Shloka 11
Udyoga Parva, Adhyāya 72 — Bhīmasena’s counsel on conciliation and Duryodhana’s disposition
पितामहस्य द्रोणस्य विदुरस्थ च धीमत:ः । ब्राह्मणानां च साधूनां राज्ञश्ष नगरस्य च
pitāmahasya droṇasya vidurasya ca dhīmataḥ | brāhmaṇānāṃ ca sādhūnāṃ rājñaś ca nagarasya ca ||
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ! ಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿದುರ, ಸಜ್ಜನರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜನು ಮತ್ತು ನಗರದ ಜನರು ನೋಡುತ್ತಿರಲೂ—ನೀನು ದಾನಶೀಲ, ಮೃದುಸ್ವಭಾವ, ಮನಸ್ಸು-ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಧರ್ಮಪರಾಯಣ ಮತ್ತು ಸರ್ವಹಿತೈಷಿ ಆಗಿದ್ದರೂ—ಕ್ರೂರ ದುರ್ಯೋಧನನು ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ಕಪಟದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ ದೋಚಿದನು. ಆ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವನು ಇಂದಿಗೂ ಲಜ್ಜೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Public wrongdoing becomes graver when committed before elders, teachers, and the civic community; ethical failure is not only the act of deceit but also the absence of shame and accountability afterward. The passage contrasts the victim’s virtues (self-control, generosity, dharma) with the perpetrator’s shameless fraud.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Yudhiṣṭhira recalls the earlier dice-game injustice: Duryodhana cheated and dispossessed them in full view of Bhīṣma, Droṇa, Vidura, respected brāhmaṇas, the king, and the citizens—highlighting both the court’s moral collapse and Duryodhana’s continued lack of remorse.