Shloka 42
धुन्धुर्नाम महादैत्यो मधुकैटभयो: सुतः । कुवलाश्चश्व नृपतिर्धुन्धुमार इति स्मृत:,सज्जनशिरोमणे! इस प्रकार मधुकैटभ-कुमार महादैत्य धुन्धु कुवलाश्वके हाथसे मारा गया और राजा कुवलाश्चकी धुन्धुमार नामसे प्रसिद्धि हुई
dhundhur nāma mahādaityo madhukaiṭabhayoḥ sutaḥ | kuvalāśvaś ca nṛpatir dhundhumāra iti smṛtaḥ ||
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು— ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭರ ಪುತ್ರನಾದ ‘ಧುಂಧು’ ಎಂಬ ಮಹಾದೈತ್ಯನಿದ್ದನು. ಆ ಧುಂಧುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಕಾರಣ ರಾಜ ಕುವಲಾಶ್ವನು ‘ಧುಂಧುಮಾರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಆಡಳಿತಗಾರನ ಖ್ಯಾತಿ ಲೋಕಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರಜಾಹಿತ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭಂಗ ತರುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿನಾಶದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
A ruler’s true renown arises from dharmic protection—removing destructive forces that endanger society—so that power becomes service to order rather than mere conquest.
Mārkaṇḍeya identifies Dhundhu as a powerful demon descended from Madhu and Kaiṭabha, and explains that King Kuvalāśva gained the epithet Dhundhumāra because he killed Dhundhu.