Shloka 6
Arjuna’s Self-Identification and the Ten Names
Uttara–Arjuna Saṃvāda
“रूक्ष वर्णवाले अद्भुत बादल भी दृष्टिगोचर हो रहे हैं। म्यानोंसे अनेक प्रकारके शस्त्र निकल रहे हैं ।। शिवाश्चव विनदन्त्येता दीप्तायां दिशि दारुणा: | हयाश्चाश्रूणि मुज्चन्ति ध्वजा: कम्पन्त्यकम्पिता:
śivāś caiva vinadanty etā dīptāyāṃ diśi dāruṇāḥ | hayāś cāśrūṇi muñcanti dhvajāḥ kampanty akampitāḥ ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ದಹಿಸುತ್ತಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ನರಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿವೆ. ಕುದುರೆಗಳು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಿವೆ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಚಲವಾಗಿರುವ ಧ್ವಜಗಳೂ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಘೋರ ಅಪಶಕುನಗಳು; ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಕಟವನ್ನೂ, ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಉಂಟಾಗುವ ಧರ್ಮಕ್ಷೋಭವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how moral and political disorder is mirrored by ominous signs in nature; such portents warn rulers and warriors to reflect on dharma, restrain rash action, and recognize the gravity of impending conflict.
Vaiśampāyana reports frightening portents—jackals howling in a fiery quarter, horses weeping, and even steady banners trembling—signaling that a dangerous turn of events is near.