Shloka 7
Dharma-śaṅkā-nivāraṇa: Yudhiṣṭhira’s Response on Karma-Phala and Trust in Dharma
Devanagari script
सर्वे हि स्वं समुत्थानमुपजीवन्ति जन्तव: । अपि धाता विधाता च यथायमुदके बक:,यह जलके समीप जो बगुला बैठकर (मछलीके लिये) ध्यान लगा रहा है, उसीके समान ये सभी प्राणी अपने उद्योगका आश्रय लेकर जीवन धारण करते हैं। धाता और विधाता भी सदा सृष्टिपालनके उद्योगमें लगे रहते हैं
Translation
ನೀರಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಮೀನುಗಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವ ಬಕನಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಧಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ ಕೂಡ ಸೃಷ್ಟಿ-ಪಾಲನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
Word by Word
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
स्वम्one's own
स्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Accusative, Singular
समुत्थानम्effort/enterprise; self-exertion
समुत्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमुत्थान
FormNeuter, Accusative, Singular
उपजीवन्तिlive by; subsist on
उपजीवन्ति:
TypeVerb
Rootउप-जीव्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
जन्तवःcreatures/living beings
जन्तवः:
Karta
TypeNoun
Rootजन्तु
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
धाताthe Creator/Ordainer (Dhātā)
धाता:
Karta
TypeNoun
Rootधातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
विधाताthe Disposer/Arranger (Vidhātā)
विधाता:
Karta
TypeNoun
Rootविधातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अयम्this (one)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
उदकेin water
उदके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउदक
FormNeuter, Locative, Singular
बकःcrane/heron
बकः:
Karta
TypeNoun
Rootबक
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes