Shloka 25
Kṣānti–Tejas Viveka: Prahlāda’s Instruction to Bali
Draupadī’s Application
यदि न स्युर्मानुषेषु क्षमिण: पृथिवीसमा: । न स्यात् संधिर्मनुष्याणां क्रोधमूलो हि विग्रह:,यदि मनुष्योंमें पृथ्वीके समान क्षमाशील पुरुष न हों तो मानवोंमें कभी सन्धि हो ही नहीं सकती; क्योंकि झगड़ेकी जड़ तो क्रोध ही है
yadi na syur mānuṣeṣu kṣamiṇaḥ pṛthivī-samāḥ | na syāt sandhir manuṣyāṇāṁ krodha-mūlo hi vigrahaḥ ||
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು— “ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಂತೆ ಕ್ಷಮಾಶೀಲರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಾನವರ ನಡುವೆ ಸಂಧಿ ಎಂದಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ವಿಘ್ರಹದ ಮೂಲ ಕ್ರೋಧವೇ.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Forgiveness (kṣamā) is essential for social harmony: without patient, earth-like forbearance, no lasting reconciliation (sandhi) can occur, because anger is the primary source of disputes.
Yudhiṣṭhira reflects on human conduct and governance, emphasizing that peace-making depends on the presence of forgiving individuals who can absorb offenses without escalating them into conflict.