Shloka 43
Vṛtra’s Cosmic Threat, Viṣṇu’s Upāya, and the Conditional Vulnerability
Udyoga-parva 10
विष्णु त्रिभुवनश्रेष्ठ पूजयामास धर्मवित् । ततो हते महावीर्यें वृत्रे देवभयंकरे
viṣṇuṃ tribhuvanaśreṣṭhaṃ pūjayāmāsa dharmavit | tato hate mahāvīrye vṛtre devabhayaṅkare |
ಶಲ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಧರ್ಮವಿತ್ತನಾದ ದೇವರಾಜನು ತ್ರಿಭುವನಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಅನಂತರ ದೇವರಿಗೆ ಭಯಂಕರನಾದ ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತ ವೃತ್ರನು ಹತನಾದಾಗ, ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಜನಿತ ಅಸತ್ಯದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಇಂದ್ರನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಶೋಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು; ತ್ರಿಶಿರಸನ ವಧದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪವು ಮೊದಲೇ ಅವನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು॥
शल्य उवाच
Educational Q&A
Even when a deed appears to secure victory or safety, violating trust and committing grave wrongdoing (asatya, viśvāsa-ghāta, brahmahatyā) produces inner torment and moral consequence; devotion and ritual honor cannot simply erase ethical culpability without confronting the fault.
After Vṛtra, a fearsome enemy of the gods, is killed, the narrative turns to Indra’s inner state: he becomes mentally distressed, burdened by the sense of betrayal and by the already-present stain of brahmahatyā connected with the killing of Triśiras; alongside this, worship of Viṣṇu is mentioned as a significant act in the aftermath.