Shloka 9
Kurukṣetra-anudarśanam — Rāma-hradāḥ and the Question of Kṣatra Continuity (शान्ति पर्व, अध्याय ४८)
Devanagari script
त्रि:सप्तकृत्वो वसुधां कृत्वा निः:क्षत्रियां प्रभु: । इहेदानीं ततो राम: कर्मणो विरराम ह,“शक्तिशाली परशुरामजी इक्कीस बार इस पृथ्वीको क्षत्रियोंसे शून्य करके यहीं आनेके पश्चात् अब उस कर्मसे विरत हो गये हैं”
Transliteration
triḥ-saptakṛtvo vasudhāṁ kṛtvā niḥkṣatriyāṁ prabhuḥ | ihedānīṁ tato rāmaḥ karmaṇo virarāma ha ||
Translation
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಭುವಾದ ರಾಮ (ಪರಶುರಾಮ)ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯಶೂನ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ವಿರಮಿಸಿದನು.
Word by Word
त्रिःthrice
त्रिः:
TypeIndeclinable
Rootत्रिस्
सप्तकृत्वःseven times
सप्तकृत्वः:
TypeIndeclinable
Rootसप्तकृत्वस्
वसुधाम्the earth
वसुधाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसुधा
FormFeminine, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made/done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
निःक्षत्रियाम्devoid of kshatriyas
निःक्षत्रियाम्:
TypeAdjective
Rootनिःक्षत्रिया
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रभुःthe lord/mighty one
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Nominative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
इदानीम्now
इदानीम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइदानीम्
ततःthereafter/from that
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
रामःRama (Parashurama)
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्मणःfrom the act/deed
कर्मणः:
Apadana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Ablative, Singular
विररामdesisted/ceased
विरराम:
TypeVerb
Rootवि-रम्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
हindeed (emphatic particle)
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaR
Rāma (Paraśurāma)V
Vasudhā (the Earth)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes