Adhyaya 27

Verse 1

है अर ० छा | क्र सप्तविशो<्ध्याय: सभी स्त्री-पुरुषोंका अपने मरे हुए सम्बन्धियोंको जलांजलि देना

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಅವರು ಮಂಗಳಕರವಾದ, ಪುಣ್ಯಜಲಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ, ನಿರ್ಮಲ-ಪ್ರಶಾಂತವಾದ, ವಿಶಾಲರೂಪಿಣಿಯಾದ ಹಾಗೂ ಮಹಾವನಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾದ ಗಂಗಾತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹತರಾದ ಸ್ವಜನರಿಗಾಗಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಜಲಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪ್ರೇತಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು—ಯುದ್ಧವಿನಾಶದ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಧರ್ಮವೇ ಶೋಕಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು।

Verse 2

भूषणान्युत्तरीयाणि वेष्टनान्यवमुच्य च | ततः पितृणां भ्रातृणां पौत्राणां स्वजनस्य च

ಅವರು ಆಭರಣಗಳು, ಉತ್ತರೀಯ ಮತ್ತು ವೇಷ್ಠನಗಳು (ಆವರಣಗಳು) ತೆಗೆದುಹಾಕಿ; ನಂತರ ತಂದೆ, ಸಹೋದರ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸ್ವಜನರಿಗಾಗಿ ಶೋಕಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು।

Verse 3

पुत्राणामार्यकाणां च पतीनां च कुरुस्त्रिय: । उदकं चक्रिरे सर्वा रुदत्यो भृशदु:खिता:

ಕುರುಸ್ತ್ರೀಯರು ತೀವ್ರ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ—ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರು, ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಪತಿಗಳಿಗಾಗಿ—ಎಲ್ಲರೂ ಜಲಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರು।

Verse 4

वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! वे युधिष्ठिर आदि सब लोग कल्याणमयी

ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಸುಹೃದರೂ ಜಲಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ವೀರಪತ್ನಿಯರು ವೀರರಿಗಾಗಿ ಜಲ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ದೃಶ್ಯ ಗಂಭೀರ ಶೋಕದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕರುಣಾಮಯವಾಯಿತು।

Verse 5

तनन्‍्महोदधिसंकाशं निरानन्दमनुत्सवम्‌

ಅದು ಮಹಾಸಾಗರದಂತೆ—ಆದರೆ ಆನಂದವಿಲ್ಲದೆ, ಉತ್ಸವವಿಲ್ಲದೆ।

Verse 6

ततः कुन्ती महाराज सहसा शोककर्शिता

ಆಮೇಲೆ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಕುಂತಿ ಅಚಾನಕ ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶಳಾಗಿ—ಆ ವಿಪತ್ತಿನ ನಂತರ—ದುಃಖದ ವಶಳಾದಳು।

Verse 7

यः स वीरो महेष्वासो रथयूथपयूथप:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ಅದೇ ವೀರ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ರಥಯೋಧರ ದಳಗಳ ನಾಯಕರಲ್ಲಿಯೂ ಅಗ್ರನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು।”

Verse 8

अर्जुनेन जित: संख्ये वीरलक्षणलक्षित: । यं सूतपुत्र॑ मन्यध्वं राधेयमिति पाण्डवा:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ವೀರಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು—ನೀವು ಪಾಂಡವರು ‘ಸೂತಪುತ್ರ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ರಾಧೇಯ (ಕರ್ಣ) ಅವನೇ.”

Verse 9

यो व्यराजच्च भूमध्ये दिवाकर इव प्रभु: । प्रत्ययुध्यत व: सर्वान्‌ पुरा य:ः सपदानुगान्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ಭೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ್ದ ಆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರಭು, ಹಿಂದೆ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ವಿರುದ್ಧ—ಪದಾತಿ ಅನುಚರರೊಡನೆ—ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು.”

Verse 10

दुर्योधनबलं सर्व यः प्रकर्षन्‌ व्यरोचत । यस्य नास्ति समो वीर्ये पृथिव्यामपि पार्थिव:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ದುರ್ಯೋಧನನ ಸಮಸ್ತ ಸೇನಾಬಲವನ್ನು ಎಳೆದು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವನು—ಓ ಪಾರ್ಥಿವ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದ ರಾಜನಿಲ್ಲ।”

Verse 11

योडवृणीत यश: शूर: प्राणैरपि सदा भुवि | कर्णस्य सत्यसंधस्य संग्रामेष्वपलायिन:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಪ್ರಾಣಗಳ ಬೆಲೆಯಾದರೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನೇ ಆರಿಸುವ ಶೂರ; ಸತ್ಯಸಂಧನಾದ ಕರ್ಣನು, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಓಡಿಹೋಗದವನು।

Verse 12

कुरुध्वमुदकं तस्य भ्रातुरक्लिष्टकर्मण: । स हि व: पूर्वजो भ्राता भास्करान्मय्यजायत

ಕಳಂಕರಹಿತ ಕರ್ಮವಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಆ ಸಹೋದರನಿಗಾಗಿ ಉದಕ-ತರ್ಪಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ. ಅವನೇ ನಿಮ್ಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರ—ಭಾಸ್ಕರನಿಂದ (ಸೂರ್ಯನಿಂದ) ನನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು।

Verse 13

कुण्डली कवची शूरो दिवाकरसमप्रभ: । 'पाण्डवो! जो महाधनुर्धर वीर रथ-यूथपतियोंका भी यूथपति तथा वीरोचित शुभ लक्षणोंसे सम्पन्न था

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜನ್ಮಜಾತ ಕವಚವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆ ಶೂರನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ರಥಯೋಧರ ದಳಗಳಿಗೂ ದಳಪತಿ, ಯೋಧನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ—ನೀವು ಸೂತಪುತ್ರ, ರಾಧೇಯ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ಕರ್ಣನೇ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಪರಾಜಿತನಾದವನೇ. ಅವನು ಸೇನೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಸೂರ್ಯದೇವನಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಆಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಸೇವಕರೊಡನೆ ಒಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಶೋಭೆ ತಂದ. ಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ರಾಜನಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟರೂ ಅವನು ಸದಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಬೆನ್ನು ತೋರಲಿಲ್ಲ; ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಹತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ. ಆ ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞ ಸಹೋದರ ಕರ್ಣನಿಗಾಗಿ ನೀವೂ ಜಲತರ್ಪಣವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿರಿ. ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರ—ಸೂರ್ಯನ ಅಂಶವಾಗಿ ನನ್ನ ಗರ್ಭದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು. ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕವಚ-ಕುಂಡಲಗಳು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವನು ದಿವಾಕರನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿ. ತಾಯಿಯ ಈ ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾಂಡವರು…

Verse 14

कर्णमेवानुशोचन्तो भूय: क्लान्ततराभवन्‌ | माताका यह अप्रिय वचन सुनकर समस्त पाण्डव कर्णके लिये ही बारंबार शोक करते हुए अत्यन्त कष्टमें पड़ गये ।। १३ $ ।। ततः स पुरुषव्यात्र: कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर:

ಕರ್ಣನಿಗಾಗಿಯೇ ಮರುಮರು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕ್ಲಾಂತರೂ ವ್ಯಥಿತರೂ ಆದರು. ಆಗ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ…

Verse 15

उवाच मातरं वीरो नि:श्वसन्निव पन्नग: । तदनन्तर पुरुषसिंह वीर कुन्तीपुत्र युधिष्ठिर सर्पके समान लंबी साँस खींचते हुए अपनी मातासे बोले-- ।। य: शरोर्मिर्ध्वजावर्तो महाभुजमहाग्रह:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ವೀರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸರ್ಪದಂತೆ ಭಾರವಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದು ತಾಯಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಪುರುಷಸಿಂಹನಾದ ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು—“ಆ ಬಾಣ—ಅದರ ವೇಗ ಅಲೆಯ ಉಕ್ಕಿನಂತೆ, ಅದರ ಸುತ್ತು ಧ್ವಜದ ಆವರ್ತದಂತೆ, ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಂಧಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು…”

Verse 16

तलशब्दानुनदितो महारथमहाह्द: । यस्येषुपातमासाद्य नान्यस्तिष्ठेद्‌ धनंजयात्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ತಾಳದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಟಕಟ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ವಿಶಾಲ ಸರೋವರದಂತೆ, ಅಪಾರ ಗಂಭೀರತೆಯ ಮಹಾರಥಿ ಅವನು. ಅವನ ಬಾಣಪಾತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದರೆ ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಾರರು.

Verse 17

कथं पुत्रो भवत्या: स देवगर्भ: पुराभवत्‌ । माँ! जो बड़े-बड़े महारथियोंको डुबो देनेके लिये अत्यन्त गहरे जलाशयके समान थे बाण ही जिनकी लहर

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ತಾಯಿ! ದೈವಗರ್ಭಜನಿತನಾದ ಅವನು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರನಾದನು? ಅವನ ಬಾಹುಪ್ರತಾಪದಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆವು.

Verse 18

यस्य बाहुबल नित्य धार्तराष्ट्ररुपासितम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರು ನಿತ್ಯವೂ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದ್ದ ಅವನ ಬಾಹುಬಲ.

Verse 19

भूमिपानां च सर्वेषां बलं बलवतां वर:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಎಲ್ಲ ಭೂಪಾಲಕರಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಬಲಿಷ್ಠರ ಬಲ; ಮಹಾಬಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 20

स न: प्रथमजो भ्राता सर्वशस्त्रभृतां वर:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ನಮ್ಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಭ್ರಾತ; ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 21

अहो भवत्या मन्त्रस्य गूहनेन वयं हता:

ಅಯ್ಯೋ! ನೀನು ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರ-ಉಪದೇಶವನ್ನು ಗುಪ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಾಶವಾಯಿತು.

Verse 22

अभिमन्योर्विनाशेन द्रौपदेयवधेन च,“अभिमन्यु, द्रौपदीके पुत्र और पांचालोंके विनाशसे तथा कुरुकुलके इस पतनसे हमें जितना दुःख हुआ था, उससे सौ गुना यह दुःख इस समय मुझे अत्यन्त व्यथित कर रहा है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ವಿನಾಶದಿಂದಲೂ ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರ ವಧದಿಂದಲೂ, ಪಾಂಚಾಲರ ನಾಶ ಮತ್ತು ಕುರುಕುಲದ ಈ ಪತನದಿಂದಲೂ ನಮಗೆ ಆಗಿದ್ದ ಶೋಕವು ಈಗ ಶತಗುಣವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂದು ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 23

पञ्चालानां विनाशेन कुरूणां पतनेन च | तत: शतगुणं दुःखमिदं मामस्पृशद्‌ भूशम्‌

ಪಾಂಚಾಲರ ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ಕುರುಗಳ ಪತನದಿಂದ ಆಗಿದ್ದ ದುಃಖಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಈ ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೋಕವು ಶತಗುಣವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಆಳವರೆಗೆ ಚುಚ್ಚಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದೆ.

Verse 24

कर्णमेवानुशोचामि दह्दाम्यग्नाविवाहित: । नेह सम किंचिदप्राप्यं भवेदपि दिवि स्थितम्‌

ನಾನು ಕರ್ಣನಿಗಾಗಿಯೇ ಮಾತ್ರ ಶೋಕಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ ನಾನು ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥರಲ್ಲಿಯೂ ಹುಡುಕಿದರೂ ಅಂಥ ಪುರುಷನು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 25

एवं विलप्य बहुलं धर्मराजो युधिष्ठिर:

ಹೀಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ವಿಲಪಿಸಿದ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆ ಉದಕಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಮುರಿದುಬಿದ್ದನು. ಕರ್ಣನಿಗಾಗಿ ಜಲಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಏಕಾಏಕಿ ಜೋರಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 26

व्यरुदच्छनकै राजंश्नकारास्योदकं प्रभु: । ततो विनेदु: सहसा स्त्रियस्ता: खलु सर्वश:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಪ್ರಭು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದನು; ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಅವನ ಮುಖ ತೋಯಿತು. ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜೋರಾಗಿ ವಿಲಪಿಸಿದರು.

Verse 27

तत आनाययामास कर्णस्य सपरिच्छदा:

ನಂತರ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕರ್ಣನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಅವರ ಪರಿವಾರ ಹಾಗೂ ಪರಿಚಾರಕರೊಡನೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡನು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು, ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಂತೆ ಕರ್ಣನ ಪ್ರೇತಕೃತ್ಯ (ಅಂತ್ಯಕರ್ಮ)ವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಸ್ತ್ರೀಪರ್ವದ ಶ್ರಾದ್ಧಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಜನ್ಮದ ಗೂಢಸತ್ಯಕಥನವಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 28

