Shloka 12

Jatāyu’s Resistance, Sītā’s Traces, Kabandha’s Release, and the Path to Sugrīva (Āraṇyaka-parva 263)

Devanagari script

इत्युक्त्वा गच्छति स्नातुं प्रत्यागच्छति वै चिरात्‌ । न भोक्ष्याम्यद्य मे नास्ति क्षुधेत्युक्त्वैत्यदर्शनम्‌,वे मुनि कभी कहते कि 'राजन्‌! मैं बहुत भूखा हूँ, मुझे शीघ्र भोजन दो” ऐसा कहकर वे स्नान करनेके लिये चले जाते और बहुत देरके बाद लौटते थे। लौटकर वे कह देते--'मैं नहीं खाऊँगा; आज मुझे भूख नहीं है” ऐसा कहकर अदृश्य हो जाते थे

Transliteration

ity uktvā gacchati snātuṃ pratyāgacchati vai cirāt | na bhokṣyāmy adya me nāsti kṣudhety uktvaity adarśanam ||

Translation

ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಮರಳಿ ಬಂದು—“ನಾನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ; ಇಂದು ನನಗೆ ಹಸಿವು ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಂತರಧಾನನಾಗುತ್ತಿದ್ದ.

Word by Word

इतिthus

उक्त्वाhaving said

गच्छतिhe goes

स्नातुम्to bathe

प्रत्यागच्छतिhe returns

वैindeed

चिरात्after a long time

नnot

भोक्ष्यामिI will eat

अद्यtoday

मेof me / to me

नnot

अस्तिthere is

क्षुधाhunger

इतिthus

उक्त्वाhaving said

एतिhe goes

अदर्शनम्invisibility / out of sight

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśaṃpāyana

a muni (sage/ascetic, implied)

a king (rājan, implied)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes