Shloka 12
Adhyāya 96: Nārada Guides Mātali in Varuṇa’s Realm
Varuṇa-loka Darśana
इस प्रसंगमें कन्यादान करनेके लिये वर ढूँढ़नेवाले मातलिके इस प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया करते हैं ।।
mataḥ trailokyarājasya mātalināma sārathiḥ | tasyākaivā kule kanyā rūpato lokaviśrutā ||
ಕಣ್ವನು ಹೇಳಿದನು—ಕನ್ಯಾದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ವರನನ್ನು ಹುಡುಕುವವರು ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಾಜ ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ಸಾರಥಿ ಮಾತಲಿ ಎಂಬವನು. ಅವನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮಗಳು ಇದ್ದಳು; ಅವಳು ತನ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.
कण्व उवाच
Educational Q&A
The verse frames marriage (especially kanyādāna) as a dharmic act guided by precedent and careful selection: families cite exemplary ancient histories to justify and refine the search for a worthy bridegroom, emphasizing responsibility toward lineage and social order.
Kaṇva introduces an old, well-known story used as an example in discussions of arranging a daughter’s marriage. He begins by identifying Mātali, Indra’s charioteer, and notes that Mātali had a single daughter celebrated for her beauty—setting the stage for the ensuing account of finding her a suitable match.