Adhyaya 1: Jaimini’s Questions on the Mahabharata and the Origin of the Wise Birds

Verse 1

तपःस्वाध्यायनिरतं मार्कण्डेयं महामुनिम् । व्यासशिष्यो महातेजा जैमिनिः पर्यपृच्छत ॥

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ ಜೈಮಿನಿ—ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ—ಮಹರ್ಷಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 2

भगवान् भारताख्यानं व्यासेनोक्तं महात्मना । पूर्णमस्तमलैः शुभ्रैर्नानाशास्त्रसमुच्चयैः ॥

ಮಹಾತ್ಮ ವ್ಯಾಸರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಮಹಾಭಾರತಾಖ್ಯಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ—ನಿರ್ಮಲ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ದೋಷರಹಿತ—ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಶಾಖೆಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯರೂಪವಾಗಿದೆ।

Verse 3

जातिशुद्धिसमायुक्तं साधुशब्दोपशोभितम् । पूर्वपक्षोक्तिसिद्धान्तपरिनिष्ठासमन्वितम् ॥

ಇದು ವಂಶಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಪೂರ್ವಪಕ್ಷ, ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ದೃಢ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯದ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 4

त्रिदशानां यथा विष्णुर्द्विपदां ब्राह्मणो यथा । भूषणानाञ्च सर्वेषां यथा चूडामणिर्वरः ॥

ದೇವರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುವಂತೆ, ದ್ವಿಪದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರೋರತ್ನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುವಂತೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವುದು ಪರಮೋತ್ತಮವಾಗಿದೆ।

Verse 5

यथायुधानां कुलिशमिन्द्रियाणां यथा मनः । तथेह सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम् ॥

ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುವಂತೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತವೇ ಪರಮೋತ್ತಮವಾಗಿದೆ।

Verse 6

अत्रार्थश्चैव धर्मश्च कामो मोक्षश्च वर्ण्यते । परस्परानुबन्धाश्च सानुबन्धाश्च ते पृथक् ॥

ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ, ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 7

धर्मशास्त्रमिदं श्रेष्ठमर्थशास्त्रमिदं परम् । कामशास्त्रमिदं चाग्र्यं मोक्षशास्त्रं तथोत्तमम् ॥

“ಇದು ಧರ್ಮದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾಸ್ತ್ರ; ಇದು ಅರ್ಥದ ಪರಮ ಶಾಸ್ತ್ರ. ಇದು ಕಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಹೌದು, ಹಾಗೆಯೇ ಮೋಕ್ಷದ ಅನುತ್ತಮ ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಹೌದು.”

Verse 8

चतुराश्रमधर्माणामाचारस्थितिसाधनम् । प्रोक्तमेतन्महाभाग वेदव्यासेन धीमता ॥

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ವೇದವ್ಯಾಸರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಇದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳ ಧರ್ಮಮರ್ಯಾದೆ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕ್ರಮ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 9

तथा तात कृतं ह्येतद् व्यासेनोदारकर्मणा । यथा व्याप्तं महाशास्त्रं विरोधैर्नाभिभूयते ॥

ಆದುದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯನೇ! ಮಹಾಕರ್ಮಶೀಲ ವ್ಯಾಸರು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಈ ಮಹಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಸರ್ವಾರ್ಥಸಮಗ್ರವಾಗಿದ್ದು, ವಿರೋಧಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಳ್ಳದಂತೆ।

Verse 10

व्यासवाक्यजलौघेन कुतर्कतरुहारिणा । वेदशैलावतीर्णेन नीरजस्का मही कृता ॥

ವೇದಪರ್ವತದಿಂದ ಇಳಿದ ವ್ಯಾಸವಾಕ್ಯಪ್ರವಾಹವು ಕುತರ್ಕವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಜಃಶೂನ್ಯ (ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧ) ಮಾಡಿದೆ।

Verse 11

कलशब्दमहाहंसं माख्यानपराम्बुजम् । कथाविस्तीर्णसलिलं कार्ष्ण वेदमहाह्रदम् ॥

“ಈ ಪುರಾಣವು ಮಧುರಧ್ವನಿಯ ಮಹಾಹಂಸ; ಪುಣ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಪರಮಪದ್ಮವೇ ಇದರ ಶಿರೋಭೂಷಣ. ವಿಶಾಲ ಕಥಾಜಲದಿಂದ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ—ಹೇ ಕಾರ್ಷ್ಣ! ಇದು ವೇದವಿದ್ಯೆಯ ಮಹಾಸರೋವರ.”

Verse 12

तदिदं भारताख्यानं बह्वर्थं श्रुतिविस्तरम् । तत्त्वतो ज्ञातुकामोऽहं भगवन्स्त्वामुपस्थितः ॥

“‘ಭಾರತ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಆಖ್ಯಾನಪ್ರಬಂಧವು ಬಹುಅರ್ಥಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ವೇದವಿಸ್ತಾರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಇದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸಿ, ಹೇ ಭಗವನ್, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 13

कस्मान्मानुषतां प्राप्तो निर्गुणोऽपि जनार्दनः । वासुदेवो जगत्सूतिस्थितिसंयमकारणम् ॥

ಗುಣಾತೀತನಾದ ಜನಾರ್ದನನು ಏಕೆ ಮಾನವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದನು? ವಾಸುದೇವನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನಿಯಮನ/ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನು.

Verse 14

कस्माच्च पाण्डुपुत्राणामेका सा द्रुपदात्मजा । पञ्चानां महीषी कृष्णा ह्यत्र नः संशयो महान् ॥

ಮತ್ತೆ ದ್ರುಪದನ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ ಕೃಷ್ಣಾ (ದ್ರೌಪದಿ) ಪಾಂಡುವಿನ ಐದು ಪುತ್ರರ ಐವರಿಗೂ ಮಹಿಷಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು? ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಮಹಾ ಸಂಶಯವಿದೆ.

Verse 15

भेषजं ब्रह्महत्याया बलदेवो महाबलः । तीर्थयात्राप्रसङ्गेन कस्माच्चक्रे हलायुधः ॥

ಹಲಾಯುಧನಾದ ಮಹಾಬಲ ಬಲರಾಮನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಏಕೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು?

Verse 16

कथञ्च द्रौपदेयास्तेऽकृतदाराः महारथाः । पाण्डुनाथा महात्मानो वधमापुरनाथवत् ॥

ಮತ್ತೆ ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರು—ಮಹಾರಥರು—ಇನ್ನೂ ವಿವಾಹವಾಗದೇ ಇದ್ದರೂ, ಪುಣ್ಯಶೀಲ ಪಾಂಡವಪುತ್ರರು ರಕ್ಷಕರಿಲ್ಲದವರಂತೆ ಮರಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿದರು?

Verse 17

एतत्सर्वं विस्तरशो ममाख्यातुमिहार्हसि । भवन्तो मूढबुद्धीनामवबोधकराः सदा ॥

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಸದಾ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತ ಬುದ್ಧಿಯ ಜನರಿಗೆ ಬೋಧವನ್ನು ನೀಡಿ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವವರು.

Verse 18

इति तस्य वचः श्रुत्वा मार्कण्डेयो महामुनिः । दशाष्टदोषरहितो वक्तुं समुपचक्रमे ॥

ಅವನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಷ್ಟಾದಶ ದೋಷರಹಿತನಾದ ಮಹರ್ಷಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 19

मार्कण्डेय उवाच क्रियाकालोऽयमस्माकं समप्राप्तो मुनिसत्तम । विस्तरे चापि वक्तव्ये नैष कालः प्रशस्यते ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಕಾಲ ಈಗ ಬಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಇದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಸಮಯವಲ್ಲ।

Verse 20

ये तु वक्ष्यन्ति वक्ष्येऽद्य तानहं जैमिने तव । तथा च नष्टसन्देहं त्वां करिष्यन्ति पक्षिणः ॥

ಓ ಜೈಮಿನಿ, ಇಂದು ನಾನು ನಿನಗೆ ಅವೇ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಅವನ್ನು ಆ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ವಿವರಿಸುವರು; ಮತ್ತು ಆ ಪಕ್ಷಿಗಳೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಶಯಮುಕ್ತನನ್ನಾಗಿಸುವರು।

Verse 21

पिङ्गाक्षश्च विबोधश्च सुपुत्रः सुमुखस्तथा । द्रोणपुत्राः खगश्रेष्ठास्तत्त्वज्ञाः शास्त्रचिन्तकाः ॥

ಪಿಂಗಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ವಿಬೋಧ, ಸುಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಸುಮુખ—ದ್ರೋಣನ ಪುತ್ರರು—ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಸತ್ಯಜ್ಞರು, ಶಾಸ್ತ್ರಚಿಂತಕರು ಆಗಿದ್ದರು।

Verse 22

वेदशास्त्रार्थविज्ञाने येषामव्याहता मतिः । विन्ध्यकन्दरमध्यस्थास्तानुपास्य च पृच्छ च ॥

ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳ ಕುರಿತು ಅವರ ಬುದ್ಧಿ ಅಪ್ರತಿಹತವಾಗಿತ್ತು; ಅವರು ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಜನರು ಅವರನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಕೂಡ।

Verse 23

एवमुक्तस्तदा तेन मार्कण्डेयेन धीमता । प्रत्युवाचार्षिशार्दूलो विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಿದಾಗ, ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರಸಮಾನನಾದ ಆ ಋಷಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ನೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು।

Verse 24

जैमिनिरुवाच अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन् खगवागिव मानुषी । यत् पक्षिणस् ते विज्ञानमापुरत्यन्तदुर्लभम् ॥

ಜೈಮಿನಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇದು ಅತೀವ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ; ಮಾತುಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳಂತಿದ್ದರೂ ಅರ್ಥ ಮಾನವೀಯ—ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದವು?

Verse 25

तिर्यग्योन्यां यदि भवस्तेषां ज्ञानं कुतोऽभवत् । कथञ्च द्रोणतनयाः प्रोच्यन्ते ते पतत्रिणः ॥

ಅವರು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಾದರೆ, ಅಂಥ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು? ಮತ್ತು ಆ ರೆಕ್ಕೆಳ್ಳವರು ದ್ರೋಣನ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ?

Verse 26

कश्च द्रोणः प्रविख्यातो यस्य पुत्रचतुष्टयम् । जातं गुणवतां तेषां धर्मज्ञानं महात्मनाम् ॥

ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ರೋಣನು ಯಾರು? ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಧರ್ಮಜ್ಞರು, ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನರು, ಮಹಾತ್ಮರು.

Verse 27

मार्कण्डेय उवाच शृणुष्वावहितो भूत्वा यद्वृत्तं नन्दने पुरा । शक्रस्याप्यसरसां चैव नारदस्य च सङ्गमे ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳು; ನಾನು ಹೇಳುವಂತೆ; ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಂದನದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ), ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ನಾರದನ ಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನು.

Verse 28

नारदो नन्दनेऽपश्यत् पुंश्चलीगणमध्यगम् । शक्रं सुराधिराजानं तन्मुखासक्तलोचनम् ॥

ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ನಾರದನು ದೇವಾಧಿಪತಿ ಶಕ್ರನನ್ನು (ಇಂದ್ರನನ್ನು) ಚಪಲ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗುಂಪಿನ ಮಧ್ಯೆ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಅವರ ಮುಖಗಳ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಕಂಡನು.

Verse 29

स तेनर्षिवरिष्ठेन दृष्टमात्रः शचीपतिः । समुत्तस्थौ स्वकं चास्मै ददावासनमादरात् ॥

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಶಚೀಪತಿ ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಕೂಡಲೇ ಎದ್ದು, ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 30

तं दृष्ट्वा बलवृत्रघ्नमुत्थितं त्रिदशाङ्गनाः । प्रणेमुस्ताश्च देवर्7षि विनयावनताः स्थिताः ॥

ವೃತ್ರಹಂತನಾದ ಆ ಮಹಾಬಲ ಶಕ್ರನು ಎದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ದಿವ್ಯಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಎದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು; ಓ ದಿವ್ಯದರ್ಶಿ, ಅವರು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 31

ताभिरभ्यर्चितः सोऽथ उपविष्टे शतक्रतौ । यथार्हं कृतसम्भाषः कथाश्चक्रे मनोरमाः ॥

ಅವರಿಂದ ಸತ್ಕೃತನಾದ ಅವನು, ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಆಸೀನನಾದ ಬಳಿಕ, ಯಥೋಚಿತ ಕುಶಲಪ್ರಶ್ನಾದಿಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ರಮ್ಯವಾದ ಕಥಾಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.

Verse 32

शक्र उवाच ततः कथान्तरे शक्रस्तमुवाच महामुनिम् । देह्याज्ञां नृत्यतामासां तव याभिमतेति वै ॥

ಶಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನು ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ: “ನನಗೆ ಅನುಜ್ಞೆ ನೀಡಿ; ಈ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಸಮ್ಮತವೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ” ಎಂದು ನುಡಿದನು.

