Shloka 10
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
स बुद्ध्वा तस्य राष्ट्रस्य व्यवसायं हि सर्वश: । राजयुक्तापहारांश्व सर्वान् बुद्ध्वा ततस्ततः
sa buddhvā tasya rāṣṭrasya vyavasāyaṁ hi sarvaśaḥ | rājayuktāpahārāṁś ca sarvān buddhvā tataḥ tataḥ ||
ಆ ರಾಜ್ಯದ ಸಮಸ್ತ ವ್ಯವಹಾರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ರಾಜಾಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತಧಾರಿಯಾದ ಆ ಮಹರ್ಷಿ ತನ್ನನ್ನು ‘ಸರ್ವಜ್ಞ’ನೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಕಾಗೆಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರಾಜನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಂದನು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s dharma is not only personal virtue but also active supervision of the state: understanding the realm’s workings and detecting misappropriation by officials. Ethical governance requires accountability for those who wield delegated royal power.
A vow-observing sage investigates the kingdom’s activities and uncovers instances where royal officers have stolen or diverted the king’s property. Claiming comprehensive knowledge, he approaches the king—bringing a crow—setting up a confrontation or counsel about administrative wrongdoing.