Shloka 21
द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality
शत्रुओंने मेरी हँसी उड़ायी है। मुझे अपने पौरुषका अभिमान था; किंतु यहाँ मैं कोई पुरुषार्थ न दिखा सका। पराक्रमी पाण्डवोंने अवहेलनापूर्ण दृष्टिसे मुझे देखा है। (ऐसी दशामें मुझे इस जीवनसे विरक्ति हो गयी है)
śatrubhiḥ me hāsyaṃ kṛtam; mama pauruṣe ’bhimāna āsīt, kintu iha ahaṃ kiñcid api puruṣārthaṃ na darśitavān. parākramibhiḥ pāṇḍavaiḥ avajñayā dṛṣṭyā ahaṃ dṛṣṭaḥ. (evaṃvidhāyāṃ daśāyāṃ mama asmin jīvite viraktir utpannā)
ಶತ್ರುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನನಗೆ ನನ್ನ ಪೌರುಷದ ಅಭಿಮಾನವಿತ್ತು; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಪುರುಷಾರ್ಥವನ್ನೂ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಪಾಂಡವರು ನನ್ನನ್ನು ಅವಹೇಳನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಜೀವನದ ಮೇಲೆಯೇ ನನಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಬಂದಿದೆ.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how pride tied to status and prowess can collapse into despair when confronted with failure and public humiliation. Ethically, it warns that wounded ego—rather than reflective self-correction—can drive destructive choices, especially within a warrior code that equates worth with visible valor.
Duryodhana speaks after experiencing a humiliating setback: enemies ridicule him, and the Pāṇḍavas’ contemptuous look intensifies his sense of disgrace. He confesses that he could not demonstrate any meaningful prowess, and this shame turns into a stated disgust for life.