Shloka 27
Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana
Keśava-vākya aftermath
“जो मनुष्य सत्पुरुषोंकी सम्मतिका उल्लंघन करके दुष्टोंक मतके अनुसार चलता है, उसके सुहृद् उसे शीघ्र ही विपत्तिमें पड़ा देख शोकके भागी होते हैं ।। मुख्यानमात्यानुत्सृज्य योनिहीनान् निषेवते । स घोरामापदं प्राप्य नोत्तारमधिगच्छति,“जो अपने मुख्य मन्त्रियोंको छोड़कर नीच प्रकृतिके लोगोंका सेवन करता है, वह भयंकर विपत्तिमें फँसकर अपने उद्धारका कोई मार्ग नहीं देख पाता है
mukhyān amātyān utsṛjya yonihīnān niṣevate | sa ghorām āpadaṁ prāpya nottāram adhigacchati ||
ಸಜ್ಜನರ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ದುಷ್ಟರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನನ್ನು, ಶೀಘ್ರವೇ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಸುಹೃದರು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀಚ ಸ್ವಭಾವದವರ ಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಘೋರ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ಪಾರಾಗುವ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾರನು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler (or any person) should heed the counsel approved by the virtuous and rely on competent, principal advisers; abandoning them to follow base or wicked influences leads to severe disaster with no clear path to recovery.
In the Udyoga Parva’s deliberative context, Vaiśaṃpāyana states a general maxim on governance and conduct: rejecting trusted ministers and aligning with unworthy associates brings imminent calamity, causing even one’s friends to grieve.