Shloka 15
Bhūta-guṇa-saṃkhyāna
Enumeration of the Properties of the Elements and Cognitive Faculties
जो दुष्कर्मपरायण और अशुद्ध अन्तःकरणवाले हैं, वे अज्ञानी पुरुष अन्यायपूर्वक मनोवाञ्छित विषयोंमें विचरनेवाली इन्ट्रियोंद्वारा आत्माका दर्शन नहीं कर सकते ।।
ye duṣkarmaparāyaṇā aśuddhāntaḥkaraṇā ajñāninaḥ puruṣā anyāyapūrvakaṃ manovāñchitaviṣayeṣu vicarantībhir indriyaiḥ ātmadarśanaṃ na śaknuvanti | teṣāṃ tu manasā raśmīn yadā samyak niyacchati | tadā prakāśate 'syātmā dīpadīptā yathākṛtiḥ ||
ದುಷ್ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ, ಅಂತರಕರಣ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದವರು—ಮನೋವಾಂಛಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಲೆಯುವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರರು. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯರೂಪ ಅಶ್ವಗಳ ಲಗಾಮನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಸಮ್ಯಕ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದಾಗ, ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವು ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Self-realization is blocked by immoral conduct and inner impurity; when the mind restrains the senses like reins controlling horses, the Self becomes clearly manifest, as an object is seen by lamplight.
Vyāsa is instructing on the conditions for perceiving the Ātman: he contrasts the unrestrained, desire-driven life that cannot yield inner vision with disciplined control of the senses that reveals the Self through the light of knowledge.