महासुरेन्द्रे सेन्द्राः सुरा वन्हिपुरोगमास्ताम् ।
कात्यायनीं तुष्टुवुरिष्टलाभाद् विकाशिवक्त्राब्जविकाशिताशाः ॥
jajvaluś cāgnayaḥ śāntāḥ śāntā dig-janita-svanāḥ /
iti śrī-mārkaṇḍeya-purāṇe sāvarṇike manvantare devī-māhātmye śumbha-vadho nāma navatitamo 'dhyāyaḥ /
ekanavatitamo 'dhyāyaḥ—91 /
ṛṣir uvāca devyā hate tatra mahāsurendre sendrāḥ surā vahni-purogamās tām /
kātyāyanīṃ tuṣṭuvur iṣṭa-lābhād vikāśi-vaktrābja-vikāśitāśāḥ
ಶಾಂತಗೊಂಡ ಅಗ್ನಿಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸಿದವು; ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದ ಶಬ್ದಗಳು ಶಮನವಾದವು. (ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣದ ಸಾವರ್ಣಿಕ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿನ ದೇವೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ಶುಂಭವಧ’ ಎಂಬುದು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.) ಅನಂತರ ತೊಂಬತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಿಯು ಆ ಮಹಾ ಅಸುರಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವಗಣಗಳು, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಪ್ರಸನ್ನಮುಖಗಳಿಂದ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೃತಕೃತ್ಯರಾಗಿ, ಕಾತ್ಯಾಯನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು।
FAQs
The proper culmination of divine rescue is stuti (praise) and recognition: success (iṣṭa-lābha) is attributed to the higher power that restores order, not to mere self-assertion.
Explicitly anchored in Manvantara (Sāvarṇika). The colophon situates the Devī Māhātmyam episode as sacred history within a cosmic time-cycle, aligning Purāṇic narrative with chronological structuring.
Pacified fires and quieted quarters indicate the settling of elemental turbulence; the ‘blooming lotus-faces’ signify sattvic awakening—gratitude and clarity arising when the inner ‘asura-lord’ (dominating ego) is overcome.