Shloka 23
ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
Devanagari script
तदा तत्प्रतिकाराच्च सततं चाविचिन्तनात् । आधिव्याधिप्रशमनं क्रियायोगद्धयेन तु,'समयपर इन चारों कारणोंका प्रतीकार करना एवं कभी भी उसका चिन्तन न करना --ये दो क्रियायोग (दुःखनिवारक उपाय) हैं। इन्हींसे आधि-व्याधिकी शान्ति होती है
Transliteration
tadā tatpratikārāc ca satataṁ cāvicintanāt | ādhivyādhipraśamanaṁ kriyāyogadvayena tu ||
Translation
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಆಗ ಆ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸದಾ ಚಿಂತಿಸದೆ ಇರುವುದು—ಈ ಎರಡು ಕ್ರಿಯಾಯೋಗಗಳಿಂದಲೇ ಆಧಿ (ಮಾನಸಿಕ ವ್ಯಥೆ) ಮತ್ತು ವ್ಯಾಧಿ (ರೋಗ) ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
Word by Word
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
तत्that (thing/that matter)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, nominative/accusative, singular
प्रतिकारात्from/through remedy, counteraction
प्रतिकारात्:
Apadana
TypeNoun
Rootप्रतिकार
Formmasculine, ablative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सततम्constantly
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अविचिन्तनात्from non-thinking, from not brooding
अविचिन्तनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअविचिन्तन
Formneuter, ablative, singular
आधि-व्याधि-प्रशमनम्pacification of mental distress and disease
आधि-व्याधि-प्रशमनम्:
Karma
TypeNoun
Rootआधिव्याधिप्रशमन
Formneuter, nominative/accusative, singular
क्रियायोगात्from/through the discipline of action; practical means
क्रियायोगात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्रियायोग
Formmasculine, ablative, singular
धियेनby understanding/intelligence
धियेन:
Karana
TypeNoun
Rootधि
Formfeminine, instrumental, singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes