Shloka 23
Gāndhārī’s Battlefield Survey: The Fallen and the Onset of Funeral Rites (शल्य-भगीरथ-भीष्म-द्रोणादि-दर्शनम्)
स्वयमेतेन शूरेण पृच्छयमानेन पाण्डवै: । धर्मज्ञेनाहवे मृत्युरादिष्ट: सत्यवादिना,पाण्डवोंके पूछनेपर इन धर्मज्ञ एवं सत्यवादी शूरवीरने स्वयं ही अपनी मृत्युका उपाय बता दिया था इति श्रीमहाभारते स्त्रीपर्वणि स्त्रीविलापपर्वणि गान्धारीवचने त्रयोविंशो 5ध्याय: ।। २३ || इस प्रकार श्रीमह्याभारत स्त्रीपर्वके अन्तर्गत स्त्रीविलापपर्वमें गान्धारीवचनविषयक तेईसवाँ अध्याय पूरा हुआ
svayam etena śūreṇa pṛcchyamānena pāṇḍavaiḥ | dharmajñenāhave mṛtyur ādiṣṭaḥ satyavādinā ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಪಾಂಡವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ ಸತ್ಯವಾದಿಯೂ ಆದ ಆ ಶೂರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮರಣವು ಯಾವ ವಿಧದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವುದೋ ಆ ಉಪಾಯವನ್ನು ತಾನೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. (ಇಂತೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಸ್ತ್ರೀಪರ್ವದ ಸ್ತ್ರೀವಿಲಾಪಪರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಗಾಂಧಾರೀವಚನ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತ.)
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Truthful speech aligned with dharma has moral force: a dharma-knower who speaks truth can openly state even the grim reality of death, emphasizing accountability and clarity in ethical matters.
In the context of Gāndhārī’s discourse within the women’s lament section, Vaiśaṃpāyana reports that, when questioned by the Pāṇḍavas, a heroic, dharma-knowing, truth-speaking figure himself revealed how his death would come about in battle.