Shloka 28
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
आश्रमादाश्रमेष्वेव शिष्यो वर्तेत कर्मणा । इस प्रकार शिष्य यथाशक्ति सेवा करके गुरुको प्रसन्न करे और उन्हें उपहार देकर उनकी अआज्ञासे ब्रह्मचर्य-आश्रमसे दूसरे आश्रमोंमें पदार्पण करे और वहाँ भी उन आश्रमोंके कर्तव्योंका पालन करता रहे ।।
āśramād āśrameṣv eva śiṣyo varteta karmaṇā | vedavrato'pavāsena caturthe cāyuṣo gate,
ಶಿಷ್ಯನು ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರ್ಮದ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಗುರುವಿನ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಗುರುವಿನ ಅನುಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಉಪಹಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಶ್ರಮದಿಂದ ಇತರ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಆ-ಆ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ವೇದಸಂಬಂಧ ವ್ರತೋಪವಾಸಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಆಯುಷ್ಯದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ಕಳೆದಾಗ, ಗುರುವಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಮಾವರ್ತನ-ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸಬೇಕು.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches āśrama-dharma: a student should honor and serve the guru, complete study with Vedic discipline, and then—only with the teacher’s permission and after offering dakṣiṇā—transition properly to the next life-stage while continuing the duties of each āśrama.
Vyāsa lays down a normative guideline for a disciple’s life-course: service and obedience during brahmacarya, formal completion through samāvartana, and orderly movement into subsequent āśramas with continued adherence to their respective obligations.