Verse 33

रम्भा वा कर्कशा वाथ उर्वश्यथ तिलोत्तमा । घृताची मेनका वापि यत्र वा भवतो रुचिः ॥

ರಂಭಾ ಅಥವಾ ಕರ್ಕಶಾ, ಇಲ್ಲವೆ ಉರ್ವಶೀ ಅಥವಾ ತಿಲೋತ್ತಮಾ; ಘೃತಾಚೀ ಅಥವಾ ಮೇನಕಾ—ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದವಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು।

Verse 34

एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठो वचो शक्रस्य नारदः । विचिन्त्याप्सरसः प्राह विनयावनताः स्थिताः ॥

ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಬಳಿಕ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದ ಅಪ್ಸರೆಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 35

युष्माकमिह सर्वासां रूपौदार्यगुणाधिकम् । आत्मानं मन्यते या तु सा नृत्यतु ममाग्रतः ॥

ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಳಗೆ ಯಾರು ತಾನು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ದಾನದಲ್ಲಿ (ಉದಾರತೆಯಲ್ಲಿ), ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೋ—ಅವಳು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲಿ।

Verse 36

गुणरूपविहीनायाः सिद्धिर्नाट्यस्य नास्ति वै । चार्वधिष्ठानवन्नृत्यं नृत्यमन्यद्विडम्बनम् ॥

ಗುಣ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಲ್ಲದ ನಾಟ್ಯವು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮನೋಹರ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ನೃತ್ಯವು ನಿಜ ನೃತ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಕೇವಲ ಅನುಕರಣ-ವಿಡಂಬನೆ ಮಾತ್ರ।

Verse 37

तद्वाक्यसमकालं च एकैकास्ता नतास्ततः । अहं गुणाधिका न त्वं न त्वं चान्या अब्रवीदिदम् ॥

ಆ ಮಾತುಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಉಳಿದವರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠೆ; ನೀವು ಅಲ್ಲ—ನೀವು ನನ್ನಿಂದ ಭಿನ್ನರೂ ಅಲ್ಲ।”

Verse 38

मार्कण्डेय उवाच तासां संभ्रममालोक्य भगवान् पाकशासनः । पृच्छ्यतां मुनिरित्याह वक्ता यां वो गुणाधिकाम् ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಭಗವಾನ್ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ)ನು ಹೇಳಿದರು—ಋಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರಿ; ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುವನು।

Verse 39

शक्रच्छन्दानुयाताभिः पृष्टस्ताभिः सनारदः । प्रोवाच यत् तदा वाक्यं जैमिने तन्निबोध मे ॥

ಶಕ್ರನೂ ವೈದಿಕ ಛಂದಸ್ಸುಗಳೂ ಜೊತೆಯಾದವರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವನು ನಾರದನೊಂದಿಗೆ ಆಗ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು। ಓ ಜೈಮಿನಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು।

Verse 40

तपस्यन्तं नगेंद्रस्थं या वः क्षोभयते बलात् । दुर्वाससं मुनिश्रेष्ठं तां वो मन्ये गुणाधिकाम् ॥

ಪರ್ವತರಾಜನ ಮೇಲೆ ಅಗ್ರ್ಯ ಋಷಿ ದುರ್ವಾಸನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಆಕೆಯನ್ನು ನಾನು ಗುಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ತ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೆಂದು ಮನ್ಯಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 41

मार्कण्डेय उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वा वेपत कन्धराः । अशक्यमेतदस्माकमिति ताश्चक्रिरे कथाः ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ಕುತ್ತಿಗೆಯವರೆಗೆ ನಡುಗಿದರು ಮತ್ತು “ಇದು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳತೊಡಗಿದರು।

Verse 42

तत्राप्सरा वपुर्नाम मुनिक्षोभणगर्विता । प्रत्युवाचाद्य यास्यामि यत्रासौ संस्थितो मुनिः ॥

ಅಲ್ಲಿ ವಪು ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆ, ಋಷಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸುವ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಗರ್ವದಿಂದ, ಉತ್ತರಿಸಿದಳು—“ಇಂದು ನಾನು ಆ ಋಷಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ।”

Verse 43

अद्य तं देहयन्तारं प्रयुक्तेन्द्रियवाजिनम् । स्मरशस्त्रगलद्रश्मिं करिष्यामि कुसारथिम ॥

ಇಂದು ನಾನು ಆ ಉದ್ರೇಕಕನನ್ನು—ಇಂದ್ರಿಯ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವವನನ್ನು, ಸ್ಮರ (ಕಾಮ) ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅವನ ಪಗ್ಗಗಳು ಜಾರುತ್ತಿರುವವನನ್ನು—ದುಷ್ಟ ಸಾರಥಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 44

ब्रह्मा जनार्दनो वापि यदि वा नीललोहितः । तमप्यद्य करिष्यामि कामबाणक्षतान्तरण् ॥

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಲಿ, ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಆಗಲಿ, ನೀಲಲೋಹಿತ (ರುದ್ರ/ಶಿವ) ಆಗಲಿ—ಇಂದು ನಾನು ಅವನನ್ನೂ ಸ್ಮರನ ಬಾಣದ ಗಾಯಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 45

इत्युक्त्वा प्रजगामाथ प्रालेयाद्रिं वपुस्तदा । मुनेस्तपः प्रभावेण प्रशान्तश्वापदाश्रमम् ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಲೇಯಾದ್ರಿ (ಹಿಮಪರ್ವತ) ಕಡೆ ಹೊರಟನು। ಮುನಿಯ ತಪಃಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆ ಆಶ್ರಮವು ಕಾಡುಮೃಗಗಳೂ ಶಾಂತಿಯಾಗಿ, ವೈರವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವ ಶಾಂತಿಸ್ಥಳವಾಯಿತು।

Verse 46

स पुंस्कोकिलमाधुर्या यत्रास्ते स महामुनिः । क्रोशमात्रं स्थितातस्मादगायत वराप्सराः ॥

ಅಲ್ಲಿ, ಆ ಮಹರ್ಷಿ ಗಂಡು ಕೋಗಿಲೆಯ ಹಾಡಿನಂತ ಮಧುರತೆಯ ಮಧ್ಯೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರಸರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹಾಡತೊಡಗಿದರು।

Verse 47

तद्गीतध्वनिमाकर्ण्य मुनिर्विस्मितमानसः । जगाम तत्र यत्रास्ते सा बाला रुचिरानना ॥

ಆ ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುನಿಯ ಮನಸ್ಸು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಸುಂದರಮುಖದ ಆ ಕನ್ಯೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೋದರು।

Verse 48

तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीं मुनिः संस्तभ्य मानसम् । क्षोभणायागतां ज्ञात्वा कोपामर्षसन्वितः ॥

ಅವಳನ್ನು ಸರ್ವಾಂಗಸుందರಿಯಾಗಿ ಕಂಡ ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವಳು ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಮರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

Verse 49

उवाचेदं ततो वाक्यं महर्षिस्तां महातपाः ।

ಆಮೇಲೆ ಆ ಮಹರ್ಷಿ, ಆ ಮಹಾಬಲ ತಪಸ್ವಿ, ಅವಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 50

यस्माद् दुःखार्जितस्येह तपसो विघ्नकारणात् । आगतासि मदोन्मत्ते मम दुःखाय खेचरि ॥

ನಾನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಆಚರಿಸಿದ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನಕಾರಿಣಿಯಾಗಿ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ. ಓ ಮತ್ತೆಯೇ, ಓ ಆಕಾಶಚಾರಿಣಿಯೇ, ನೀನು ನನ್ನ ದುಃಖಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 51

तस्मात् सुपर्णगोत्रे त्वं मत्क्रोधकलुषीकृता । जन्म प्राप्स्यसि दुष्प्रज्ञे यावद्वर्षाणि षोडश ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದೂಷಿತಳಾಗಿ ನೀನು ಸುಪರ್ಣ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಓ ದುಷ್ಟಮತೆಯೇ, ನೀನು ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವೆ.

Verse 52

निजरूपं परित्यज्य पक्षिणीरूपधारिणी । चत्वारस्ते च तनया जनिष्यन्तेऽधमाप्सराः ॥

ಆ ಪತಿತ ಅಪ್ಸರೆ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೆಣ್ಣುಪಕ್ಷಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವಳು; ಅವಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸುವರು.

Verse 53

अप्राप्य तेषु च प्रीतिं शस्त्रपूता पुनर्दिवि । वासमाप्स्यसि वक्तव्यं नोत्तरं ते कथञ्चन ॥

ಅವರ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೂ, ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ನೀನು ಪುನಃ ಸ್ವರ್ಗನಿವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ನಿನಗೆ ಇನ್ನೇನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಹೇಳಬೇಕಿಲ್ಲ.

Verse 54

इति वचनमसह्यं कोपसंरक्तदृष्टिश्चलकलबलयां तां मानिनीं श्रावयित्वा । तरलतरतरङ्गां गां परित्यज्य विप्रः प्रथितगुणगणौघां संप्रयाताः खगङ्गाम् ॥

ಆ ಗರ್ವಿತ ಸ್ತ್ರೀಯಿಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ—ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವಳು ಮಾತ್ರ ನಿರಂತರ ಅಶಾಂತವಾಗಿ ಬಡಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು—ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸದಾ ಚಂಚಲ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಕದಲುವ ಆ ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು, ಬಹುಪ್ರಶಂಸಿತ ಗುಣಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।