Shloka 5
Śānti Parva Adhyāya 43 — Yudhiṣṭhira’s Stuti of Kṛṣṇa
Assembly Hymn of Many Names
विश्वकर्मन् नमस्ते<स्तु विश्वात्मन् विश्वसम्भव । विष्णो जिष्णो हरे कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम
viśvakarman namas te 'stu viśvātman viśvasambhava | viṣṇo jiṣṇo hare kṛṣṇa vaikuṇṭha puruṣottama ||
ಹೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್, ಹೇ ವಿಶ್ವಸಂಭವ! ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ಹೇ ಜಿಷ್ಣೋ, ಹೇ ಹರೇ, ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಹೇ ವೈಕುಂಠ, ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ! ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಲೀಲಾಮಯ ಸೃಷ್ಟಿ; ನೀವೇ ಇದರ ಅಂತರಾತ್ಮ, ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ಇದರ ಉದ್ಭವ. ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕನಾದ್ದರಿಂದ ‘ವಿಷ್ಣು’, ಸದಾ ವಿಜಯಿಯಾದ್ದರಿಂದ ‘ಜಿಷ್ಣು’, ದುಃಖಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಹರಿ’, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಕೃಷ್ಣ’, ವೈಕುಂಠಧಾಮದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ್ದರಿಂದ ‘ವೈಕುಂಠ’, ಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೂ ಅತೀತನಾದ್ದರಿಂದ ‘ಪುರುಷೋತ್ತಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೀರಿ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a devotional and philosophical vision in which the Supreme Lord is both the creator and the indwelling Self of the cosmos. Multiple divine epithets are explained as ethical-spiritual functions: pervading all (Viṣṇu), triumphing over adharma (Jiṣṇu), removing sin and suffering (Hari), attracting beings toward the good and the divine (Kṛṣṇa), presiding over the highest abode (Vaikuṇṭha), and transcending the perishable and imperishable (Puruṣottama).
Vaiśampāyana, in the Shānti Parva’s reflective setting after the war, voices a hymn-like salutation. The narration pauses to praise the Supreme with a chain of names and brief etymological meanings, framing the universe and its moral order as grounded in the Lord’s presence and creative power.