Adhyaya 36: Madalasa’s Final Counsel and the Renunciation of King Ritadhvaja

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽलर्कानुशासने वर्ज्यावर्ज्यनाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः । षट्त्रिंशोऽध्यायः । जड उवाच— स एवमनुशिष्टः सन् मात्रा संप्राप्य यौवनम् । ऋतध्वजसुतश्चक्रे सम्यग्दारपरिग्रहम् ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಲರ್ಕೋಪದೇಶದೊಳಗಿನ ‘ವರ್ಜ್ಯ-ಅವರ್ಜ್ಯ ವಿವೇಕ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಮுப்பತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಡನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದು, ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಯೌವನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಋತಧ್ವಜನ ಪುತ್ರನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 2

पुत्रांश्चोत्पादयामास यज्ञैश्चाप्ययजद्विभुः । पितुश्च सर्वकालेषु चकाराज्ञानुपालनम् ॥

ಅವನು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದನು, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಸದಾ ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದನು.

Verse 3

ततः कालेन महता संप्राप्य चरमं वयः । चक्रेऽभिषेकं पुत्रस्य तस्य राज्ये ऋतध्वजः ॥

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲದ ಬಳಿಕ, ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಋತಧ್ವಜನು ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 4

भार्यया सह धर्मात्मा यियासुस्तपसे वनम् । अवतीर्णो महारक्षो महाभागो महीपतिः ॥

ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜನು—ಮಹಾ ರಕ್ಷಕನೂ ಭಾಗ್ಯವಂತ ಭೂಪತಿಯೂ ಆಗಿ—ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 5

मदालसा च तनयं प्राहेदं पश्चिमं वचः । कामोपभोगसंसर्गप्रहाणाय सुतस्य वै ॥

ಮತ್ತು ಮದಾಲಸಾ ತನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಈ ಅಂತಿಮ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು—ಕಾಮಜನ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶಗಳೂ ಭೋಗಗಳೂ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಉದ್ದೇಶ।

Verse 6

मदालसोवाच यदा दुःखमसह्यं ते प्रियबन्धुवियोगजम् । शत्रुबाधोद्भवं वापि वित्तनाशात्मसम्भवम् ॥

ಮದಾಲಸಾ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳ ವಿಯೋಗದಿಂದಾಗಲಿ, ಶತ್ರುಗಳ ಪೀಡನೆಯಿಂದಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಧನನಷ್ಟದಿಂದಾಗಲಿ ಉಂಟಾದ ಅಸಹ್ಯ ದುಃಖವು ನಿನಗೆ ಬಂದಾಗ—

Verse 7

भवेतत्कुर्वतो राज्यं गृहधर्मावलम्बिनः । दुःखायतनभूतो हि ममत्वालम्बनो गृही ॥

ಇಂತಹ ದುಃಖವು ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೂ ಆಸಕ್ತಿಗಳೂ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವವನಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ‘ಮಮತ್ವ’ವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶೋಕಾಸನವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 8

तदास्मात्पुत्र ! निष्कृष्य मद्दत्तादङ्गुलीयकात् । वाच्यं ते शासनं पट्टे सूक्ष्माक्षरनिवेशितम् ॥

ಆಮೇಲೆ, ಮಗನೇ, ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ಮುದ್ರಿಕೆ (ಉಂಗುರ)ಯೊಳಗಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆ; ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಅಂಕಿತವಾದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀನು ಓದು।

Verse 9

जड उवाच इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै सौवर्णं साङ्गुलीयकम् । आशिषश्चापि या योग्याः परुषस्य गृहे सतः ॥

ಜಡನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣಮುದ್ರಿಕೆ (ಬಂಗಾರದ ಉಂಗುರ) ನೀಡಿದಳು; ಅವನು ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಪರುಷನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನೂ ಅವಳು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದಳು।

Verse 10

ततः कुबलयाश्वोऽसौ सा च देवी मदालसा । पुत्राय दत्त्वा तद्राज्यं तपसे काननं गतौ ॥

ನಂತರ ಆ ಕುಬಲಯಾಶ್ವನೂ ಹಾಗೂ ಮಹನೀಯ ಮದಾಲಸೆಯೂ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।