Shloka 19
उद्योगपर्व — अध्याय २५: संजयदूतवाक्यम्
Sañjaya’s Envoy-Speech on Peace
सो>तं न पश्यामि परीक्षमाण: कथं स्वस्ति स्यात् कुरुसृंजयानाम् । आत्िश्वर्यो धृतराष्ट्र: परेभ्य: प्रत्राजिते विदुरे दीर्घदृष्टो
sa taṁ na paśyāmi parīkṣamāṇaḥ kathaṁ svasti syāt kurusṛñjayānām | atiśvaryo dhṛtarāṣṭraḥ parebhyaḥ pratrājite vidure dīrghadṛṣṭaḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿದರೂ ಕರುಗಳಿಗೂ ಸೃಂಜಯರಿಗೂ ಎರಡಕ್ಕೂ ಕ್ಷೇಮ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದೆಂದು ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಐಶ್ವರ್ಯದ ಮದದಿಂದ ಮತ್ತನಾಗಿ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ವಿದುರನನ್ನು ದೇಶನಿರ্বাসನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಸಿ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಂದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಬಾಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಲೋಭಿ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಂಧಿ ಮಾತ್ರ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಪಾಂಡವರು ವನಕ್ಕೆ ಹೋದ ಬಳಿಕ ಅವರು ನಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ತಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.
संजय उवाच
Educational Q&A
When rulers are driven by greed and power, they silence or exile wise counsel, making genuine welfare (svasti) for all sides impossible; diplomacy without ethical restraint cannot prevent conflict.
Sanjaya assesses the political situation and concludes that peace is unlikely: Dhṛtarāṣṭra, having expelled the prudent Vidura and seeking to seize the opponents’ sovereignty, cannot sustain a stable treaty, especially after the Pāṇḍavas’ forest-exile led the Kaurava side to treat their property as its own.