Shloka 25
चिरकारि-उपाख्यानम् / The Exemplum of Cirakārī: Deliberation Before Irreversible Action
सर्व प्रियाभ्युपगतं धर्ममाहुर्मनीषिण: । पश्यैतं लक्षणोद्देशं धर्माधर्मे युधिछ्ठिर
sarva-priyābhyupagataṁ dharmam āhur manīṣiṇaḥ | paśyaitaṁ lakṣaṇoddeśaṁ dharmādharmayoḥ yudhiṣṭhira ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಯುವ ವರ್ತನೆಯೇ ಧರ್ಮ. ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಲಕ್ಷಣ ಇದು: ಸರ್ವಜನ ಹಿತಭಾವ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದುದು ಧರ್ಮ; ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಅಧರ್ಮ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is identified by universal benevolence: conduct that is affectionate, considerate, and beneficial toward all is dharma; its opposite is adharma.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira how to recognize dharma succinctly, offering a practical criterion for ethical judgment after the war.