Shloka 186
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
स्रोतसासकृदाक्षिप्तं द्वियमाणं बलीयसा । इस प्रकार यह संसार असहाय तथा मोह, शोकमें डूबा हुआ है। कर्मोके अत्यन्त प्रबल प्रवाहमें पड़कर बार-बार उसकी आधि-व्याधिरूपी तरंगोंके थपेड़े सहता और विवश होकर इधर-से-उधर बहता रहता है
srotasā sakṛd ākṣiptaṃ dvīyamāṇaṃ balīyasā |
ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ವಸ್ತು ನದಿಯ ಸ್ರೋತಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದು ಮರುಮರು ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ತೂಗಾಡುವಂತೆ, ಈ ಲೋಕವೂ ಅಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಮೋಹ ಮತ್ತು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ. ಕರ್ಮಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಅದು ಪುನಃಪುನಃ ಆಧಿ-ವ್ಯಾಧಿ ಎಂಬ ಅಲೆಗಳ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇತ್ತಿಂದತ್ತ ತೇಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
व्याध उवाच
Educational Q&A
Saṃsāra is driven by the powerful current of karma; when one is seized by it, one becomes helplessly tossed between pleasure and pain. The ethical implication is to cultivate discernment and steadiness (dharma-based conduct and inner detachment) rather than being carried away by delusion and grief.
The Vyādha is instructing his listener through a vivid metaphor: like an object swept into a river, the embodied being is dragged by forces stronger than itself. He explains the human condition—repeatedly battered by suffering—so the listener may turn toward dharma and clarity.