Shloka 1563
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
Devanagari script
व्याधयो विनिवार्यन्ते मृगा व्याधैरिव द्विज । ब्रह्म! (उनका भोग पूरा होनेपर) ओषधियोंका संग्रह करनेवाले चिकित्साकुशल चतुर चिकित्सक उन रोगव्याधियोंका उसी प्रकार निवारण कर देते हैं, जैसे व्याध मृगोंको भगा देते हैं
Transliteration
vyādhayo vinivāryante mṛgā vyādhair iva dvija | brahman (bhoga-pūrṇe) oṣadhī-saṃgraha-kauśala-catura-cikitsakāḥ tā roga-vyādhīḥ tathā vinivārayanti yathā vyādho mṛgān apākaroti ||
Translation
ಓ ದ್ವಿಜನೇ! ರೋಗವ್ಯಾಧಿಗಳು ಬೇಟೆಗಾರರು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವಂತೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಭೋಗಕಾಲ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ವೈದ್ಯಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಚತುರನಾದ ವೈದ್ಯನು ಆ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಬೇಟೆಗಾರನು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುವಂತೆ.
Word by Word
व्याधयःdiseases
व्याधयः:
Karta
TypeNoun
Rootव्याधि
FormMasculine, Nominative, Plural
विनिवार्यन्तेare warded off / are removed
विनिवार्यन्ते:
TypeVerb
Rootवि-नि-√वृ (वरणे/निवारणे)
FormPresent, Atmanepada (passive sense), Third, Plural
मृगाःdeer / wild animals
मृगाः:
Karta
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Nominative, Plural
व्याधैःby hunters
व्याधैः:
Karana
TypeNoun
Rootव्याध
FormMasculine, Instrumental, Plural
इवlike / as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्रह्मन्O Brahman / O holy one
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine/Neuter, Vocative, Singular
Speaker
व्याध उवाच
Characters & Entities
V
Vyādha (hunter)D
Dvija/Brahman (Brahmin addressee)M
mṛga (deer)O
oṣadhi (medicinal herbs)C
cikitsaka (physician)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes