Shloka 206
उत्तङ्कोपाख्यानप्रारम्भः — Uttanka’s Tapas, Viṣṇu-stuti, and the Dhundhumāra Prophecy
Opening
ब्राह्मण: कुपितो हन्यादपि लोकानू् प्रतिज्ञया । निष्पाप नरेश! मेरी इस कल्याणमयी वाणीको समझो, जिसे मैं अभी तुम्हें सुना रहा हूँ। युधिष्ठिर! तुम्हें कभी किसी ब्राह्मणका तिरस्कार नहीं करना चाहिए; क्योंकि यदि ब्राह्मण कुपित हो जाय और किसी बातकी प्रतिज्ञा कर ले, तो वह उस प्रतिज्ञाके अनुसार सम्पूर्ण लोकोंका विनाश कर सकता है
brāhmaṇaḥ kupito hanyād api lokān pratijñayā | niṣpāpa nareśa mama etāṃ kalyāṇamayīṃ vācaṃ budhyasva yām ahaṃ te ’dya śrāvayiṣyāmi | yudhiṣṭhira tvayā kadācid api brāhmaṇo na tiraskartavyaḥ; yato brāhmaṇaḥ kupito bhavet kasyāṃcid vastuni pratijñāṃ ca kuryāt, sa tasyāḥ pratijñāyā anurūpaṃ samagrān lokān vināśayituṃ śaknoti |
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು— “ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯ ಬಲದಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲನು. ಪಾಪರಹಿತ ರಾಜನೇ! ನಾನು ಈಗ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಿರುವ ಈ ಮಂಗಳಕರ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾ! ನೀನು ಎಂದಿಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರೋಷಗೊಂಡು ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗೆ ಬದ್ಧನಾದರೆ, ಆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಂತೆ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ವಿನಾಶವನ್ನು ತರಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಅವನಿಗಿದೆ.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a king must never insult a Brahmin, because the moral-spiritual force of a Brahmin’s anger, especially when bound by a vow (pratijñā), is portrayed as world-shaking; it is a warning about respecting dharma-bearing persons and the grave consequences of contempt.
Mārkaṇḍeya is instructing Yudhiṣṭhira, offering auspicious counsel on royal conduct: he cautions him against disparaging Brahmins and emphasizes the feared potency of their vows when provoked.