Shloka 28
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
पज्चविंशतिमं प्रश्न॑ पप्रच्छान्वीक्षिकी तदा । विश्वाविश्वं तथाश्चाश्वृं मित्र वरुणमेव च
pañcaviṁśatitamaṁ praśnaṁ papracchānvīkṣikī tadā | viśvāviśvaṁ tathā cāśvaṁ mitra varuṇam eva ca pṛthvīnātha |
ಆಗ ಅವನು ಆನ್ವೀಕ್ಷಿಕೀ (ತರ್ಕವಿದ್ಯೆ) ಕುರಿತು ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಓ ಪೃಥ್ವೀನಾಥ! ವೇದಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಅವನು ಮುಂದಾಗಿ—“ವಿಶ್ವಾ ಏನು? ಅವಿಶ್ವ ಏನು? ಅಶ್ವ ಏನು? ಅನಶ್ವ ಏನು? ಮಿತ್ರ ಏನು? ವರುಣ ಏನು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse frames a shift from purely Vedic questioning to Ānvīkṣikī—disciplined rational inquiry—by posing paired contrast-questions (all/not-all, horse/non-horse) and invoking Vedic deities (Mitra, Varuṇa). It highlights that understanding dharma and reality involves both scriptural tradition and careful conceptual analysis.
Yājñavalkya reports that, after a set of twenty-four questions about the Veda, the interlocutor raises the twenty-fifth question concerning Ānvīkṣikī and lists specific items to be defined or understood: viśvā, aviśva, aśva, non-aśva, and the deities Mitra and Varuṇa.