Shloka 326
धन-राजधर्म संवादः
Discourse on Wealth and Royal Duty
एवं राजकुलाद् वित्त पृथिवीं प्रति तिष्ठति । प्राचीनकालमें जो राजर्षि हो गये हैं, जो कि इस समय स्वर्गमें निवास करते हैं, उनके मतमें भी राज-धर्मकी ऐसी ही व्याख्या की गयी है जैसे भरे हुए महासागरसे मेघके रूपमें उठा हुआ जल सम्पूर्ण दिशाओंमें बरस जाता है, उसी प्रकार धन राजाओंके यहाँसे निकलकर सम्पूर्ण पृथ्वीमें फैल जाता है
evaṁ rājakulād vittam pṛthivīṁ prati tiṣṭhati | prācīna-kāle ye rājarṣayo gatāḥ, ye ca sāmprataṁ svarge nivasanti, teṣām api mate rāja-dharmasyaivam eva vyākhyā kṛtā—yathā pūrṇād mahāsāgarād jalāni megha-rūpeṇotthāya sarvā diśo varṣanti, tathā rājabhyo nirgataṁ dhanaṁ sarvāṁ pṛthivīṁ vyāpnoti ||
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ರಾಜಕುಲಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸಂಪತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು—ಈಗ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು—ರಾಜಧರ್ಮವನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ತುಂಬಿದ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ನೀರು ಮೇಘರೂಪವಾಗಿ ಏರಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿಯುವಂತೆ, ಸಂಪತ್ತೂ ರಾಜರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
A king’s righteous duty includes circulating wealth outward for the benefit of the whole realm; hoarded riches should move through society like rain that nourishes all directions.
Arjuna speaks within the Shanti Parva’s discussion of rāja-dharma, citing the authority of ancient rājarṣis and using the ocean-to-cloud-to-rain image to explain how wealth should flow from rulers to the entire earth.