Shloka 26
Kṣānti–Tejas Viveka: Prahlāda’s Instruction to Bali
Draupadī’s Application
अभिषक्तो हाभिषजेदाहन्याद् गुरुणा हतः । एवं विनाशो भूतानामथधर्म: प्रथितो भवेत्,यदि कोई अपनेको सतावे तो स्वयं भी उसको सतावे। औरोंकी तो बात ही कया है, यदि गुरुजन अपनेको मारें तो उन्हें भी मारे बिना न छोड़े; ऐसी धारणा रखनेके कारण सब प्राणियोंका ही विनाश हो जाता है और अधर्म बढ़ जाता है
abhiśakto hābhiṣajed āhanyād guruṇā hataḥ | evaṁ vināśo bhūtānām atha dharmaḥ prathito bhavet ||
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು— “ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ಪ್ರತಿಶಾಪ ನೀಡಿದರೆ, ಹೊಡೆತ ತಿಂದವನು ಪ್ರತಿಹೊಡೆತ ಮಾಡಿದರೆ—ಗುರು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನನ್ನೇ ಹೊಡೆಯುವುದಾದರೆ—ಅಂಥ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ವಿನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ಅಧರ್ಮವೇ ‘ಧರ್ಮ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Unrestricted retaliation—answering curse with curse and violence with violence, even against elders—destroys social and moral order; it makes adharma appear as dharma. The verse argues for restraint and reverence as safeguards of dharma.
Yudhiṣṭhira reflects on the consequences of adopting retaliation as a rule of conduct. He warns that if everyone responds in kind to harm, including harm from revered teachers, society collapses into mutual destruction and moral confusion.