Shloka 7
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
परम ऋषियोंने ब्रह्मचर्यके पालनसे ही उत्तम लोकोंपर विजय पायी है; अतः मन-ही- मन अपने कल्याणकी इच्छा रखकर पहले ब्रह्मचर्यका पालन करे ।।
vyāsa uvāca | paramarṣibhir brahmacaryapālanenaiva uttamalokānāṃ vijayo labdhaḥ; ataḥ manasā svakalyāṇecchayā pūrvaṃ brahmacaryaṃ pālayet || vane mūlaphalāśī ca tapyan suviphulaṃ tapaḥ | puṇyāyatanacārī ca bhūtānām avihiṃsakaḥ ||
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಪರಮ ಋಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಪಾಲನೆಯಿಂದಲೇ ಉನ್ನತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂಲ-ಫಲಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು, ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಬೇಕು, ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ತನ್ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗೂ ಹಿಂಸೆ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Spiritual attainment is grounded in disciplined self-restraint: brahmacarya is presented as the primary foundation, followed by forest-dwelling austerity, pilgrimage to holy places, and unwavering non-violence toward all beings.
In Vyāsa’s instruction within the Śānti Parva’s dharma discourse, he outlines an ascetic progression: first the observance of brahmacarya, then adopting vānaprastha-like practices—subsisting on forest produce, undertaking intense tapas, visiting sacred sites, and maintaining ahiṃsā.