Adhyaya 5: Tvashta’s Wrath, the Birth of Vritra, and the Divine Descent as the Pandavas

Verse 1

पक्षिण ऊचुः । त्वष्टृपुत्रे हते पूर्वं ब्रह्मन्निन्द्रस्य तेजसा । ब्रह्महत्याभिभूतस्य परा हानिरजायत ॥

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹಿಂದೆ ತ್ವಷ್ಟೃನ ಮಗನು ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹತನಾದಾಗ, ಇಂದ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಮಹಾವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು.

Verse 2

तद्धामं प्रविवेशाथ शाक्रतेजोऽपचारतः । निस्तेजाश्चाभवच्छक्रो धर्मे तेजसि निर्गते ॥

ನಂತರ ಧರ್ಮನು ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಶಕ್ರನ (ಇಂದ್ರನ) ಕಿರಣತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ ಶಕ್ರನೂ ನಿಸ್ತೇಜನಾದನು, ಏಕೆಂದರೆ ಧರ್ಮತೇಜಸ್ಸು ಹೊರಟರೆ ತೇಜಸ್ಸೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 3

ततः पुत्रं हतं श्रुत्वा त्वष्टा क्रुद्धः प्रजापतिः । अवलुञ्च्य जटामेकामिदं वचनमब्रवीत् ॥

ನಂತರ ತನ್ನ ಪುತ್ರನು ಹತನಾದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ತ್ವಷ್ಟೃನು ಕ್ರೋಧಗೊಂಡನು. ತನ್ನ ಜಟೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕೂದಲಗುಚ್ಛವನ್ನು ಎಳೆದು ತೆಗೆದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 4

अद्य पश्यन्तु मे वीर्यं त्रयो लोकाः सदेवताः । स च पश्यतु दुर्बुद्धिर्ब्रह्महा पाकशासनः ॥

“ಇಂದು ದೇವರೊಡನೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಲಿ; ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಮತಿಯಾದ ಪಾಕಶಾಸನ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣಘಾತಕ—ಅವನೂ ಅದನ್ನು ನೋಡಲಿ!”

Verse 5

स्वकर्माभिरतो येन मत्सुतो विनपातितः । इत्युक्त्वा कोपरक्ताक्षो जटामग्नौ जुहाव ताम् ॥

“ತನ್ನದೇ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಪುತ್ರ ನಾಶವಾಯಿತು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಜಟಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗೈದನು।

Verse 6

ततो वृत्रः समुत्तस्थौ ज्वालामाली महासुरः । महाकायो महादंष्ट्रो भिन्नाञ्जनचयप्रभः ॥

ಆಗ ಮಹಾಸುರ ವೃತ್ರನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು—ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ; ವಿಶಾಲ ದೇಹ, ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರಗಳು, ನುಚ್ಚಿದ ಕಾಜಲದ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ಧೂಮ್ರ-ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ।

Verse 7

इन्द्रशत्रुरमेयात्मा त्वष्टृतेजोपबृंहितः । अहन्यहनि सोऽवर्धदिषुपातं महाबलः ॥

ಇಂದ್ರಶತ್ರು, ಅಪರಿಮೇಯ ಸ್ವಭಾವದವನು, ತ್ವಷ್ಟೃನ ಅಗ್ನಿಮಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಲವರ್ಧಿತನಾಗಿ—ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಆ ಮಹಾಬಲನು ಶರವರ್ಷಣ, ಅಂದರೆ ಯುದ್ಧಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದನು।

Verse 8

वधाय चात्मनो दृष्ट्वा वृत्रं शक्रो महासुरम् । प्रेषयामास सप्तर्षोन्सन्धिमिच्छन् भयातुरः ॥

ಮಹಾಸುರ ವೃತ್ರನು ತನ್ನದೇ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಭಯದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಸಂಧಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿದನು।

Verse 9

सख्यञ्चक्रुस्ततस्तस्य वृत्रेण समयांस्तथा । ऋषयः प्रीतमनसः सर्वभूतहिते रताः ॥

ನಂತರ ಅವರು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು; ಹಾಗೆಯೇ ವೃತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಸಂಧಿ-ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಮುನಿಗಳು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತೊಡಗಿದರು।

Verse 10

समयस्थितिमुल्लङ्घ्य यदा शक्रेण घातितः । वृत्रो हत्याभिभूतस्य तदा बलमशीऱ्यत ॥

ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಂಧಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ವೃತ್ರನನ್ನು ವಧಿಸಿದಾಗ, ವೃತ್ರವಧದ ಪಾಪದಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ಇಂದ್ರನ ಬಲವು ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ಷೀಣಿಸತೊಡಗಿತು।

Verse 11

तच्छक्रदेहविभ्रष्टं बलं मारुतमाविशत् । सर्वव्यापिनमव्यक्तं बलस्यैवाधिदैवतम् ॥

ಆ ಬಲವು ಇಂದ್ರನ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಟು ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ವಾಯು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಅವ್ಯಕ್ತನು—ಬಲದ ಅಧಿದೈವತವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

अहल्यां च यदा शक्रो गौतमं रूपमास्थितः । धर्षयामास देवेन्द्रस्तदा रूपमहियत ॥

ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಗೌತಮನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಾಗ, ಆ ಧರಿಸಿದ ವೇಷವೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು।

