Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

यक्षने पूछा--मनुष्यकी आत्मा क्‍या है? इसका दैवकृत सखा कौन है? इसका उपजीवन (जीवनका सहारा) क्या है? और इसका परम आश्रय क्या है? ।। युधिछिर उवाच पुत्र आत्मा मनुष्यस्य भार्या दैवकृतः सखा | उपजीवनं च पर्जन्यो दानमस्य परायणम्‌,युधिष्ठिर बोले--पुत्र मनुष्यकी आत्मा है, स्त्री इसकी दैवकृत सहचरी है, मेघ उपजीवन है और दान इसका परम आश्रय है

yudhiṣṭhira uvāca | putra ātmā manuṣyasya bhāryā daivakṛtaḥ sakhā | upajīvanaṃ ca parjanyo dānam asya parāyaṇam ||

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಪುತ್ರನೇ ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮ; ಪತ್ನಿ ದೈವಕೃತ ಸಖಿ. ಪರ್ಜನ್ಯ (ಮಳೆ ತರುವ ಮೇಘಗಳು) ಅವನ ಉಪಜೀವನ; ದಾನವೇ ಅವನ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ.

यक्षेनby the Yaksha
यक्षेन:
Karta
TypeNoun
Rootयक्ष
FormMasculine, Instrumental, Singular
पृष्टाasked (was asked)
पृष्टा:
Karma
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
मनुष्यस्यof a man / of a human
मनुष्यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Singular
आत्माson
आत्मा:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रःthe son
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
आत्माself / (here) soul, very self
आत्मा:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मनुष्यस्यof a man
मनुष्यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Singular
भार्याwife
भार्या:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
दैवकृतःmade by fate / ordained by the divine
दैवकृतः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootदैवकृत
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle used adjectivally)
सखाfriend / companion
सखा:
Karta
TypeNoun
Rootसखि/सखा
FormMasculine, Nominative, Singular
उपजीवनम्means of subsistence / livelihood
उपजीवनम्:
Karta
TypeNoun
Rootउपजीवन
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पर्जन्यःrain-cloud / rain
पर्जन्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्जन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
दानम्giving / charity
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्यof him / of this (man)
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
परायणम्supreme refuge / final resort
परायणम्:
Karta
TypeNoun
Rootपरायण
FormNeuter, Nominative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
putra (son)
B
bhāryā (wife)
P
Parjanya (rain-cloud/rain)