Shloka 29
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
अत: परं परममुदारमाश्रमं तृतीयमाहुस्त्यजतां कलेवरम् । वनौकसां गृहपतिनामनुत्तमं शृणुष्व संश्लिष्टशरीरकारिणाम्
ataḥ paraṁ paramam udāram āśramaṁ tṛtīyam āhus tyajatāṁ kalevaram | vanaukasāṁ gṛhapatīnām anuttamaṁ śṛṇuṣva saṁśliṣṭa-śarīra-kāriṇām ||
ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದ ನಂತರ ಮೂರನೆಯ ಆಶ್ರಮ—ಪರಮ ಉದಾರವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ—ವಾನಪ್ರಸ್ಥವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಶೋಷಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಕಲೆವರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವರಿಗಿದು ಆಶ್ರಯ. ಇದನ್ನು ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉನ್ನತವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ದೇಹನಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರ ಈ ಅನುತ್ತಮ ಜೀವನಮಾರ್ಗದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Vyāsa presents vānaprastha as the third āśrama after gṛhastha, praising it as a higher, nobler discipline oriented toward austerity, detachment, and eventual relinquishment of the body—preparing the practitioner for deeper renunciation and spiritual focus.
In the didactic flow of Śānti Parva, Vyāsa transitions from the householder stage to introduce the forest-dweller stage, announcing its excellence and inviting the listener to hear its specific dharmas and practices.