Shloka 23
Jatāyu’s Resistance, Sītā’s Traces, Kabandha’s Release, and the Path to Sugrīva (Āraṇyaka-parva 263)
तथा करिष्ये त्वत्प्रीत्येत्येवमुक्त्वा सुयोधनम्,“तुमपर प्रेम होनेके कारण मैं वैसा ही करूँगा', दुर्योधनसे ऐसा कहकर विप्रवर दुर्वासा जैसे आये थे, वैसे ही चले गये। उस समय दुर्योधनने अपने-आपको कृतार्थ माना
tathā kariṣye tvat-prītyety evam uktvā suyodhanam, durvāsā vipra-varaḥ yathā āgataḥ tathāiva jagāma; tadā duryodhanaḥ svayam ātmānaṃ kṛtārthaṃ mene.
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— “ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.” ಎಂದು ಸುಯೋಧನನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ ದುರ್ವಾಸನು ಬಂದಂತೆ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹೊರಟುಹೋದನು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕೃತಾರ್ಥನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು—ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು, ಮುನಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಲಾಭ ದೊರಕಿತು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the pursuit of advantage through pleasing powerful ascetics can inflate pride and a sense of triumph. Ethically, it points to the danger of mistaking short-term success or external favor for true dharmic accomplishment.
Durvāsā assures Duryodhana that he will act out of affection for him, then departs. Duryodhana, interpreting this assurance as a decisive gain, feels his objective has been fulfilled and regards himself as successful.