Verse 13

अङ्गप्रत्यङ्गलावण्यं यदतीव मनोरम । विहाय दुष्टं देवेन्द्रं नासत्यावगमत् ततः ॥

ಎಲ್ಲ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಕೆ, ಆಗ ದುಷ್ಟ ದೇವೇಂದ್ರನನ್ನು (ಇಂದ್ರನನ್ನು) ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಂತರ ನಾಸತ್ಯರಾದ ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು।

Verse 14

धर्मेण तेजसा त्यक्तं बलहीनमरूपिणम् । ज्ञात्वा सुरेशं दैतेयास्तज्जये चक्रुरुद्यमम् ॥

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ (ತೇಜಸ್ಸು/ಐಶ್ವರ್ಯ)ಗಳಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಬಲಹೀನನಾಗಿ, ರೂಪವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ಕಂಡ ದೇವಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ತಿಳಿದು ದೈತ್ಯರು ಅವನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 15

राज्ञामुद्रिक्तवीर्याणां देवेन्द्रं विजिगीषवः । कुलेष्वतिबला दैत्या अजायन्त महामुने ॥

ಹೇ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಪರಾಕ್ರಮವು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾದ ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳ ಅತಿಶಯ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೈತ್ಯರು ಜನಿಸಿದರು।

Verse 16

कस्यचित्त्वथ कालस्य धरणी भारपीडिता । जगाम मेरुशिखरं सदो यत्र दिवौकसाम् ॥

ನಂತರ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಭಾರದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಭೂಮಿಯು ದೇವರುಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾದ ಮೇರುಪರ್ವತದ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋದಳು।

Verse 17

तेषां सा कथयामास भूरिभारावपीडिता । दनुजातमजदैत्योत्थं खेदकारणमात्मनः ॥

ಭಾರೀ ಭಾರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ಅವಳು, ದನುಜನಾದ ದಾನವರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪೀಡೆಯೇ ತನ್ನ ದುಃಖದ ಕಾರಣವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು।

Verse 18

एते भवद्भिरसुरा निहताः पृथुलौजसः । ते सर्वे मानुषे लोके जाता गेहेषु भूभृताम् ॥

ಈ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ವ್ಯಾಪಕ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಸುರರು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ।

Verse 19

अक्षौहिण्यो हि बहुलास्तद्भारार्ता व्रजाम्यधः । तथा कुरुध्वं त्रिदशा यथा शान्तिर्भवेन्मम ॥

ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನೇಕ; ಅವುಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಕುಸಿದು ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ತ್ರಿದಶ ದೇವತೆಗಳೇ, ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರಕುವಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿರಿ।

Verse 20

पक्षिण ऊचुः तेजोभागैस्ततो देवा अवतेरुर्दिवो महीम् । प्रजानामुपकारार्थं भूभारहरणाय च ॥

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿದರು; ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕೂ ಭೂಮಿಯ ಭಾರ ನಿವಾರಣಕ್ಕೂ.

Verse 21

यदिन्द्रदेहजं तेजस्तन्मुमोच स्वयं वृषः । कुन्त्या जातो महातेजास्ततो राजा युधिष्ठिरः ॥

ಇಂದ್ರನ ಸ್ವದೇಹದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ವೃಷ (ಧರ್ಮ) ಸ್ವತಃ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ಕುಂತಿಯಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 22

बलं मुमोच पवनस्ततो भीमो व्यजायत । शक्रवीर्यार्धतश्चैव जज्ञे पार्थो धनञ्जयः ॥

ನಂತರ ವಾಯು ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ಅದರಿಂದ ಭೀಮನು ಜನಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದ್ರನ ವೀರ್ಯಶಕ್ತಿಯ ಅರ್ಧಭಾಗದಿಂದ ಪಾರ್ಥ ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಜನಿಸಿದನು.

Verse 23

उत्पन्नौ यमजौ माद्रयां शक्ररूपौ महाद्युतिः । पञ्चधा भगवानीत्थमवतीर्णः शतक्रतुः ॥

ಮಾದ್ರಿಯಿಂದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ সদೃಶ ರೂಪವಿರುವ ಎರಡು ತೇಜಸ್ವಿ ಜವಳಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಹೀಗೆ ಭಗವಾನ್ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಪಂಚರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿದನು.

Verse 24

तस्योत्पन्ना महाभागा पत्नी कृष्णा हुताशनात् ।

ಮತ್ತೆ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿದೇವ)ನಿಂದ ಅವನ ಪರಮ ಭಾಗ್ಯವಂತಿಯಾದ ಪತ್ನಿ ಕೃಷ್ಣಾ ಜನಿಸಿದಳು.

Verse 25

शक्रस्यैकस्य सा पत्नी कृष्णा नान्यस्य कस्यचित् । योगीश्वराः शरीराणि कुर्वन्ति बहुलान्यपि ॥

ಕೃಷ್ಣಾ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನೊಬ್ಬನಿಗೇ ಪತ್ನಿ; ಮತ್ತಾರಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೂ ಯೋಗಾಧಿಪತಿಗಳು ಅನೇಕ ದೇಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಲ್ಲರು.

Verse 26

पञ्चानामेकपत्नीत्वमित्येतत्कथितं तव । श्रूयतां बलदेवोऽपि यथा यातः सरस्वतीम् ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಏಕಪತ್ನೀಯರಾದ ಆ ಐವರ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಈಗ ಬಲದೇವನೂ ಸರಸ್ವತಿ (ನದಿ)ಯ ಬಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋದನು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೇಳು.