Shloka 21
धन-राजधर्म संवादः
Discourse on Wealth and Royal Duty
Devanagari script
धर्म: कामश्न स्वर्गश्न हर्ष: क्रोध: श्रुतं दम: । अथदितानि सर्वाणि प्रवर्तन्ते नराधिप,नरेश्वर! धनसे धर्मका पालन, कामनाकी पूर्ति, स्वर्गकी प्राप्ति, हर्षकी वृद्धि, क्रोधकी सफलता, शास्त्रोंका श्रवण और अध्ययन तथा शत्रुओंका दमन--ये सभी कार्य सिद्ध होते हैं
Translation
ನರಾಧಿಪನೇ! ಧನದಿಂದಲೇ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ, ಇಚ್ಛಾಪೂರ್ತಿ, ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಹರ್ಷವೃದ್ಧಿ, ಕ್ರೋಧಸಿದ್ಧಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರವಣ-ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಶತ್ರುದಮನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
Word by Word
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
कामःdesire, pleasure
कामः:
Karta
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
हर्षःjoy, delight
हर्षः:
Karta
TypeNoun
Rootहर्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रोधःanger
क्रोधः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुतम्learning; what is heard (scriptural study)
श्रुतम्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुत
FormNeuter, Nominative, Singular
दमःrestraint; subduing (control)
दमः:
Karta
TypeNoun
Rootदम
FormMasculine, Nominative, Singular
एतानिthese
एतानि:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Plural
प्रवर्तन्तेproceed; come into operation; are set in motion
प्रवर्तन्ते:
TypeVerb
Rootप्र√वृत्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Plural
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
नरेश्वरO king (lord of men)
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनरेश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
अर्जुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes