Shloka 10
उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्
Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects
Devanagari script
नैव भार्या न पशवो न क्षेत्र न निवेशनम् । संदृश्येत मनुष्याणां यदा पापबलं भवेत्,जब जगत्में पापका बल बढ़ जाता है, तब मनुष्योंके लिये अपनी स्त्री, अपने पशु और अपने खेत या घरका भी कुछ ठिकाना दिखायी नहीं देता
Transliteration
naiva bhāryā na paśavo na kṣetraṁ na niveśanam | saṁdṛśyeta manuṣyāṇāṁ yadā pāpabalaṁ bhavet ||
Translation
ಉತಥ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪಾಪಬಲವು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ, ಪಶುಗಳು, ಹೊಲ, ಮನೆ—ಯಾವುದಲ್ಲಿಯೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಸರೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾಪದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರಗಳೂ ಸ್ಥಿರ ಆಶ್ರಯಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भार्याwife
भार्या:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
पशवःcattle/animals
पशवः:
Karta
TypeNoun
Rootपशु
FormMasculine, Nominative, Plural
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
क्षेत्रम्field/land
क्षेत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
निवेशनम्dwelling/house/abode
निवेशनम्:
Karta
TypeNoun
Rootनिवेशन
FormNeuter, Nominative, Singular
संदृश्येतwould be seen/appears
संदृश्येत:
TypeVerb
Rootदृश्
FormVidhi-linga (optative), Atmanepada, Third, Singular, Karmani (passive sense)
मनुष्याणाम्of men/of human beings
मनुष्याणाम्:
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा
पापबलम्the power/strength of sin
पापबलम्:
Karta
TypeNoun
Rootपापबल
FormNeuter, Nominative, Singular
भवेत्would be/comes to be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormVidhi-linga (optative), Parasmaipada, Third, Singular
Speaker
उतथ्य उवाच
Characters & Entities
U
UtathyaW
wife (bhāryā)C
cattle (paśavaḥ)F
field/land (kṣetram)D
dwelling/home (niveśanam)H
humans (manuṣyāḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes