Shloka 2

अश्वशिरो-आख्यानम्

Aśvaśiras / Hayaśiras Narrative: Retrieval of the Vedas

Devanagari script

कुतो हास्य ध्रुव: स्वर्ग: कुतो नैःश्रेयसं परम्‌ । विधिना केन जुहुयाद्‌ दैवं पित्रयं तथैव च,मनुष्यको अक्षय स्वर्गकी प्राप्ति कैसे हो सकती है? उसे परम कल्याण किस साधनसे सुलभ हो सकता है? वह किस विधिसे देवताओं तथा पितरोंके उद्देश्यसे होम करे?

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | kuto hāsya dhruvaḥ svargaḥ kuto naiḥśreyasaṃ param | vidhinā kena juhuyād daivaṃ pitryaṃ tathaiva ca ||

Translation

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೇಳಿದನು—ಮಾನವನಿಗೆ ಅಕ್ಷಯ ಸ್ವರ್ಗವು ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುವುದು? ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಯಾವ ಸಾಧನದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗುವುದು? ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೋ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಯಾವ ವಿಧಿಯಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು?

Word by Word

कुतःwhence? how?

हास्यof him/this (his)

ध्रुवःcertain, fixed

स्वर्गःheaven

कुतःwhence? how?

नैःश्रेयसम्highest good, final beatitude

परम्supreme

विधिनाby what rule/method

केनby what? with what?

जुहुयात्should offer (in fire), should perform oblation

दैवम्the divine (rite/oblation) for the gods

पित्र्यम्the ancestral (rite/oblation) for the Pitrs

तथाthus, likewise

एवindeed, just

चand

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

Svarga (heaven)

Devas (gods)

Pitṛs (ancestors)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes