Shloka 29
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
गुरवे दक्षिणां दत्वा समावरत्तेदू यथाविधि,जब वेदसम्बन्धी व्रत और उपवास करते हुए आयुका एक चौथाई भाग व्यतीत हो जाय, तब गुरुको दक्षिणा देकर विधिपूर्वक समावर्तन-संस्कार सम्पन्न करे
gurave dakṣiṇāṃ datvā samāvarteta yathāvidhi | yadā vedasambandhīni vratopavāsāni kurvataḥ āyuṣaḥ caturthaḥ bhāgaḥ vyatītaḥ syāt, tadā gurave dakṣiṇāṃ datvā vidhivat samāvartana-saṃskāraṃ sampādayet |
ಗುರುವಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಮಾವರ್ತನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ವೇದಸಂಬಂಧ ವ್ರತೋಪವಾಸಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಆಯುಷ್ಯದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ಕಳೆದಾಗ, ಗುರುವಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸಮಾವರ್ತನ-ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Vedic study is to be completed with disciplined observances, and it must culminate in honoring the teacher through dakṣiṇā and formally concluding student-life via the samāvartana rite—linking learning with gratitude, duty, and proper transition into the next stage of life.
Vyāsa lays down a rule of conduct for a Vedic student: after sustained vows and fasts associated with study—marked here by the passage of a quarter of one’s life—he should give the guru the prescribed fee and perform the samāvartana ceremony in accordance with injunctions.