Shloka 13
Avanti–Narmadā–Puṣkara Tīrtha-Kathana (धौम्यकथितं तीर्थवर्णनम्)
बहुमूलफला चापि कौशिकी भरतर्षभ । विश्वामित्रो5 ध्यगाद् यत्र ब्राह्मणत्वं तपोधन:,'प्रभो! वहाँ पितरोंके लिये दिया हुआ अन्न अक्षय होता है। भरतश्रेष्ठ! वहीं फल्गु नामवाली पुण्यसलिला महानदी है और वहीं बहुत-से फल-मूलोंवाली कौशिकी नदी प्रवाहित होती है जहाँ तपोधन विश्वामित्र ब्राह्मणत्वको प्राप्त हुए थे
Vaiśampāyana uvāca: bahu-mūla-phalā cāpi Kauśikī bharatarṣabha | Viśvāmitro 'dhyagād yatra brāhmaṇatvaṃ tapodhanaḥ ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬೇರು-ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಕೌಶಿಕೀ ನದಿಯೂ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಪೋಧನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Austerity and disciplined striving (tapas) can transform one’s spiritual standing; sacred places are remembered not only for natural beauty but for exemplary moral and ascetic achievements associated with them.
Vaiśampāyana is describing a holy region during the tirtha-context of Vana Parva, identifying the river Kauśikī and marking it as the place where the sage Viśvāmitra—renowned for intense tapas—attained brāhmaṇa status.