Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्

Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects

ममेदमिति नैवैतत्‌ साधूनां तात धर्मत: । न वै व्यवस्था भवति यदा पापो न वार्यते,तात! यदि पापकी प्रवृत्तिका निवारण न किया जाय तो यह मेरी वस्तु है, ऐसा कहना श्रेष्ठ पुरुषोंक लिये असम्भव हो जाता है और उस समय कोई भी धार्मिक व्यवस्था टिकने नहीं पाती है

mamedam iti naivaitat sādhūnāṃ tāta dharmataḥ | na vai vyavasthā bhavati yadā pāpo na vāryate, tāta ||

ಉತಥ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಗನೇ, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ‘ಇದು ನನ್ನದು’ ಎಂದು ಹಠಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪಾಪಿಯನ್ನು ತಡೆಯದೆ ಹೋದರೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ममof me / my
मम:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचनम्
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
एतत्this (matter/claim)
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
साधूनाम्of the good/virtuous people
साधूनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसाधु
Formपुंलिङ्गम्, षष्ठी, बहुवचनम्
तातdear son / dear one
तात:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootतात
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन, एकवचनम्
धर्मतःaccording to dharma / by the rule of dharma
धर्मतः:
करण (हेतु/निमित्त)
TypeIndeclinable
Rootधर्म
not
:
TypeIndeclinable
Root
वैindeed / surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
व्यवस्थाorder / established system
व्यवस्था:
Karta
TypeNoun
Rootव्यवस्था
Formस्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
भवतिarises / exists
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचनम्
यदाwhen
यदा:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा
पापःa wicked person
पापः:
Karta
TypeAdjective
Rootपाप
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
not
:
TypeIndeclinable
Root
वार्यतेis restrained / is prevented
वार्यते:
TypeVerb
Rootवृ (वारण)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि (passive), प्रथमपुरुष, एकवचनम्
तातdear son / dear one
तात:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootतात
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन, एकवचनम्

उतथ्य उवाच

U
Utathya