स्त्रिय: कुरुपतिर्धीमान्‌ भ्रातुः प्रेमणा युधिष्ठिर: । स ताभि: सह धर्मात्मा प्रेतकृत्यमनन्तरम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಕುರುಪತಿಯಾದ ಜ್ಞಾನವಂತ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಹೋದರನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರೇತಕೃತ್ಯ (ಅಂತ್ಯಕರ್ಮ)ವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 29

पापेनासौ मया श्रेष्ठो भ्राता ज्ञातिर्निपातित: । अतो मनसि यद्‌ गुहां स्त्रीणां तन्न भविष्यति

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಪಾಪದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರನು, ನನ್ನದೇ ಜ್ಞಾತಿ, ಪತನಗೊಂಡನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಯಾವ ಗುಹ್ಯವೂ ಇನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 30

इत्युक्त्वा स तु गड़ाया उत्तताराकुलेन्द्रिय: । भ्रातृभि: सहित: सर्वर्गज्रातीरमुपेयिवान्‌,ऐसा कहकर व्याकुल इन्द्रियोंवाले राजा युधिष्ठिर गंगाजीके जलसे निकले और समस्त भाइयोंके साथ तटपर आये

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ವ್ಯಾಕುಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿದ್ದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಗಂಗೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ತೀರವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡನು.

Verse 53

वीरपत्नीभिराकीर्ण गज़ातीरमशो भत । महासागरके समान विशाल वह गंगातट आनन्द और उत्सवसे शून्य होनेपर भी उन वीर-पत्नियोंसे व्याप्त होनेके कारण बड़ी शोभा पाने लगा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ವೀರರ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಗಾತೀರವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿತು. ಮಹಾಸಾಗರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆ ವಿಸ್ತೃತ ತೀರವು ಆನಂದೋತ್ಸವವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆ ವೀರಾಂಗನೆಯರ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ಗಂಭೀರವಾದ ಶೋಕಮಯ ಕాంతಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು।

Verse 66

रुदती मन्दया वाचा पुत्रान्‌ वचनमत्रवीत्‌ । महाराज! तदनन्तर कुन्तीदेवी सहसा शोकसे कातर हो रोती हुई मन्द वाणीमें अपने पुत्रोंसे बोलीं--

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳು ಅಳುತ್ತಾ ಮಂದಸ್ವರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು. ಮಹಾರಾಜ! ಅನಂತರ ಕುಂತೀದೇವಿ ಅಚಾನಕ ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ, ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಂಪಿಸುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಹೇಳತೊಡಗಿದಳು।

Verse 173

तमग्निमिव वस्त्रेण कथं छादितवत्यसि । जिनकी भुजाओंके प्रतापसे हम सब ओरसे संतप्त रहते थे, कपड़ेमें ढकी हुई आगके समान उन्हें अबतक आपने कैसे छिपा रखा था?

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಅವನನ್ನು ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಹೇಗೆ ಮರೆಮಾಡಿಟ್ಟೆ? ಯಾರ ಭುಜಪ್ರತಾಪದಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವೋ, ಅವನನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊದಿಸಿದ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಹೇಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇಟ್ಟೆ?

Verse 183

उपासितं यथास्माभिरबलं गाण्डीवधन्चन: । “धृतराष्ट्रके पुत्रोंने सदा उन्हींके बाहुबलका भरोसा कर रखा था, जैसे कि हमलोगोंने गाण्डीवधारी अर्जुनके बलका आश्रय लिया था

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ನಾವು ಗಾಂಡೀವಧಾರಿ ಅರ್ಜುನನ ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಂತೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರೂ ಸದಾ ತಮ್ಮದೇ ಭುಜಬಲದ ಮೇಲೆಯೇ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು।

Verse 193

नान्य: कुन्तीसुतात्‌ कर्णादगृह्नाद्‌ रथिनां रथी | “कुन्तीपुत्र कर्णके सिवा दूसरा कोई रथी ऐसा बड़ा बलवान्‌ नहीं हुआ है, जिसने समस्त राजाओंकी सेनाको रोक दिया हो

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಕುಂತೀಸುತ್ತನಾದ ಕರ್ಣನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ರಥಯೋಧರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನೂ ಅಂಥ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಮಹಾರಥಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ರಾಜರ ಸೇನೆಗಳ ಆಕ್ರಮಣವೇಗವನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅವನಿಗೇ ಇತ್ತು।

Verse 203

असूत त॑ भवत्यग्रे कथमद्भुतविक्रमम्‌ । “वे समस्त शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ कर्ण क्या सचमुच हमारे बड़े भाई थे? आपने पहले उन अद्भुत पराक्रमी वीरको कैसे उत्पन्न किया था?

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಆ ಅದ್ಭುತ ವಿಕ್ರಮಶಾಲಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೆತ್ತೆ? ಸಮಸ್ತ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕರ್ಣನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಮ್ಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಭ್ರಾತನೇ? ಹೇಳು—ಆ ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಾಕ್ರಮವಂತ ವೀರನನ್ನು ನೀನು ಮೊದಲಾಗಿ ಹೇಗೆ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟೆ?”

Verse 216

निधनेन हि कर्णस्य पीडितास्तु सबान्धवा: । “अहो! आपने इस गूढ़ रहस्यको छिपाकर हमलोगोंको मार डाला। कर्णकी मृत्युसे भाइयोंसहित हमें बड़ी पीड़ा हो रही है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಕರ್ಣನ ನಿಧನದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಅವರು ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು— “ಅಯ್ಯೋ! ಈ ಗೂಢ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿ ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ನಾಶಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದಿರಿ. ಕರ್ಣನ ಮರಣದಿಂದ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ನಮಗೆ ಮಹಾ ವೇದನೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ.”

Verse 246

न चेदं वैशसं घोरं कौरवान्तकरं भवेत्‌ । “अब तो मैं केवल कर्णके ही शोकमें डूब गया हूँ और इस तरह जल रहा हूँ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ಆಗ ಕೌರವರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ಭೀಕರ, ಪಾಪಮಯ ವಿಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ನಾನು ಕೇವಲ ಕರ್ಣಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಯಾರೋ ನನ್ನನ್ನು ಜ್ವಲಂತ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಂತೆ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ನನಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಕರ್ಣನು ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ—ಸ್ವರ್ಗೀಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದೂ ಸಹ—ನಮಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಕುರುಕುಲವನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಘೋರ ಯುದ್ಧವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.”

Verse 263

अभितो या: स्थितास्तत्र तस्मिन्नुदककर्मणि । राजन! इस प्रकार बहुत विलाप करके धर्मराज युधिष्ठिर फ़ूट-फूटकर रोने लगे। रोते- ही-रोते उन्होंने धीरे-धीरे कर्णके लिये जलदान किया। यह सब सुनकर वहाँ एकत्र हुई सारी स्त्रियाँ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಆ ಉದಕಕರ್ಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿಂತಿದ್ದರು. ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಅಳಲಾಡಿ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅತ್ತುಬಿಟ್ಟನು. ಅಳುತ್ತಲೇ ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರ್ಣನಿಗಾಗಿ ಜಲದಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಜಲಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲು ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತವರು—ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಜೋರಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 283

चकार विधिवद्‌ धीमान्‌ धर्मराजो युधिष्ठिर: । तदनन्तर बुद्धिमान्‌ कुरुराज युधिष्ठिरने भाईके प्रेमसे कर्णकी स्त्रियोंको परिवारसहित बुलवा लिया और उन सबके साथ रहकर उन धर्मात्मा बुद्धिमान्‌ धर्मराज युधिष्ठिरने विधिपूर्वक कर्णका प्रेतकृत्य सम्पन्न किया

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಧೀಮಂತ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕುರುರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭ್ರಾತೃಸ್ನೇಹದಿಂದ ಕರ್ಣನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಕರ್ಣನ ಪ್ರೇತಕೃತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 463

सूपतीर्था भवद्गड़ा भूयो विप्रससार च । धर्मज्ञ पुरुषोंने अपने हितैषी सुहृदोंके लिये भी जलांजलि देनेका कार्य सम्पन्न किया। वीरोंकी पत्नियोंद्वारा जब उन वीरोंके लिये जलांजलि दी जा रही थी

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಗಂಗೆ ಉತ್ತಮ ತೀರ್ಥಘಾಟಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ, ಅವಳ ಪ್ರವಾಹವು ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಹಿತೈಷಿ ಸುಹೃದರಿಗೂ ಜಲಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ವೀರರ ಪತ್ನಿಯರು ಆ ವೀರರ ನಿಮಿತ್ತ ಜಲಾಂಜಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗಂಗಾಜಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು ಅತಿ ಸುಂದರವಾದ ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗವು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ಗಂಗೆಯ ಪಾಟವು ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾಯಿತು.