Shloka 7
कालविभाग-निरूपणं तथा युद्धव्यवस्था
Time-Reckoning and Mobilization Counsel
Devanagari script
अर्थानां च पुनर्ददधे नित्यं भवति संशय: । अन्यथा चिन्तितो हार्थ: पुनर्भवति सोउन्यथा,“जिन विषयोंमें दुविधा पड़ जाती है, उनमें सदा संदेह बना रहता है। किसी विषयको अन्य प्रकारसे सोचा जाता है, किंतु पता लगनेपर वह किसी और ही प्रकारका सिद्ध होता है
Transliteration
arthānāṃ ca punar dadadhe nityaṃ bhavati saṃśayaḥ | anyathā cintito hy arthaḥ punar bhavati so 'nyathā ||
Translation
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಮರುಮರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಸಂಶಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಅರ್ಥ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ.
Word by Word
अर्थानाम्of matters/things (topics)
अर्थानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
ददधेhe placed/put; he applied (his mind)
ददधे:
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
भवतिarises/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent (Laṭ), Third, Singular, Parasmaipada
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्यथाotherwise; in another way
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
चिन्तितःthought/considered
चिन्तितः:
TypeVerb
Rootचिन्त्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
अर्थःmatter/meaning/thing
अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
भवतिbecomes/turns out
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent (Laṭ), Third, Singular, Parasmaipada
सःthat/he
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्यथाotherwise; differently
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes