Shloka 23
Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga
Non-attachment
शब्दरूपरसस्पर्शान् सह गन्धेन केवलान् । नात्यर्थमुपसेवेत श्रेयसो$र्थी कथंचन
śabda-rūpa-rasa-sparśān saha gandhena kevalān | nātyartham upaseveta śreyaso'rthī kathaṃcana ||
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ ಮತ್ತು ಗಂಧ—ಈ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸಬಾರದು. ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಅತಿಭೋಗದಿಂದ ವಿರತಿ ಧರ್ಮ-ಸಾಧನೆಗೆ ರಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse teaches moderation and restraint: a person aiming at śreyas (lasting welfare) should not overindulge in the five sense-objects (sound, touch, form, taste, smell), because excessive sensory pursuit obstructs ethical steadiness and inner progress.
In the Śānti Parva’s instruction-oriented setting, Nārada is delivering counsel on right conduct. Here he emphasizes sense-discipline as a practical rule for one who seeks the highest good.