Shloka 3
Udyoga Parva, Adhyāya 101: Bhogavatī-varṇana, Nāga-vaṃśa-kathana, and Sumukha-vivāha-prastāva
ये सुरभि पृथ्वीके सारतत्त्वसे प्रकट, छः रसोंके सारभागसे संयुक्त एवं सर्वोत्तम, अनिर्वचनीय एकरसरूप क्षीरको सदा अपने स्तनोंसे प्रवाहित करती रहती हैं ।। अमृतेनाभितृप्तस्य सारमुद्गिरत: पुरा । पितामहस्य वदनादुदतिष्ठ दनिन्दिता
amṛtenābhitṛptasya sāram udgirataḥ purā | pitāmahasya vadanād udatīṣṭha daninditā ||
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಅನಿಂದಿತೆ! ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಮೃತದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಾರವನ್ನು ಉದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ವದನದಿಂದ ಇದು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಆ ಸುರಭಿ ಭೂಮಿಯ ಸಾರತತ್ತ್ವದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ಆರು ರಸಗಳ ಸಾರದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತಳಾಗಿ—ಏಕರಸರೂಪವಾದ, ಅನಿರ್ವಚನೀಯ ಹಾಗೂ ಅನುತ್ತಮ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಸದಾ ಹರಿಸುತ್ತಾಳೆ।”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames nourishment (milk/essence) as divinely sourced and intrinsically pure, suggesting that sustaining life and social order depends on preserving what is ‘sāra’—the best, ethical essence—rather than pursuing mere power or conflict.
Nārada recounts an ancient origin account: from Brahmā, satisfied with amṛta and speaking forth the essence, a wondrous substance (linked with Surabhi’s ever-flowing milk) is said to have arisen, emphasizing a sacred provenance for life-sustaining abundance.