Shloka 22
धृतराष्ट्रस्य बलाबलचिन्ता
Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Strength and Preference for Śama
क्षयोदयो<यं सुमहान् कुरूणां प्रत्युपस्थित: । अस्य चेत् कलहस्यान्त: शमादन्यो न विद्यते
kṣayodayo ’yaṃ sumahān kurūṇāṃ pratyupasthitaḥ | asya cet kalahasyāntaḥ śamād anyo na vidyate ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಕುರುಗಳ ಮೇಲೆ ವಿನಾಶವೂ ಮಹಾ ಉಲ್ಟಾಪಲ್ಟವೂ ತರಲಿರುವ ಮಹಾ ತಿರುವು ಸಮೀಪಿಸಿದೆ. ಈ ಕಲಹದ ಅಂತ್ಯ ಶಾಂತಿ-ಸಂಧಿಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದರೆ, ಸಂಧಿಯೇ ನನಗೆ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಕುಂತೀಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ; ನಾನು ಸದಾ ಪಾಂಡವರೇ ಕೌರವರಿಗಿಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When a conflict threatens collective ruin, dharma favors śama—restraint, pacification, and settlement—over escalation into war, especially when war is both morally improper and strategically disastrous.
The narrator frames the Kuru situation as a decisive crisis: destruction is imminent unless the quarrel is ended through peace-making. The statement also underscores the perceived superiority of the Pāṇḍavas, warning against initiating war with them.